Η πρόσφατη περίπτωση ούτω καλούμενων αντιεξουσιαστών, οι οποίοι επετέθησαν αναιτίως και απροκλήτως σε αστυνομικές δυνάμεις, συνιστά μια κατάσταση, που διακυβεύει και την ίδια τη δημοκρατική εσωτερική τάξη, τη νομιμότητα και την ασφάλεια του συνόλου
Η λογική ίδρυσης κρατών άπτεται πρωτίστως και πρωταρχικά της ασφάλειας των πολιτών στην πορεία συνύπαρξης, τις διαδρομές ανταγωνιστικής και συναγωνιστικής άμιλλας, καθώς κατά ταύτα δε και συγκρουσιακής αντιπαράθεσης των μελών του κοινωνικού συνόλου, αλλά και των κρατών στην παρουσία τους στον κόσμο και στο διεθνές σύστημα.
Τα κράτη νομιμοποιούνται μέσα από τη λειτουργία της δημοκρατικής τάξεως και της πολιτικής αποδοχής τους, ασκώντας παραλλήλως και ανεξαρτήτως τούτου νομιμότητα, στηριζόμενα στο σύνταγμα και στους νόμους της χώρας. Αυτό σημαίνει πως η εξουσία ασκείται νομίμως, αλλά όχι πάντοτε απαραιτήτως νομιμοποιημένη, αφού η νομιμοποίηση προϋποθέτει την κατά ταύτα λειτουργία της δημοκρατικής αρχής στην κρατική δομή και προβολή πολιτικής πραγμάτωσης, αποστολής και στρατηγικής της χώρας, του έθνους και του λαού. Ανεξαρτήτως, όμως, τούτου η πολιτική εξουσία ασκείται εφόσον κατέχεται και κατά ταύτα παράγεται προς τα έξω, εντός και εκτός της χώρας.
Εντός της χώρας το κράτος επιβάλλεται στην αποστολή του τήρησης των νόμων και τη διασφάλιση της εννόμου τάξεως. Η ασφάλεια των πολιτών, της κοινωνίας και της πολιτείας ως οργανωμένου συνόλου, αποτελεί και την κύρια αποστολή του κράτους κατ' εξοχήν, που συνδέεται κατά τα ανωτέρω με την ίδια τη λογική ίδρυσης και της εν γένει ύπαρξης κρατών.
Το γεγονός της εκδήλωσης επιθετικών ενεργειών, όπως συμβαίνει εσχάτως και στο πλαίσιο του αθηναϊκού κράτους, αλλά και φαινομένων ανομίας στην πανεπιστημιακή κοινότητα, από ούτω καλούμενες αναρχοαυτόνομες ομάδες εναντίον πολιτών, πολλώ δε μάλλον κατά αστυνομικών δυνάμεων τείνει να γίνει σύνηθες. Προβάλλεται κατά ταύτα το «πανεπιστημιακό άσυλο», του οποίου τη λογική παραβιάζουν οι εν λόγω αναρχοαυτόνομες ομάδες, αφού η αποστολή του ασύλου συνίσταται στην προστασία και την υπεράσπιση της ελεύθερης και ανεμπόδιστης διακίνησης ιδεών εντός της πανεπιστημιακής κοινότητας.
Ουδέποτε αφορούσε το άσυλο σε προστασία βιαιοπραγούντων εις βάρος άλλων πολιτών και των οργάνων της τάξεως κατά ταύτα. Οι ως άνω αστυνομικές δυνάμεις, όργανα δημοσίας τάξεως, υφιστάμενα επιθετικές ενέργειες και κατά ταύτα μη αντιδρώντας και δη κατά διατεταγμένο τρόπο, αποτυπώνουν μια εν τοις πράγμασι κατάσταση κατάλυσης της κρατικής εξουσίας, που παραπέμπει σε συνθήκες ανομίας, ενδεχομένως δε επερχόμενης κλιμακούμενης αναρχίας.
Διερωτάται κανείς εάν η μη αντίδραση των προς τούτο διατεταγμένων αστυνομικών δυνάμεων συναρτάται προς την παράσταση ιδεολογικών σκοπιμοτήτων, που εκπέμπει η εκλαμβανόμενη ιδεολογική συνάφεια αριστερίζουσας μορφής των αναρχοαυτόνομων με μερίδα ασκούντων την κυβερνητική εξουσία. Η πολιτική στάση των κατά τα ανωτέρω κυβερνώντων τη χώρα να μην επιτρέπουν τη νομιμοποιημένη, συναφώς δε και νόμιμη αντίδραση των δυνάμεων της τάξεως σε συνθήκες που επιβάλλουν την παρεμβατική τους συμπεριφορά, αντιφάσκει την ίδια τη φύση και αποστολή του κράτους ως εξουσίας, επιφορτισμένης με την εφαρμογή του νόμου, της δημοκρατικής νομιμότητας και της κατά ταύτα επιβολής της νομιμοποιημένης τάξεως.
Η άσκηση νομιμοποιημένης κρατικής βίας, που απεικονίζει τη συναίνεση κοινωνίας και λαού ως ταύτισης βουλήσεων, είναι ευθύνη των προς τούτο ταχθέντων οργάνων του κράτους, τα οποία και είναι υποχρεωμένα να αντιδρούν κατασταλτικά σε περιπτώσεις, όπου πλήττεται η εσωτερική ειρήνη και ασφάλεια και παραβιάζονται το σύνταγμα και οι νόμοι της πολιτείας. Η πρόσφατη περίπτωση ούτω καλούμενων αντιεξουσιαστών, οι οποίοι επετέθησαν αναιτίως και απροκλήτως σε αστυνομικές δυνάμεις, δημιουργώντας σκηνικό προσβολής των δυνάμεων της τάξεως, που φτάνει στα όρια της ταπείνωσης, συνιστά μια κατάσταση, που δεν προσβάλλει απλώς την αξιοπιστία των συνταγματικώς κατοχυρωμένων οργάνων εσωτερικής ασφαλείας της χώρας, αλλά διακυβεύει και την ίδια την δημοκρατική εσωτερική τάξη, τη νομιμότητα και την ασφάλεια του συνόλου.
Οι επιπτώσεις κατά ταύτα μπορεί να είναι εξαιρετικά σοβαρές, αφού το φαινόμενο της ανομίας και της ατιμωρησίας είναι ικανό να οδηγήσει διάφορες κοινωνικές ομάδες, μειωμένης ούσης της αξιοπιστίας της κρατικής εξουσίας απέναντι στην κοινωνία και στο πολιτικό σύστημα, σε κρατική απείθεια ή σε άρνηση εφαρμογής των νόμων. Η κατάσταση αυτή επέρχεται γνωστής ούσης της αναξιοπιστίας των θεσμών και δη της κρατικής εξουσίας απέναντι στο πολιτικό σύστημα και την κοινωνία εν τω συνόλω της. Δεδομένου ότι το κράτος λειτουργεί ως το δέρμα που συγκρατεί το σώμα της κοινωνίας, εάν αυτό υποστεί πλήγμα διαβρωτικής αποσύνθεσης, τότε το σώμα αποκτά διαλυτικές τάσεις, που μπορούν να λάβουν και ανεξέλεγκτες μορφές.
Εν κατακλείδι, οι κυβερνήσεις πρέπει να ξεπεράσουν το σύνδρομο μιας συμπλεγματικής αντίληψης της καταστολής που τις διακατέχει και να αντιληφθούν πως το κράτος ως δημοκρατική δομή εξουσίας είναι υποχρεωμένο να αντιμετωπίζει και να μεταχειρίζεται όλους τους πολίτες με τον ίδιο τρόπο, εκπέμποντας ταυτόσημη αντίληψη προστασίας του κοινωνικού αγαθού της ελευθερίας και της ασφάλειας όλων έναντι πάντων.
ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Κ. ΓΙΑΛΛΟΥΡΙΔΗΣ
Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής,
Διευθυντής Κέντρου Ανατολικών Σπουδών
Για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία,
Πάντειο Πανεπιστήμιο
