Πολύς λόγος γίνεται τον τελευταίο καιρό για την οριζόντια ψηφοφορία. Μάλιστα έχουν ακουστεί διάφορες προτάσεις ως προς τη μεθοδολογία που θα μπορούσε να ακολουθηθεί. Επιστημονικά δεν έχει αποδειχθεί ότι η οριζόντια ψηφοφορία θα έχει θετική επίδραση στην προσέλευση, θεωρητικά όμως κάποιος θα ισχυριζόταν ότι ίσως βοηθήσει στη μείωση της αποχής. Κάποιος θα έλεγε ότι πιο εύκολα θα αυξηθεί η προσέλευση εάν ο ψηφοφόρος θα μπορούσε να επιλέξει οριζόντια τους ικανότερους, σε αντίθεση με εάν το σύστημα τού επιβάλει την επιλογή υποψηφίου μόνο από ένα συγκεκριμένο κόμμα. Την ίδια ώρα, αντιλαμβάνεται κανείς την έγνοια των κομμάτων για τη μέτρηση της κομματικής τους δύναμης.

Το γερμανικό μοντέλο

Εάν η πρόθεση για υιοθέτηση της οριζόντιας ψηφοφορίας σε πλήρη μορφή από πλευράς κομμάτων είναι ειλικρινής, υπάρχουν διάφορα μοντέλα. Mια παραλλαγή της οριζόντιας μπορεί να θεωρηθεί το σύστημα στη Γερμανία. Το εκλογικό σύστημα αποτελεί ένα είδος μεικτού συστήματος, αφού παρουσιάζει χαρακτηριστικά τόσο του πλειοψηφικού, όσο και του αναλογικού συστήματος. Υπό κανονικές συνθήκες, υπάρχουν 598 θέσεις, οι οποίες θα πρέπει να κατανεμηθούν στη Βουλή.

Οι ψηφοφόροι ψηφίζουν 2 φορές. Με το πρώτο ψηφοδέλτιο (first vote) ψηφίζουν άτομο, δηλαδή τον βουλευτή αρεσκείας τους σε περίπου 300 εκλογικές περιφέρειες. Εκλέγεται όποιος λάβει τις περισσότερες ψήφους στην εκάστοτε περιφέρεια. Με το δεύτερο ψηφοδέλτιο (party vote), οι ψηφοφόροι ψηφίζουν το κόμμα της αρεσκείας τους. Αυτή η ψήφος καθορίζει σύμφωνα με την αρχή της απλής αναλογικής την κατανομή των εδρών αλλά και τη δύναμη του κάθε κόμματος στη Bundestag. Ενδιαφέρον του συστήματος, το οποίο προσομοιάζει στην οριζόντια ψηφοφορία, αποτελεί το γεγονός ότι ουσιαστικά οι ψηφοφόροι μπορούν να μοιράσουν την ψήφο τους. Η μία ψήφος μπορεί να είναι υπέρ του υποψηφίου ενός κόμματος, ενώ η άλλη μπορεί να είναι υπέρ διαφορετικού κόμματος.

Απλοποιημένη μέθοδος

Πέραν αυτής της παραλλαγής, για τα κυπριακά δεδομένα θα μπορούσε να μπει σε εφαρμογή κάτι εντελώς απλό. Σε ένα ψηφοδέλτιο ο εκλογέας θα ψηφίζει οριζόντια τον ή τους υποψηφίους της επιλογής του. Για παράδειγμα, ένας εκλογέας αποφασίζει να ψηφίσει οριζόντια τον υποψήφιο 2 από τον ΔΗΣΥ, τον υποψήφιο 1 από το ΔΗΚΟ και τον υποψήφιο 4 από την ΕΔΕΚ. Τις 6 έδρες θα μπορούσαν να πάρουν οι υποψήφιοι με τους περισσότερους σταυρούς προτίμησης, οι οποίοι θα προκύψουν οριζόντια.

Σε αυτήν τη μέθοδο αυτό που θα θυσιάσουν τα κόμματα είναι ενδεχομένως τη μέτρηση της κομματικής ψήφου, αφού με αυτόν τον τρόπο δεν λαμβάνουν ψήφους τα κόμματα. Αυτός όμως είναι ο ορισμός της οριζόντιας ψηφοφορίας. Τα κόμματα θα πρέπει να κάνουν θυσίες στον βωμό ενός συστήματος, το οποίο θα δίδει το δικαίωμα να πάνε στην Ευρωβουλή άτομα τα οποία ο εκλογέας θεωρεί ικανότερα, ασχέτως κόμματος.

Απ' εκεί και πέρα, μπορεί να υπάρξει συζήτηση και να τεθούν περισσότερες προτάσεις για το πώς μπορεί να διαφοροποιηθεί η πιο πάνω πρόταση. Εάν τα κόμματα έχουν ενδοιασμούς ως προς την υιοθέτηση του συστήματος αυτού σε εθνικές εκλογές, τότε θα μπορούσε το σύστημα να λειτουργήσει έστω και πιλοτικά στις επικείμενες ευρωεκλογές και η πλήρης υιοθέτησή του να εξαρτηθεί από την αποτελεσματικότητα που αυτό θα έχει. Θα μπορούσε ακόμα πιο απλά η οριζόντια να ισχύσει μόνο σε ευρωεκλογές όπου η αποχή είναι συνήθως ψηλότερη.

ΔΡ ΝΑΣΙΟΣ ΟΡΕΙΝΟΣ
Εκλογικός Αναλυτής