Η κοινή λογική λέει ότι η επένδυση σε ακίνητο είναι η πιο ασφαλής επιλογή

«Η ακίνητη ιδιοκτησία δεν μπορεί να χαθεί ή να κλαπεί, ούτε και να την πάρει κάποιος μακριά. Αν αγοραστεί με κοινή λογική, εξοφληθεί πλήρως και τύχει διαχείρισης με εύλογη προσοχή, τότε ίσως είναι η πιο ασφαλής επένδυση στον κόσμο». Τάδε έφη Φραγκλίνος Ρούσβελτ, ο πρώτος και ο μόνος Αμερικανός Πρόεδρος που υπηρέτησε για τρεις θητείες, από το 1933 μέχρι το 1945. Κατ’ ακρίβειαν είχε κερδίσει και τέταρτη θητεία, αλλά η αρρώστια του (παράλυση) τον κατέβαλε και έχασε τη μάχη για τη ζωή.

Οι ΗΠΑ τότε μαστίζονταν από τη βαθιά οικονομική ύφεση (Great Depression) και ο Ρούσβελτ κέρδισε τις εκλογές προτάσσοντας τη «Νέα Συμφωνία» (New Deal), που ελεύθερα θα μπορούσε και κάποιος να τη μεταφράσει και σε «Νέα Στρατηγική». Η όποια ομοιότητα με πραγματικά άτομα και γεγονότα είναι εντελώς συμπτωματική… εκτός αν θέλουμε να πάμε πίσω στη δεκαετία του 1930. Όμως η απλή ρήση του Ρούσβελτ για την ακίνητη ιδιοκτησία την περιγράφει σχεδόν ολοκληρωτικά και βρίσκει εφαρμογή ακόμη και σήμερα και εξηγεί καταστάσεις που βιώνουμε ακόμη και στη χώρα μας.

Ας την αναλύσουμε, λοιπόν. «Η ακίνητη ιδιοκτησία δεν μπορεί να χαθεί ή να κλαπεί, ούτε και να την πάρει κάποιος μακριά…».

Είναι κανείς που είδε ποτέ κάποιο ακίνητο να εξαφανίζεται ως διά μαγείας ή κάποιον να κουβαλά στην πλάτη του ένα χωράφι ή ένα οικόπεδο, ή κάποιο διαμέρισμα ή σπίτι, για να το πάει κάπου αλλού; Θα είχε ενδιαφέρον αν κάποιος που το είδε μοιραζόταν μαζί μας αυτήν την εμπειρία. Και μη βγει καμιά κουφάλα να μου πει, «ναι και τα τροχόσπιτα, τα λυόμενα και τα τσαντίρια τι είναι;», επειδή θα τον μαλώσω. Μιλάμε για ακίνητα, όχι για κινητά μέσα διαβίωσης!

Κατεδάφιση;

Η κατεδάφιση παίζει; Θα έλεγα πως όχι, δεν παίζει, επειδή κατεδάφιση γίνεται για ανέγερση κάποιου άλλου κτηρίου ή για αλλαγή της χρήσης ενός τεμαχίου γης. Το Κράτος; Μήπως αυτό κλέβει την περιουσία μας όταν την απαλλοτριώνει; Δεν θα έλεγα ούτε αυτό. Η απαλλοτρίωση γίνεται για σκοπούς δημόσιας ωφέλειας και ο ιδιοκτήτης αποζημιώνεται χωρίς να έχει μείωση ή αύξηση στην αξία της περιουσίας που είχε κατά την απαλλοτρίωση.

Μπορεί να υπάρχει διαφορά ως προς την αντίληψη αυτής της αξίας και γι’ αυτό είμαστε εμείς οι εκτιμητές εδώ για να ισορροπούμε τα πράγματα. Ούτε και ο αναδασμός αποτελεί κλοπή ή εξαφάνιση ή μεταφορά. Εκεί σημειώνεται ανταλλαγή ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων σε τεμάχια γης, ώστε να μην υπάρχει -ας πούμε- διάσπαρτη και άτακτη ιδιοκτησία και μικροτεμαχισμός, αλλά συγκεντρωμένη γεωκτημοσύνη. Τα τεμάχια αφ'εαυτά παραμένουν στο ίδιο σημείο επί της γης. Άρα, σωστός ο Ρούσβελτ, μέχρι τώρα. Συνεχίζουμε.

Η κοινή λογική…

«Αν αγοραστεί με κοινή λογική, εξοφληθεί πλήρως και τύχει διαχείρισης με εύλογη προσοχή, τότε ίσως είναι η πιο ασφαλής επένδυση στον κόσμο». Συχνά λέμε πως η κοινή λογική δεν είναι τελικά τόσο κοινή. Αλήθεια, πόσο την χρησιμοποιούμε όταν κάνουμε μια αγορά σε ακίνητη ιδιοκτησία; Η κοινή λογική, για παράδειγμα, προστάζει όπως αγοράζουμε ένα ακίνητο στη βάση των πραγματικών μας αναγκών και οικονομικών δυνατοτήτων.

Αν παρεκκλίνουμε από αυτόν τον χρυσό κανόνα, τότε θέτουμε τις βάσεις για προβλήματα. Έχουμε πραγματική ανάγκη και οικονομική δυνατότητα να αγοράσουμε εκείνο το χωράφι στην ύπαιθρο ή το διαμέρισμα στον Πρωταρά; Έχουμε πραγματική ανάγκη και οικονομική δυνατότητα να αναπτύξουμε το οικόπεδό μας με μια πολυκατοικία; Θέλουμε ένα σπίτι των 600 τετρ. μ.; Θα μπορούμε να το συντηρούμε; Όπως έχουμε αναλύσει σε παλαιότερη αρθρογραφία, η επιλογή χρειάζεται προσοχή και μελέτη.

Το θέμα της διαχείρισης

Η διαχείριση είναι ένα πολύπλευρο θέμα. Σημαίνει και φυσική διαχείριση, αλλά και οικονομική διαχείριση. Για παράδειγμα, κτήρια τα οποία αφήνονται ασυντήρητα φτάνουν σε σημείο αχρηστίας, με τεράστιο κόστος επαναφοράς ή ακόμα και κατεδάφισης. Η σωστή περιοδική συντήρηση επιμηκύνει τη φυσική τους ζωή και άρα την οικονομική τους ζωή. Η ενεργός διαχείριση βοηθά το ακίνητό σας αλλά κι εσάς να είσαστε μπροστά από την καμπύλη: πρώτοι στην ανάκαμψη, τελευταίοι στην πτώση, πρώτοι στην εξεύρεση ενοικιαστών, πρώτοι στην εξεύρεση αγοραστών, αλλά πρώτιστα στην ποιότητα όλων αυτών.

Η σωστή οικονομική διαχείριση μάς βοηθά να αποπληρώνουμε τα δάνειά μας, αλλά και να αποδίδει σωστά η επένδυσή μας. Και ερχόμαστε στην πλήρη εξόφληση. Το «Ωμέγα» της οποιασδήποτε επένδυσης. Με την πλήρη εξόφληση, έρχεται και η πλήρης ιδιοκτησία. Κανένας δανειστής δεν έχει πλέον κανένα λόγο πάνω στο περιουσιακό μας στοιχείο. Αυτό σημαίνει ξεγνοιασιά, ασφάλεια αλλά και δύναμη για μελλοντική οικονομική επέκταση.

Σοφή, λοιπόν, η ρήση. Αν οτιδήποτε από εκεί μέσα «σπάσει», διατρέχουμε κινδύνους. Αυτό, δηλαδή, που ζούμε πολλοί από εμάς τα τελευταία χρόνια. Ψάξτε το και θα το δείτε. Όλο και κάτι ή όλο και κάποιο συνδυασμό θα εντοπίσετε. Γι’ αυτό δεν είναι τυχαίο το τι δυστυχώς περνούμε. Από μηχανής θεοί δεν υπάρχουν. Πρέπει εμείς να λαμβάνουμε αποφάσεις έστω και την υστάτη - όσο οδυνηρές και αν φαίνονται.

Επειδή δεν υπάρχει μόνο η μεγιστοποίηση του κέρδους, αλλά και η ελαχιστοποίηση των ζημιών. Την επόμενη φορά -και πάντα υπάρχει η επόμενη φορά- ας είμαστε πιο γνωστικοί για τις παραμέτρους που πρέπει να τηρούμε και ναι, το ακίνητο μπορεί να είναι η πιο ασφαλής επενδυτική μας επιλογή.

ΑΝΔΡΕΑΣ Α. ΑΝΔΡΕΟΥ
MRICS,
CEO APS Andreou Property Strategy - Chartered Surveyors