ΠΩΣ ΑΡΑΓΕ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΝΑΚΟΠΕΙ ΑΥΤΗ Η ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ, ΜΕ ΜΙΑ ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΑ, ΠΟΥ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΖΕΙ ΜΕ ΑΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΡΑΞΙΑ, ΠΑΡΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ;

Ο Πρόεδρος μάς μιλά πλέον με γλώσσα και ρητορική του ενδιάμεσου χώρου. Ακούς τον Αναστασιάδη τού σήμερα, και νομίζεις ότι ακούς τον Τάσσο τού χτες και τον Κυπριανού ή τον Δούντα, παλιότερα.

Η ιδέα του Νίκου Αναστασιάδη, για αποκέντρωση της κεντρικής κυβέρνησης, δεν είναι καινούργια. Κατατέθηκε για πρώτη φορά τον Απρίλη του 2010. Σήμερα επανέρχεται, μετά από 8 χρόνια, σε μια στιγμή που αυτό το κεφάλαιο έχει συμφωνηθεί κατά 99% πέρσι στο Κραν Μοντανά και παραμένουν κάποιες ασήμαντες λεπτομέρειες σε εκκρεμότητα. Το πρόβλημα δεν είναι η αφαίρεση κάποιων αρμοδιοτήτων από την κεντρική κυβέρνηση και η μεταφορά τους στις περιφέρειες.

Προσωπικά δεν θα είχα ένσταση για κάτι τέτοιο, φτάνει το κεντρικό κράτος να έχει τις μίνιμουμ εξουσίες, που να διασφαλίζουν ότι πρόκειται για ένα Ομοσπονδιακό Κράτος και όχι με συγκαλυμμένη συνομοσπονδία. Αποδέχομαι, λοιπόν, τη θέση του Νίκου Αναστασιάδη, για μια κεντρική κυβέρνηση, που θα διασφαλίζει τη μία διεθνή προσωπικότητα, τη μία ιθαγένεια και τη μια κυριαρχία, την αρμοδιότητα των υδρογονανθράκων και άλλων φυσικών πόρων, το ενιαίο της οικονομίας, την αρμοδιότητα για θέματα ιθαγένειας και τη φρούρηση των εξωτερικών συνόρων. Όλα αυτά προδιαγράφουν ένα κράτος.

Ποιο, λοιπόν, είναι το πρόβλημα με την πρόταση του Προέδρου; Το πρόβλημα έγκειται στο ότι σε μια στιγμή που εκλείπει ο χρόνος και ο ΓΓ του ΟΗΕ μάς ζητά να κινηθούμε με τη διαδικασία του επείγοντος, για να συζητήσουμε τα 6 θέματα που καθόρισε στο Πλαίσιό του, ως τα κύρια που εκκρεμούν, εμείς ερχόμαστε και ανοίγουμε συμφωνηθέντα κεφάλαια, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα και στην τουρκική πλευρά να κάνει το ίδιο. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με το ότι ο ΓΓ μάς ξεκαθάρισε πως νέες συνομιλίες δεν πρόκειται να αρχίσουν, χωρίς οι πλευρές να συμφωνήσουν σ' ένα πλαίσιο, δημιουργεί προϋποθέσεις, ίσως και τη βεβαιότητα, εμείς με τη δική μας αναβλητικότητα και τις δικές μας υπαναχωρήσεις, να συμβάλουμε στην εξουδετέρωση του Πλαισίου τού ΓΓ.

Μια τέτοια εξέλιξη θα έχει τραγικές συνέπειες, γιατί, μεταξύ άλλων, το Πλαίσιο Γκουτέρες προνοεί για αποχώρηση του τουρκικού στρατού που εισέβαλε στην Κύπρο το 1974 (περίπου 40.000 στρατιώτες), για κατάργηση του σημερινού συστήματος εγγυήσεων και την αντικατάστασή του με ένα διεθνές, ευρύτερο σύστημα, όπου κανένας εγγυητής δεν θα έχει δικαίωμα μονομερούς επέμβασης και ούτε θα μπορεί να ενεργεί ως εγγυητής για τις υποχρεώσεις που ο ίδιος έχει αναλάβει. Αυτό σημαίνει κατάργηση των εγγυήσεων και αποχώρηση του κατοχικού στρατού. Και περαιτέρω προβλέπεται αποχώρηση της ΕΛΔΥΚ (950 άνδρες) και της ΤΟΥΡΔΥΚ (650 άνδρες), σε χρόνο που θα αποφασίσουν οι πρωθυπουργοί της Ελλάδας και της Τουρκίας. Ακόμα, το Πλαίσιο προβλέπει επιστροφή και της Μόρφου.

Όλα τα πιο πάνω και πολλά άλλα, που πετύχαμε στις συνομιλίες, όπως, για παράδειγμα, το δικαίωμα του κάθε πολίτη να εγκαθίσταται και να ασκεί επάγγελμα οπουδήποτε επιθυμεί στην Κύπρο, η αναγνώριση των περιουσιακών δικαιωμάτων, είτε με εγκατάσταση είτε με αποζημίωση είτε με ανταλλαγή, και πολλά άλλα, τίθενται σε άμεσο κίνδυνο να χαθούν οριστικά. Ιδιαίτερα, όταν στον ορίζοντα προβάλλουν απειλητικά τα σύννεφα των δύο κρατών, της αποχώρησης της ΟΥΝΦΙΚΥΠ και μιας επαπειλούμενης στρατιωτικής κρίσης στην κυπριακή ΑΟΖ.

Το τελευταίο μοτίβο του Προέδρου είναι η περίφημη «Λειτουργικότητα». Ασφαλώς η κυπριακή Ομοσπονδία πρέπει να είναι λειτουργική. Όμως, δυστυχώς, στην Κύπρο, δεν είναι λίγες οι φορές που η λειτουργικότητα χρησιμοποιήθηκε με σκοπιμότητα, ως εργαλείο εθνικιστικών δυνάμεων, για να υποσκάψουν, κυρίως, τη λύση της Διζωνικής Ομοσπονδίας, αλλά και το Σύνταγμα της Ζυρίχης. Το 1963, η ε/κ πλευρά, χωρίς συζήτηση με τους Τουρκοκύπριους και χωρίς τη συγκατάθεση της ελληνικής Κυβέρνησης, επεχείρησε να αλλάξει 13 σημεία του Συντάγματος της Κύπρου, με την πρόφαση ότι ήθελαν να κάνουν τη διακυβέρνηση λειτουργική.

Η υποκρισία της ε/κ πλευράς και η απόδειξη ότι, άλλοι ήταν οι σκοποί της, αποδείχθηκαν το 1972, όταν μετά από συνομιλίες Κληρίδη - Ντενκτάς, οι Τούρκοι δέχτηκαν τα 12 από τα 13 σημεία. Όμως, οι Ε/κ και πάλιν είπαν όχι. Σε λιγότερο από δύο χρόνια, ακολούθησε το πραξικόπημα, η εισβολή και η καταστροφή.

Ο Πρόεδρος προσπάθησε να πει ότι, αν συμφωνηθεί, τουλάχιστον, μια τ/κ ψήφος για λήψη των σοβαρών αποφάσεων, αυτό θα ισοδυναμεί με παράλυση. Αυτό δεν είναι σωστό. Στη Ζυρίχη, το 1960 οι Τ/κ είχαν δικαίωμα βέτο (μπλοκαρίσματος) για κάθε σοβαρό θέμα. Τώρα δεν θα έχουν δικαίωμα βέτο, αλλά μιας τουλάχιστον τ/κ ψήφου. Αυτό συνιστά σημαντική βελτίωση από το 1960, γιατί άλλο το βέτο και άλλο η μια ψήφος. Να σημειωθεί ότι, τόσον τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, όσο και η Συμφωνία της 8ης Ιουλίου 2006, μεταξύ Τάσσου Παπαδόπουλου και Μεχμέτ Αλή Ταλάτ, προνοούσαν ότι για τη λήψη αποφάσεων στην Κεντρική Κυβέρνηση, θα ισχύει η πολιτική ισότητα και η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ συμμετοχή των Τ/κ.

Ο Νίκος Αναστασιάδης, αφού αποδέχτηκε τα πιο πάνω, τώρα υπαναχωρεί και αρχίζει να τα απορρίπτει. Όταν ρωτήθηκε από τους δημοσιογράφους να δώσει ένα παράδειγμα για τους κινδύνους που δημιουργεί η μια τ/κ ψήφος, μας είπε ότι, εάν αποφασίσουμε να κατασκευάσουμε τον Αγωγό East Med, οι Τ/κ θα επηρεαστούν από την Τουρκία και δεν πρόκειται να δώσουν τη μία ψήφο. Να σημειωθεί ότι, το θέμα των υδρογονανθράκων, συμφώνησε ότι θα αποτελεί αρμοδιότητα της Κεντρικής Κυβέρνησης και ακόμα αποδέχτηκε ότι για λήψη αποφάσεων από την Κεντρική Κυβέρνηση θα απαιτείται μια τ/κ ψήφος.

Τώρα μας λέει ότι, για ένα θέμα που ανήκει στην Κεντρική Κυβέρνηση, για το πιο σοβαρό θέμα, αυτό των φυσικών πόρων της Κύπρου και για μια επένδυση πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, οι Ε/κ θα αποφασίζουν μόνοι τους και οι Τ/κ θα μας κάνουν το χατίρι να παρευρίσκονται και απλώς να ακούν τι εμείς αποφασίζουμε. Αυτό, πέρα από υπαναχώρηση από τα συμφωνημένα, πέρα από το ότι παραβιάζει τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας για την Κύπρο, στην πραγματικότητα, αμφισβητεί την ομοσπονδιακή λύση.

Πολύ φοβούμαι ότι τα μηνύματα που έστειλε ο Νίκος Αναστασιάδης στην άλλη πλευρά και στον διεθνή παράγοντα θα έχουν πολύ αρνητικές συνέπειες. Προβλέπω έντονες αντιδράσεις. Προβλέπω ότι η ε/κ πλευρά θα κατηγορηθεί ότι επιχειρεί να απαγκιστρωθεί από την ομοσπονδιακή λύση. Και, μάλιστα, σε μια στιγμή που όλοι συμφωνούν ότι το σημερινό στάτους κβο δεν αποτελεί επιλογή και δεν μπορεί να διατηρηθεί. Σε μια στιγμή που ο χρόνος τελειώνει και ο Ε/κ Διαπραγματευτής και ο Κύπριος Υπουργός Εξωτερικών μάς προειδοποιούν ότι, ήδη, παίζουμε στην παράταση και οι κίνδυνοι που επισωρεύονται είναι τεράστιοι. Ακόμα και ο ΔΗΣΥ δεν θα μπορούσε να είναι σαφέστερος στις προειδοποιήσεις του.

Μέσα σ' αυτό το σκηνικό, ο Πρόεδρος μάς μιλά πλέον με γλώσσα και ρητορική του ενδιάμεσου χώρου. Ακούς τον Αναστασιάδη τού σήμερα, και νομίζεις ότι ακούς τον Τάσσο τού χτες και τον Κυπριανού ή τον Δούντα, παλιότερα. Πώς, άραγε, μπορεί να ανακοπεί αυτή η σχιζοφρενική πορεία, με μια κοινή γνώμη χωρίς ανακλαστικά, που συνεχίζει να ζει με απάθεια και απραξία, παραγνωρίζοντας τους κινδύνους; Ακριβώς, όπως παραγνώρισε, το 1974, τις προειδοποιήσεις για την επερχόμενη τουρκική εισβολή, σε περίπτωση πραξικοπήματος.