Κατά τη διάρκεια της αγγλικής αποικιοκρατίας στην Κύπρο υπήρχαν ενεργοί Τοπικοί Δικηγορικοί Σύλλογοι, οι οποίοι, με τα ολίγα μέλη τους, επιχειρούσαν να προωθήσουν τα συμφέροντα του δικηγορικού επαγγέλματος και της απονομής της δικαιοσύνης. Η κατακερματισμένη, ωστόσο, εκπροσώπηση των Δικηγόρων της Κύπρου, εν απουσία παγκύπριου επαγγελματικού οργάνου, δεν συνέβαλλε στην επίτευξη των σκοπών τους, παρά το γεγονός ότι πλείστοι των δικηγόρων της τότε εποχής αποτελούσαν τους πρωτοπόρους της πνευματικής ζωής του τόπου, με μεγάλη συμβολή στα εθνικά, εκκλησιαστικά, εκπαιδευτικά και οικονομικά δρώμενα της Κύπρου.
Αντιλαμβανόμενοι την ανάγκη να ενώσουν τις δυνάμεις τους, αντιμέτωποι καθημερινά με τα προβλήματα του συστήματος δικαιοσύνης επί αποικιοκρατίας, τροχοδρομήθηκε Παγκύπρια Συνέλευση Δικηγόρων με συμμετέχοντες, δικηγόρους και εκπροσώπους αυτών απ' όλες τις επαρχίες της Κύπρου. Σαν σήμερα πριν από 67 χρόνια, την Κυριακή, 1η Οκτωβρίου του 1950, στην αίθουσα του Κακουργιοδικείου Λευκωσίας, διεξήχθη η Συνέλευση στην παρουσία 62 Δικηγόρων, 31 εκ Λευκωσίας, 8 εξ Αμμοχώστου, 8 εκ Λεμεσού, 5 εκ Κερύνειας και 2 εκ Πάφου. Η συνέλευση πραγματοποιήθηκε υπό την προεδρία του Νικόλαου Χρυσαφίνη, ενώ χρέη γραμματέα εκτέλεσε ο Γεώργιος Χρυσαφίνης και πρακτικογράφου ο Μιχαλάκης Α. Τριανταφυλλίδης, μετέπειτα Γενικός Εισαγγελέας και Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Αρχικώς, ο Γ. Χρυσαφίνης παρουσίασε στη συνέλευση τη δράση της Επιτροπής τού ήδη υφιστάμενου τότε Δικηγορικού Συλλόγου Λευκωσίας και τις κατά καιρούς συναντήσεις της με τον Αρχιδικαστή σε σχέση με τη βελτίωση των συνθηκών εξάσκησης του δικηγορικού επαγγέλματος και την απονομή της δικαιοσύνης. Ακολούθως, συζητήθηκε το θέμα της σύμπηξης Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου. Η συνέλευση αποφάσισε όπως το Σώμα τούτο ιδρυθεί διά Νόμου, ώστε να κατοχυρωθούν τα δικαιώματα και οι εξουσίες των δικηγόρων. Αποφασίστηκε περαιτέρω η θέσπιση ταμείου συντάξεων για τους δικηγόρους καθώς και άλλα συναφή ζητήματα. Ο υπό συζήτηση Σύλλογος θα είχε πειθαρχική εξουσία σε περιπτώσεις επαγγελματικών παραπτωμάτων.
Κατά τη συνέλευση υιοθετήθηκε από τους δικηγόρους το ακόλουθα ψήφισμα: «Η παρούσα Συνέλευσις εψήφισε την σύμπηξιν Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου διά Νόμου, υπό την προϋπόθεσιν και προς τον σκοπόν ότι θα προαγάγη και θα διασφαλίση την αυτοτέλειαν, την αξιοπρέπειαν και τo συμφέρον του επαγγέλματος και της καθόλου δικαιοσύνης». Εξελέγη ακολούθως Επιτροπή, η οποία εξουσιοδοτήθηκε όπως υποβάλει προς την τότε αποικιοκρατική κυβέρνηση, υπόμνημα με προσχέδιο Νομοσχεδίου για την ίδρυση του Συλλόγου. Η Επιτροπή απαρτίστηκε από τους Γεώργιο Χρυσαφίνη, Ιωάννη Κληρίδη, Γ. Χατζηπαύλου και Φατήλ Κορκούτ για τη Λευκωσία, Γιάγκο Ποταμίτη για τη Λεμεσό, Κώστα Στ. Κωνσταντινίδη για την Κερύνεια, Μ. Οικονομάκη για τη Λάρνακα, Γεώργιο Εμφιετζή για την Αμμόχωστο και Ιακ. Ιακωβίδη για την Πάφο.
Τη Συνέλευση απασχόλησαν και ζητήματα όπως η αύξηση των δικηγορικών δικαιωμάτων, διορισμού τέταρτου εφέτη και η αύξηση των Δικαστών στις επαρχιακές πόλεις. Για την περαιτέρω προώθηση του θέματος των δικηγορικών αμοιβών συστάθηκε ειδική επιτροπή από τους Χαρ. Ιωαννίδη, Φ. Πλούμερ, Χρ. Ιωάννου, Μιχ. Τριανταφυλλίδη, Α. Μυριάνθη, Ν. Χατζηγαβριήλ και Α. Ντανά.
Η εν λόγω Συνέλευση αποτέλεσε την αφετηρία για τη μετέπειτα υιοθέτηση του Περί Δικηγόρων Νόμου (N. 38/1955), ο οποίος δημοσιεύτηκε στις 8/9/1955 και ο οποίος με την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας διατηρήθηκε σε ισχύ και είναι γνωστός μέχρι σήμερα με την παραπομπή του στο αντίστοιχο Κεφάλαιο 2 της έκδοσης του Κρίτωνα Τορναρίτη, στην οποία καταγράφηκαν όλοι οι εν ισχύι Νόμοι του 1959.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΤ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ
Δικηγόρος
