Η σύγκριση είναι το μεγαλύτερο ίσως εργαλείο που έχει ο καταναλωτής πριν προχωρήσει σε αγορά κάποιου αγαθού ή/ και υπηρεσίας. Σκοπός της είναι να δούμε ως καταναλωτές τι πραγματικά αγοράζουμε με την τιμή που μας προσφέρεται αυτό το προϊόν/ υπηρεσία και καταλήγουμε επιλέγοντας αυτό που μας προσφέρει περισσότερα στην καλύτερη για την τσέπη μας τιμή. Το “value for money” αποτελεί φάρο για την πλειοψηφία των καταναλωτών. Γι’ αυτό οι οντότητες που δραστηριοποιούνται στο εμπόριο, στην ψυχαγωγία, στην εστίαση, στην ενημέρωση, στην προσφορά υπηρεσιών, στη διάθεση ακινήτων κ.λπ, με οποιαδήποτε μορφή - είτε με φυσική παρουσία, ή μέσω διαδικτύου, προσπαθούν να πείσουν το καταναλωτικό κοινό για το “value for money” της γκάμας προϊόντων τους.

Γι’ αυτό και όλοι μας βομβαρδιζόμαστε με διαφημίσεις παντός είδους για προσφορές από υπεραγορές για φαγώσιμα και άλλα είδη, για προσφορές από εταιρείες διάθεσης ηλεκτρονικών ειδών για ηλεκτρονικούς υπολογιστές και συσκευές κινητών τηλεφώνων, από εταιρείες τηλεπικοινωνιών για πακέτα τηλεφωνίας, από χημεία για πακέτα αναλύσεων αίματος, από τράπεζες για δάνεια κατοικίας και αγοράς αυτοκινήτου, από αντιπροσωπίες αυτοκινήτων για μοντέλα σε «ειδικές» τιμές, από εταιρείες ανάπτυξης για αγορά κατοικίας, με τη λίστα να είναι πραγματικά ατελείωτη.

Τα αγαθά μπορούν να κατηγοριοποιηθούν ανάλογα με τη συμπεριφορά των καταναλωτών στη ζήτηση όταν το εισόδημά τους μεταβάλλεται. Για παράδειγμα, η κατηγορία των «κατώτερων αγαθών» βιώνει μειωμένη ζήτηση όταν το εισόδημα των καταναλωτών αυξάνεται. Αν το εισόδημά σας είναι μικρό και τρώτε ρύζι πέντε φορές τη βδομάδα, όταν αυξηθεί το εισόδημά σας θα αντικαταστήσετε το ρύζι και με κρέας. Άρα το ρύζι είναι «κατώτερο αγαθό».

Αν το εισόδημά σας αυξάνεται κατά 15% και η ζήτηση σας σε κάποια αγαθά αυξάνεται μεν αλλά σε ποσοστό μικρότερο του 15%, τότε αυτά τα αγαθά ονομάζονται «κανονικά αγαθά». Το κρέας είναι ένα «κανονικό αγαθό». Και μετά υπάρχει η κατηγορία των «ειδών πολυτελείας». Αν το εισόδημά σας αυξάνεται κατά 15% και η ζήτησή σας για κάποιο αγαθό αυξάνεται κατά 20%, τότε αυτό το αγαθό κατηγοριοποιείται ως «είδος πολυτελείας». Το σιτεμένο στέικ των 60 ημερών είναι είδος πολυτελείας, άσχετα αν το κρέας σαν γενική κατηγορία θεωρείται στη δική μας κοινωνία «κανονικό αγαθό».

Η απόκτηση ενός ακινήτου

Θα ήταν ενδιαφέρον να δει ο καθένας από εμάς πού κατατάσσει την απόκτηση ενός ακινήτου. Τι είναι για εσάς η ενοικίαση; Είναι «κατώτερο αγαθό» ή «κανονικό»; Με παρόμοια λογική, τι είναι για εσάς η ιδιοκατοίκηση ή ακόμα η αναβάθμιση σε πιο μεγάλη ή καλύτερη κατοικία; Τι είναι η απόκτηση ενός εξοχικού ή ενός χωραφιού για να κάνετε το «περβολούδιν» σας; Το σύνολο των απαντήσεων καθορίζει και την αντίστοιχη κατηγοριοποίηση. Στα πλείστα αγαθά υπάρχει σχετικά πιο εύκολη σύγκριση. Θέλετε έναν υπολογιστή.

Ξέρετε όλα τα δεδομένα που σας προσφέρει το κάθε μοντέλο και ξέρετε τις τιμές. Άρα εύκολα μπορείτε να αποφασίσετε ποιο είναι για εσάς. Θέλετε να φάτε ένα πιάτο όσπρια το μεσημέρι σε κάποιο μαγειρείο. Ξέρετε τις τιμές, ξέρετε ποιανού είναι πιο νόστιμα, ξέρετε ποιος σας προσφέρει τα ορεκτικά δωρεάν και απλόχερα και ποιος σας τα χρεώνει. Ξέρετε ποιος σας εξυπηρετεί με χαμόγελο και ποιος σας συμπεριφέρεται λες και του χρωστάτε. Άρα η επιλογή είναι εύκολη. Αν πάλι θέλετε αυτοκίνητο, τότε ξέρετε τα μοντέλα, ξέρετε το επίπεδο εξοπλισμού, ξέρετε το επίπεδο ρύπων/ κατανάλωσης/ ιπποδύναμης/ ασφάλειας, ξέρετε τις τιμές και τη φήμη της μάρκας και κάνετε την επιλογή σας. Με παρόμοιο τρόπο επιλέγετε σχεδόν όλα.

Άλλα ο ένας, άλλα ο άλλος

Οι υπηρεσίες είναι διαφορετικές. Δύσκολα έχετε μέτρο σύγκρισης και γι’ αυτό δεν τις εκτιμάτε και με τον σωστό τρόπο. Αλλά αυτή είναι άλλη (πονεμένη) ιστορία. Πάρτε για παράδειγμα τους δικηγόρους. Συμβόλαιο ο ένας, συμβόλαιο για το ίδιο πράγμα ο άλλος. Χρέωση €500 ο ένας, χρέωση €1.500 ο άλλος. Κάτι πάει «Χ» και δεν είναι κατ’ ανάγκην με αυτόν που χρεώνει «πιο ακριβά». Άλλα παραδείγματα άπειρα? με γιατρούς, υδραυλικούς, λογιστές, εκτιμητές κ.λπ. Εκτίμηση από τον ένα €70. Εκτίμηση από τον άλλο €250 για το ίδιο πράμα. Ποια είναι, αλήθεια, η καλύτερη υπηρεσία; Ο σοφός λαός (όταν υπήρχε κάποτε), έλεγε «το ακριβόν είναι το φτηνόν…». Ισχύει ή όχι ή μήπως ισχύει με επιφύλαξη;

Δύο ψυχρές παράμετροι

Όταν θέλουμε να προβούμε σε αγορά ενός διαμερίσματος, αρκεί να συγκρίνουμε στη βάση των πόσων ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο προσφέρεται η κάθε περίπτωση; Ή μήπως θα πρέπει να δούμε και τι προσφέρεται σε αυτήν τη τιμή; Σαφέστατα το δεύτερο. Αν η πιο ακριβή τιμή δικαιολογείται από το τι προσφέρει το ακίνητο αυτό, μπορεί κάλλιστα να είναι και η προτιμητέα επιλογή.

Πηγαίνοντας ανάποδα τώρα. Αρκεί ένας εκτιμητής να βλέπει μόνο τιμές πώλησης διαμερισμάτων και τετραγωνικά μέτρα για να καταλήξει στην απόφασή του για το «πόσα πάει» το δικό σας διαμέρισμα; Σαφέστατα και όχι. Δύο ψυχρές παράμετροι δεν είναι ποτέ αρκετές στο να κρίνουν το αποτέλεσμα. Η κάθε λεπτομέρεια ενός εκάστου των συγκριτικών δεδομένων πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και να αναπροσαρμόζονται. Γι’ αυτό και μια εκτίμηση δεν είναι μόνο επιστήμη, αλλά και τέχνη. Πρέπει ο εκτιμητής να μπορεί να «εκτιμήσει» και να εκτιμήσει. Πρέπει να μπορεί να σταθμίσει παράγοντες, όπως η αισθητική, οι παρεχόμενες υπηρεσίες, τα υλικά κ.λπ και πώς αυτά τοποθετούν το προϊόν στην αγορά. Δεν είναι εύκολο και δεν είναι για όλους.

ΑΝΔΡΕΑΣ Α. ΑΝΔΡΕΟΥ
MRICS,
CEO APS Andreou Property Strategy - Chartered Surveyors