ΕΝΑΣ ΑΙΩΝΑΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΘΗΚΕ ΣΤΙΣ 11 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018, ΑΠΟ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ Α’ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ, ΓΕΓΟΝΟΣ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΓΙΟΡΤΑΣΤΗΚΕ ΜΕ ΛΑΜΠΡΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ
Στις 11 Νοεμβρίου συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από το τέλος του Μεγάλου Πολέμου. Ο στρατάρχης Foch πήρε την εκδίκησή του από την ήττα του Sedan, όταν σε ένα βαγόνι στη Compiegne, ψυχρός και απόμακρος, δέχθηκε την παράδοση της Γερμανίας. Ήταν το τέλος του Μεγάλου Πολέμου, κατά τον οποίον οι Δυνάμεις της Αντάντ (Γαλλία, Ρωσία, Βρετανία) και οι σύμμαχοί τους κατέβαλαν τις Κεντρικές Δυνάμεις (Γερμανία, Αυστρο-Ουγγρική αυτοκρατορία) και τους συμμάχους τους (βλ. «11 Νοεμβρίου, μέρα της παπαρούνας», στο Χρίστος Α. Θεοδούλου, ΘΕΣΕΙΣ: από την Διεθνή και Κυπριακήν Πολιτικήν Ζωήν (1957-1970). Λευκωσία, Εκδόσεις «Χέλκα», 1971, σελ. 93-94).
Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος ήταν ίσως ο πιο αιματηρός απ' όλους τους προηγούμενους πολέμους, με τον αριθμό των φονευθέντων και των εξαφανισθέντων να ανέρχεται περίπου σε 9 εκ. Η μεγαλύτερη όμως συνέπεια του Μεγάλου Πολέμου ήταν η πτώση και η παρακμή της Ευρώπης και η εμφάνιση της νέας Δύναμης που είναι μαζί μας μέχρι σήμερα, των ΗΠΑ. Τέσσερεις αυτοκρατορίες -η Γερμανική, η Αυστρο-Ουγγρική, η Ρωσική και η Οθωμανική- κατέρρευσαν και η Βρετανία και η Γαλλία εξήλθαν του πολέμου καταβεβλημένες (οπ. παρ.). Ο «Περήφανος Πύργος», στα λόγια της Μπάρμπαρα Τάτσμαν και «η ωραία εποχή» έδωσαν τη θέση τους σε μακρινές Δυνάμεις που έχουμε τώρα μαζί μας, τις ΗΠΑ, την Κίνα και στο μέλλον θα έχουμε βέβαια τις χώρες της Αφρικής.
Αυτή η εκατόμβη έδωσε αφορμή φέτος σε λαμπρές εκδηλώσεις και επίσημα γεύματα στο Elyssee με οικοδεσπότη τη χώρα, η οποία υπέστη τις μεγαλύτερες θυσίες, τη Γαλλία. Ο κ. Macron κάλεσε στο Παρίσι καμιά 60αριά ηγέτες απ' όλον τον κόσμο, μεταξύ των οποίων την κ. Merkel, τον κ. Trump και τον κ. Πούτιν.
Τα κεντρικά πρόσωπα αυτού του γεγονότος ήταν οι δύο κύριοι αντίπαλοι του Μεγάλου Πολέμου, που αντιπροσωπεύονταν από τον κ. Macron και την κ. Merkel. Θα πίστευε κάποιος ότι κάτι άλλαξε μέσα σ’ αυτά τα 100 χρόνια.
Είχαμε βέβαια ακόμα έναν Παγκόσμιο Πόλεμο (1939-1945). Μέσα όμως στα 73 χρόνια από τη λήξη του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου δεν είχαμε έναν Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτό, ίσως, να είναι το μόνο πλεονέκτημα για την κατάσταση του κόσμου. Από την άλλη μεριά, λίγα έχουν αλλάξει στη συμπεριφορά των Κρατών. Ενώ οι Μεγάλες Δυνάμεις προσπαθούν να διατηρούν τις ισορροπίες, ούτως ώστε να μη δημιουργηθεί μια παγκόσμια ανάφλεξη, η συμπεριφορά τους απέναντι στις αδύναμες Δυνάμεις είναι και παραμένει η ίδια. Μπορεί να μην έχουμε πλέον αποικίες στη διεθνή σκηνή, οι μικρές, όμως, Δυνάμεις χρησιμοποιούνται το ίδιο, σε πολλές περιπτώσεις, όπως χρησιμοποιούνταν οι αποικίες.
Η Κύπρος και η Ελλάδα έχουν πείρα αυτής της συμπεριφοράς. Ο τρόπος με τον οποίο συμπεριφέρεται π.χ. η Τουρκία στο Αιγαίο και στην Κύπρο είναι ο ίδιος που οι Μεγάλες Δυνάμεις συμπεριφέρονταν κατά την εποχή του Ευρωπαϊκού Κονσέρτου. Και το άλλο θέμα είναι ότι οι Σύμμαχοι των μικρών αυτών κρατών συμπεριφέρονται βέβαια σύμφωνα με τα δικά τους συμφέροντα και έτσι μια αδύναμη χώρα δεν μπορεί να είναι σίγουρη ότι θα την υπερασπιστούν οι Σύμμαχοί της, εναντίον μιας μεγαλύτερης Δύναμης, εάν και όταν χρειαστεί.
Τα πανηγύρια λοιπόν στο Παρίσι λίγα πράγματα άλλαξαν στην κατάσταση της Διεθνούς Κοινωνίας 100 χρόνια μετά τη λήξη του Μεγάλου Πολέμου. Και 70 χρόνια μετά την υπογραφή της Οικουμενικής Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Οι Μεγάλες Δυνάμεις εκμεταλλεύονται τις μικρές, οι οποίες έχουν καθήκον, μέσα σ’ αυτήν τη ζούγκλα, να προσπαθούν να υπερασπίζονται τα συμφέροντά τους όσο το δυνατό καλύτερα. Είναι, όμως, αυτό δυνατό;
ΤΟΥ ΔΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΩΣ ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ
Πρόεδρος του Συνδέσμου Ηνωμένων Εθνών Κύπρου και
Αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας των
Συνδέσμων Ηνωμένων Εθνών (WFUNA). -
Πρώην Μέλος της Γραμματείας του ΟΗΕ.
[email protected]
