Μπορεί να ακούσατε για μια νέα τάση στον σχεδιασμό κτηρίων, τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά, και πιο συγκεκριμένα για τους «ζωντανούς τοίχους» ή «living walls», όπως είναι γνωστοί στο εξωτερικό. Η ιδέα αναπτύχθηκε αρχικά από το όλο και πιο μεγάλο ψάξιμο στην προσκόμιση αρχιτεκτονικών προτάσεων στην προσπάθεια να κερδηθούν αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί, αλλά, ειρήσθω εν παρόδω, πολλές επιχειρήσεις ανεξαρτήτως μεγέθους, άρχισαν να βλέπουν με θετικό μάτι τη δημιουργία τους για πολλούς και διάφορους λόγους και δη ως μέσο βελτίωσης των «πράσινών» τους διαπιστευτηρίων.

Τι είναι όμως οι «ζωντανοί τοίχοι»;

Σκεφτείτε μια συστάδα από φυτά η οποία αναπτύσσεται κάθετα και κατά μήκος ενός τοίχου. Αντί δηλαδή να έχουμε τα φυτά τοποθετημένα σε οριζόντια διάταξη σε κάποιον ανθώνα ή ζαρντινιέρα, τα τοποθετούμε σε οριζόντιες σειρές, όπου η κάθε σειρά βρίσκεται πάνω από την άλλη, έτσι ώστε να καλύπτεται η επιφάνεια ενός τοίχου. Και αυτός ο τοίχος ονομάζεται «ζωντανός» επειδή τα φυτά είναι πραγματικά και όχι ψεύτικα - άρα ζωντανοί οργανισμοί. Εναλλακτικές ονομασίες τέτοιων τοίχων είναι οι «πράσινοι τοίχοι», οι «οικολογικοί τοίχοι» ή οι «κρεμαστοί κήποι».

Ποια η σημασία τους;

Κατ’ αρχήν όλοι θα θυμόμαστε τους κισσούς που μεγάλωναν πάνω σε εξωτερικές επιφάνειες τοίχων σε κτήρια στο παρελθόν. Αυτό έδινε μια όμορφη πράσινη όψη στα κτήρια, αλλά στην πορεία διαφάνηκε πως η παρουσία τους δεν ήταν πρακτική επειδή με το γάντζωμά τους στους τοίχους εμπόδιζαν τη διαχρονική συντήρηση των κτηρίων.

Με την ανάπτυξη στο αστικό μας περιβάλλον, το «φύτρωμα» κτηρίων σε μικρά διαστήματα, οδήγησε στο «τσιμέντωμα» των αστικών μας κέντρων σε βάρος του πρασίνου - γεγονός που από μόνο του συνιστά χειροτέρευση του βιοτικού μας επιπέδου. Η επινόηση λοιπόν των «ζωντανών τοίχων» μάς δίνει την ευκαιρία να επαναφέρουμε το πράσινο εντός του αστικού μας περιβάλλοντος, αντιστρέφοντας την αρνητική εξέλιξη της ανάπτυξης, πετυχαίνοντας μια σαφώς καλύτερη ισορροπία, με θετικό αντίκτυπο σε τομείς όπως την υγεία μας, την ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε, στοιχεία δηλαδή που είναι καθαρά πέραν της αμιγώς αισθητικής καλυτέρευσης.

Bελτίωση ποιότητας αέρα

Από μικροί μάθαμε (ελπίζω δηλαδή) πως τα δέντρα και τα φυτά βελτιώνουν την ποιότητα του αέρα με το να παράγουν οξυγόνο και να αφαιρούν διοξείδιο του άνθρακα. Το τι κάνουν επίσης πολύ καλά, είναι να φιλτράρουν τον αέρα που τα περιβάλλει, απορροφώντας και καθαρίζοντας τους ρύπους που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα. Συνεπώς, δημιουργώντας πολλούς κρεμαστούς κήπους με πολυάριθμα φυτά σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, πετυχαίνουμε σοβαρή μείωση στους ρύπους και αύξηση του οξυγόνου. Πρόσφατες μελέτες κατέδειξαν πως η παρουσία και συντήρηση τέτοιων τοίχων μπορεί να μειώσει το επίπεδο των ρύπων μέχρι και κατά 60%!

Σκεφτείτε τώρα τι μπορεί να γίνει σε εσωτερικούς χώρους, στους οποίους ζούμε για το μεγαλύτερο ποσοστό της ζωής μας. Άλλωστε είναι γνωστό το σύνδρομο του «άρρωστου κτηρίου». Κτήρια, γραφειακοί χώροι κ.λπ είναι γεμάτα από τοξικές αναθυμιάσεις, οι οποίες δεν είναι κατ’ ανάγκην ορατές. Πηγές τέτοιων τοξικών αναθυμιάσεων είναι τα έπιπλα, ο τεχνολογικός εξοπλισμός, γενικά ό,τι έχει να κάνει με τη διακόσμηση του χώρου.

Αυτές οι αναθυμιάσεις μάς προκαλούν σε βάθος χρόνου σοβαρά προβλήματα καθώς τις εισπνέουμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Με το να προσθέτουμε φυτά στους εσωτερικούς αυτούς χώρους δημιουργούμε μιαν ασπίδα προστασίας από αυτές τις αναθυμιάσεις. Αν το κάνουμε σε μεγαλύτερη κλίμακα αξιοποιώντας την ιδέα των κρεμαστών κήπων, τότε δημιουργούμε πραγματικά υγιείς συνθήκες για τους εργαζόμενους και τους ενοίκους.

Υπάρχουν άλλα θετικά;

Αν αναλογιστούμε πως στη σημερινή εποχή σχεδόν τα πάντα γίνονται για το image μας, δύσκολα μπορεί κάποιος να ανταγωνιστεί την ομορφιά της φύσης. Ένας καλοσχεδιασμένος, υγιής κρεμαστός κήπος μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά στη βελτίωση της όψης ενός κτηρίου ή ενός εργασιακού ή άλλου χώρου, προσθέτοντας χρώμα και υφή που ίσως ποτέ δεν θα βγει εκτός μόδας.

Οι επιλογές είναι σχεδόν άπειρες, έχοντας πληθώρα φυτών αναλόγως του χώρου και του ύφους που θέλουμε να δώσουμε. Νοείται ότι άλλα είναι τα φυτά επιλογής για εξωτερικό χώρο και άλλα τα φυτά επιλογής για εσωτερικό χώρο. Η ουσία είναι πως μπορούμε σε κάθε τοίχο να δώσουμε μια δική του μοναδική ταυτότητα και να αποτελεί από μόνος του ένα ζωντανό έργο τέχνης.

Μιλήσαμε για τη βελτίωση του αέρα. Σκεφτείτε όμως πως ένας τέτοιος ζωντανός εξωτερικός τοίχος θα βελτιώσει όσο δεν φαντάζεστε την ενεργειακή απόδοση του κτηρίου, καθώς η ακτινοβολία δεν θα διαπερνά αφιλτράριστη το κέλυφος του κτηρίου. Και επειδή τα φυτά δεν αποθηκεύουν την ηλιακή ενέργεια όπως το μπετόν και τα τούβλα, αλλά αντίθετα την αντανακλούν, υπάρχει λιγότερη ανάγκη ψύξης του εσωτερικού του κτηρίου. Ακριβώς το αντίθετο συμβαίνει τον χειμώνα και άρα λιγότερη ανάγκη για θέρμανση.

Επίσης τα εξωτερικά δομικά υλικά, τα οποία στην απουσία ενός τέτοιου φυσικού φίλτρου είναι άμεσα εκτεθειμένα στις καιρικές συνθήκες και στις αυξομειώσεις της θερμοκρασίας, οδηγούνται σε φθορά, ρωγματώσεις, αποκολλήσεις κλπ. Ακόμη και αυτό το νερό της βροχής εμποδίζεται από το να ενοχλεί την τοιχοποιία επειδή τα φυτά βοηθούν προς αυτήν την κατεύθυνση. Βοηθούν στην αύξηση της αξίας ενός ακινήτου;

Αναμφίβολα μια εφαρμογή που έχει μόνο θετικά να δώσει είναι υποβοηθητική στην αύξηση της αξίας του ακινήτου που τη διαθέτει, καθώς του παρέχει ένα συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι του ανταγωνισμού.

ΑΝΔΡΕΑΣ Α. ΑΝΔΡΕΟΥ
MRICS,
CEO, APS Andreou Property Strategy - Chartered Surveyors