Ο Γ.Γ. δεν μπορούσε να είναι σαφέστερος: «Το σημερινό status quo δεν είναι βιώσιμο και δεν αποτελεί επιλογή», αναφέρει στην τελευταία του Έκθεση, που εγκρίθηκε ομόφωνα από το Συμβούλιο Ασφαλείας. Με άλλα λόγια, μας λέει ότι το σημερινό καθεστώς, όπου οι Ε/κ μονοπωλούν την Κυπριακή Δημοκρατία και τη μεταχειρίζονται ως Ελληνοκυπριακή Δημοκρατία, δεν θα γίνει αποδεκτό να συνεχίσει. Ούτε θα γίνει αποδεκτή η συνέχιση των τεράστιων προβλημάτων των Τ/κ, που αποτελούν απότοκο της μη αναγνώρισης του ψευδοκράτους

Οι ταλαντεύσεις και οι ακροβατισμοί της ε/κ πλευράς, ιδιαίτερα μετά το Κραν Μοντανά (Ιούλιος 2017), όχι μόνον δεν πείθουν, αλλά αντίθετα οξύνουν τις διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών και απελευθερώνουν έναν ακραίο, εθνικιστικό λόγο, που καθιστά πολύ απίθανο ο Γενικός Γραμματέας να πειστεί να συγκαλέσει νέο γύρο συνομιλιών

Η υποτίμηση των κινδύνων υπήρξε ενδημικό γνώρισμα του Κυπριακού. Λίγο η άγνοια των δεδομένων, λίγο η έμφυτη τάση να μην κακομελετούμε, και λίγο η συνθηματολογία, που υπόσχεται λύσεις ιδανικές και απραγματοποίητες και μετατρέπει τον συναισθηματισμό σε κυρίαρχο στοιχείο, οδήγησαν τους Ε/κ σε μια νιρβάνα, που συστηματικά «εξουδετέρωνε» τους κινδύνους, στο πλαίσιο ενός ευσεβοποθισμού, που στο τέλος μετατρεπόταν σε άγνοια κινδύνου και σε αυτοκτονική τάση.

Αμέσως μετά την ανεξαρτησία του 1960, πολύ λίγοι είχαν συνειδητοποιήσει πως στο Κυπριακό είχε επιτευχθεί μια διεθνής συμφωνία, με πολύ λεπτές ισορροπίες και συνεταιριστικές παραμέτρους, που η παραβίασή της θα δημιουργούσε πολύ μεγάλους κινδύνους. Ο μοναδικός προσφερόμενος τρόπος θωράκισης της Κύπρου, αυτός της συνεργασίας και συναδέλφωσης των δύο κοινοτήτων, υποτιμήθηκε βάναυσα. Αντί για συνεργασία, οι εθνικιστικοί κύκλοι και στις δύο πλευρές εκπονούσαν είτε το Σχέδιο Ακρίτας, που στόχευε στην Ένωση, μέσω της εξαφάνισης των Τ/κ (δηλαδή του εθνικού ξεκαθαρίσματός τους), είτε Σχέδια Διχοτόμησης και κατατρομοκράτησης των Τ/κ, μέσω της Τ.Μ.Τ.

Κι έτσι φτάσαμε στα 13 σημεία του Συντάγματος, με τα οποία οι Ε/κ επιχείρησαν την εξαφάνιση του δικοινοτικού χαρακτήρα του Συντάγματος, παρά τις συμβουλές και παραινέσεις τής τότε Ελληνικής Κυβέρνησης. Ούτε που πέρασε από το μυαλό μας ότι παίζαμε με τη φωτιά, με απρόβλεπτες αρνητικές συνέπειες. Την αντίδραση των Τ/κ την ονομάσαμε «Τουρκανταρσία» και έτσι, με μια μόνο λέξη, νομίσαμε ότι ξοφλήσαμε από τις ευθύνες μας. Τις προειδοποιήσεις για τους κινδύνους που μας απειλούσαν τις γράψαμε στα παλιά μας τα παπούτσια. Μέχρι που αυτοί οι κίνδυνοι ήρθαν και μας βρήκαν, δέκα χρόνια αργότερα, με τραγικές συνέπειες.

Όταν, μετά το 1963, συμπεριφερόμασταν με αλαζονεία και λογική υπερδύναμης, όταν το σύνθημα της Ένωσης επανήλθε κι όταν είχαμε την ψευδαίσθηση ότι τους Τ/κ θα τους έχουμε για πάντα κλεισμένους σε γκέτο, μέχρι να παραδοθούν, φτάσαμε στο πραξικόπημα, που μας έφερε την εισβολή, την κατοχή και την προσφυγιά. Στις λίγες, πλην σοφές, προειδοποιήσεις, να συμμαζευτούμε, γιατί με τις πράξεις μας θα φέρουμε την Τουρκία στην Κύπρο, εμείς μιλούσαμε για προδότες και δειλούς, που δεν αντιλαμβάνονταν, δήθεν, ότι ο κυπριακός Ελληνισμός ήταν ένα βήμα από την εκπλήρωση του… πεπρωμένου του. Μόνο που, δυστυχώς, το πεπρωμένο ήταν η τουρκοποίηση, η προσφυγιά, ο θάνατος και οι χαμένες πατρίδες.

Τώρα, σαράντα πέντε χρόνια μετά, οι συνέπειες παραμένουν επί του εδάφους, τα τετελεσμένα έχουν εμπεδωθεί και, επιτέλους, αρχίσαμε να κατανοούμε ότι για την διεθνή κοινότητα τελειώνει ο χρόνος για ενασχόληση με το Κυπριακό, τουλάχιστον με τη σημερινή του μορφή. Μας τελείωσαν οι μακροχρόνιοι και ο αναθεματισμός των χρονοδιαγραμμάτων. Ανεξάρτητα αν δεν κατάλαβα ποτέ, πως κάποιος που θέλει να ανατρέψει το στάτους κβο μπορεί να μην επείγεται.

Έπειτα από σαράντα πέντε χρόνια από την εισβολή, έπειτα από πενήντα πέντε χρόνια από τον, στην πράξη, διαχωρισμό των δύο κοινοτήτων, ο Γκουτέρες και η Λουτ μάς ζητούν όπως σε διάστημα σαράντα πέντε ημερών, μέχρι το τέλος του χρόνου, όχι μόνο να συμφωνήσουμε στις παραμέτρους της λύσης, αλλά και να πείσουμε τον Γενικό Γραμματέα ότι εννοούμε αυτά που λέμε. Και τούτο, γιατί, στην πολύχρονη ιστορία του Κυπριακού, ήταν πάμπολλες οι περιπτώσεις που και οι δύο πλευρές άλλα έλεγαν, άλλα έκαμναν και άλλα εννοούσαν. Κάτι που, όπως φαίνεται, ο Γ.Γ. δεν είναι διατεθειμένος να επιτρέψει.

Ταλαντεύσεις και ακροβατισμοί

Οι ταλαντεύσεις και οι ακροβατισμοί της ε/κ πλευράς, ιδιαίτερα μετά το Κραν Μοντανά (Ιούλιος 2017), όχι μόνον δεν πείθουν, αλλά αντίθετα οξύνουν τις διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών και απελευθερώνουν έναν ακραίο, εθνικιστικό λόγο, που καθιστούν πολύ απίθανο ο Γενικός Γραμματέας να πειστεί να συγκαλέσει νέο γύρο συνομιλιών. Αυτό, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο Γκουτέρες και η Λουτ μάς καλούν να ενεργήσουμε με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, καθιστά τις εξελίξεις πολύ πιεστικές. Για μια ακόμα φορά οι Ε/κ δείχνουν να μην αντιλαμβάνονται τους κινδύνους που επικρέμανται.

Ο Γ.Γ. δεν μπορούσε να είναι σαφέστερος: «Το σημερινό status quo δεν είναι βιώσιμο και δεν αποτελεί επιλογή», αναφέρει στην τελευταία του Έκθεση, που εγκρίθηκε ομόφωνα από το Συμβούλιο Ασφαλείας. Με άλλα λόγια, μας λέει ότι το σημερινό καθεστώς, όπου οι Ε/κ μονοπωλούν την Κυπριακή Δημοκρατία και τη μεταχειρίζονται ως Ελληνοκυπριακή Δημοκρατία, δεν θα γίνει αποδεκτό να συνεχίσει. Ούτε θα γίνει αποδεκτή η συνέχιση των τεράστιων προβλημάτων των Τ/κ, που αποτελούν απότοκο της μη αναγνώρισης του ψευδοκράτους.

Κατά λογική προέκταση, και οι δύο πλευρές καλούνται να βάλουν νερό στο κρασί τους και να εγκαταλείψουν τις μαξιμαλιστικές θέσεις. Η διεθνής κοινότητα, μάλιστα, είναι πολύ συγκεκριμένη, ότι κάτι τέτοιο μπορεί να επιτευχθεί με την έμπρακτη αποδοχή του Πλαισίου Γκουτέρες, που, μεταξύ άλλων, προσφέρει στους Ε/κ την αποχώρηση του κατοχικού στρατού (το 50% αμέσως με τη λύση και το άλλο 50% μέσα σε δύο χρόνια), την αντικατάσταση τού σημερινού συστήματος εγγυήσεων με ένα άλλο, διεθνές και ευρύτερο, όπου η Τουρκία δεν θα έχει δικαίωμα μονομερούς επέμβασης, ούτε θα μπορεί να εγγυάται για τις δικές της υποχρεώσεις, θα επιστραφεί, μεταξύ άλλων, η περιοχή της Μόρφου και δεν θα απαιτείται μία τ/κ ψήφος σε όλα τα ζητήματα, αλλά μόνον σ' αυτά που είναι ζωτικής σημασίας για τους Τουρκοκυπρίους.

Αν τα πιο πάνω τα αφήσουμε να χαθούν ή να εξουδετερωθούν, θα είμαστε άξιοι της τύχης μας. Κι αυτοί που έχουν την ευθύνη των χειρισμών, με τίποτε δεν θα μπορέσουν να ξεπλύνουν την τεράστια ευθύνη, ότι, με την αναποφασιστικότητα ή τις λάθος εκτιμήσεις, στην πράξη θα οδηγήσουν στην ολοκλήρωση του εγκλήματος του 1974. Θα οδηγήσουν στην εκπλήρωση των πόθων του Ντενκτάς και της ΤΜΤ για διχοτόμηση.