Στη χώρα μας καθημερινά αναφερόμαστε -όπως είναι και φυσικό- στο πρόβλημά μας και καμιά φορά φαίνεται σαν να είναι το περισσότερο περιπλεγμένο στον κόσμο. Και όμως: το πρόβλημα της Μέσης Ανατολής είναι ίσως από τα κλασικά προβλήματα διεθνούς πολιτικής, για το οποίο ένας φοιτητής των Διεθνών Σχέσεων θα μπορούσε να μάθει πολλά μελετώντας το. Αλλά και οποιοσδήποτε άλλος.

Για να δούμε το πρόβλημα πολύ απλά και εκλαϊκευμένα: από τους τοπικούς παίκτες έχουμε από τη μια μεριά το Ισραήλ και από την άλλη το Ιράν. Το Ιράν σήμερα είναι ίσως ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος όχι μόνο για το κ. Trump και το Ισραήλ αλλά και για πολλούς άλλους στην περιοχή. Το Ισραήλ έχει δίπλα του το πρόβλημα με τους Παλαιστινίους και κύριο σύμμαχό του το κ. Trump και σε μικρότερο βαθμό μερικές από τις Δυτικές Δυνάμεις. Ο Αραβικός κόσμος αντιστρατεύεται το Ισραήλ για πολλά θέματα και βεβαίως για το παλαιστινιακό ζήτημα. Το πρόβλημα με τη Σαουδική Αραβία είναι κάπως περίπλοκο, υπό την έννοια ότι είναι ανταγωνιστική με το Ιράν για την ηγεσία στη περιοχή και σ’ αυτό το θέμα συμφωνεί με τον κ. Trump και το Ισραήλ αλλά για τα γενικά θέματα των Αράβων είναι σύμφωνη με τους ομόθρησκούς της.

Ο κ. Trump κατήγγειλε τη Συνθήκη με το Ιράν για τα πυρηνικά όπλα και επέβαλε οικονομικές κυρώσεις εναντίον του Ιράν. Αυτό επιδείνωσε την κατάσταση και το Ιράν αποφάσισε να πάρει μέτρα. Οι Δυτικές χώρες όπως η Γαλλία δεν συμφωνούν με την πολιτική του κ. Trump σχετικά με τη Συνθήκη με το Ιράν και παραμένουν πιστές στη Συνθήκη. Εν τω μεταξύ, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή έγινε ακόμα πιο περιπεπλεγμένη, με το Ιράν να έχει μεγάλη επιρροή στον Λίβανο μέσω της Hizballah και στη Συρία με το καθεστώς Assad. Επίσης έχει επιρροή στο Ιράκ και ίσως στις κουρδικές περιοχές (βλ. Jonathan Spyer, «Iran’s Response: The ‘Strategy of Tension’», Jerusalem Post, June 01, 2018). Από την άλλη μεριά το Ιράν προς το παρόν βρίσκεται σε μειονεκτική θέση στην Υεμένη και στη Γάζα.

Ο κ. Νετανιάχου κατά την τελευταία επίσκεψή του στο Παρίσι κάλεσε όλους να αντιμετωπίσουν το Ιράν στη Μέση Ανατολή. Από την άλλη μεριά, η κ. Merkel και ο κ. Macron προσπαθούν να χαμηλώσουν τους τόνους.

Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, δυστυχώς, είναι εκρηκτική και ελπίζεται ότι όλοι οι παίκτες θα καταλάβουν ότι αυτό δεν συμφέρει σε κανέναn και πρέπει να λάβουν μέτρα για την εκτόνωσή της.

ΔΡ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΧΙΛΛΕΩΣ ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ
[email protected]
Δικηγόρος,
Διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών & Διεθνών Σχέσεων
(Η.Ε.Ι., Γενεύης, Ελβετίας).
Πρώην Μέλος της Γραμματείας του ΟΗΕ