Η διαφορά του Ντάλας και του Σικάγο με τη Λευκωσία και τα «παναΰρκα» των Δήμων

Διαβάζω, λοιπόν, την ακόλουθη είδηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής: Η γνωστή σε όλους μας Amazon.com, η οποία έχει την έδρα της στο Σιάτλ, αποφασίζει να δημιουργήσει δεύτερη έδρα σε κάποια περιοχή στη βόρεια Αμερική. Για προφανείς λόγους δεν ανέφερε περιοχή, απλώς ανακοίνωσε την πρόθεσή της, υποσχόμενη περίπου 50.000 και πολύ καλά αμειβόμενες νέες θέσεις εργασίας.

Πληροφοριακά να αναφέρουμε εδώ πως ο κολοσσός ηλεκτρονικού εμπορίου ιδρύθηκε το 1994 και ανέβηκε online το 1995. Εντός μιας δεκαετίας πραγματοποιούσε καθαρό εισόδημα από πωλήσεις $8,49 δις, το οποίο ανέβηκε σχεδόν γεωμετρικά στα $136 δις το 2016. Είναι ο όγδοος μεγαλύτερος εργοδότης στις ΗΠΑ, ενώ παγκοσμίως εργοδοτείται προσωπικό πέραν των 340.000 υπαλλήλων, είναι η μεγαλύτερη σε εισόδημα εταιρεία του διαδικτύου παγκοσμίως και η τέταρτη σε αξία δημόσια εταιρεία στον κόσμο.

Με την ανακοίνωση, άρχισε ένας «πόλεμος» μεταξύ πόλεων και πολιτειών για το ποιος θα είναι ο τυχερός που θα επιλεγεί. Αναφέρθηκαν πόλεις όπως το Ντάλας, το Σικάγο, η πολιτεία του Μίσιγκαν κ.λπ, επειδή ο κάθε Δήμαρχος και Κυβερνήτης θα ήθελαν να στεγάσουν τα νέα γραφεία της εταιρείας. Η εταιρεία, από την πλευρά της, έθεσε το πλαίσιο στο οποίο θα κινηθεί για να επιλέξει τον νέο τόπο γραφείων της.

Αναζητεί, λέει, ένα σταθερό και φιλικό προς τις επιχειρήσεις περιβάλλον (βλέπε κυρίως φορολογικό περιβάλλον), να χαρακτηρίζεται από πολιτισμική πολυμορφία με ελάχιστο μέγεθος πληθυσμού το 1 εκ. κόσμου, ενώ θέτει και φυσικούς περιορισμούς και ελάχιστες απαιτήσεις σε υποδομές, όπως αποστάσεις από αεροδρόμιο, δίκτυο και προσβάσεις σε αυτοκινητοδρόμους κ.λπ. Ο Δήμαρχος του Ντάλας φέρεται να δήλωσε πως θα αποδείξει στην εταιρεία πως η πολιτεία του είναι το ιδανικό μέρος για να ικανοποιηθούν οι ανάγκες της. Και ο αγώνας έλκυσης της Amazon άρχισε για τα καλά.

Η απόφαση μιας εταιρείας να στεγαστεί σε κάποια περιοχή είναι συνδυασμός διαφόρων παραμέτρων. Το real estate αποτελεί σημαντικό μέρος των αποφάσεών της. Ποιο είναι το σχετικό κόστος αγοράς/ ενοικίασης γραφειακών χώρων, αλλά και οικιστικών καταλυμάτων για να στεγάζεται ο κόσμος της. Τι δίκτυο συγκοινωνιών υπάρχει, τι υποδομές τηλεπικοινωνιών και διαδικτύου προσφέρονται, ποιο είναι το φορολογικό κόστος τού να στεγάζεσαι σε συγκεκριμένη περιοχή, ποια άλλα κίνητρα προσφέρονται κ.λπ.

Ο κάθε Δήμαρχος ή Κυβερνήτης στην πιο πάνω περίπτωση έχει να συγκρίνει το κόστος/ όφελος σε πραγματικούς οικονομικούς όρους τού να έχει ή να μην έχει έναν τέτοιο οργανισμό εντός των διοικητικών του ορίων, αλλά και το κόστος/ όφελος σε κοινωνικό και ενδεχομένως πολιτικό επίπεδο. Και προφανώς χωρίς να επιδίδονται σε δαιδαλώδεις μελέτες και αναλύσεις του κάθε πικραμένου πολιτικού και μη, κρίνουν a priori πως κάτι τέτοιο θα ήταν θετικό σε κάθε επίπεδο για την κοινωνία τους. Βλέπουν για παράδειγμα το προφανές.

Το Σιάτλ, στεγάζοντας τα κεντρικά γραφεία μεγαθηρίων όπως της Boeing, της Microsoft, της Amazon κ.λπ, πέτυχε να δώσει στην πολιτεία του (την Ουάσιγκτον) τη δεύτερη θέση ανάμεσα σε όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ σε επίπεδο οικονομικής δραστηριότητας και ανάπτυξης, λόγω του πολύ υψηλού επιπέδου εξαγωγών ανά κεφαλήν. Άλλες μετρήσεις -όπως το ανά κεφαλήν εισόδημα- τοποθετούν την εν λόγω πολιτεία στις πρώτες θέσεις ανάμεσα σε όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ.

Μιλώντας για φιλικό προς τις εταιρείες περιβάλλον, δεν μπορούμε παρά να δούμε και κάποια απλά πράγματα, που συμβαίνουν εδώ στη χώρα μας.

Μια μικρή επιχείρηση των 3-4 ατόμων, που ενοικιάζει γραφεία στον Δήμο Λευκωσίας, πληρώνει σε ετήσια βάση Επαγγελματική Άδεια €375, Τέλη Αποκομιδής Σκυβάλων €235 και Δικαιώματα για Διατήρηση/ Χρήση Επαγγελματικών Υποστατικών €40, δηλαδή σύνολο περίπου €650 ετησίως. Δηλαδή, με άλλα λόγια, για ένα σύμπλεγμα κτηρίων στο κέντρο της Λευκωσίας που στεγάζει 50 τέτοιες επιχειρήσεις, ο Δήμος χρεώνει €11.750/ χρόνο για να μαζεύει τα σκουπίδια. Εδώ πάει μια τούρκικη έκφραση, αλλά θα συγκρατηθώ.

Επιπλέον, ο Δήμος χρεώνει αυτές τις επιχειρήσεις πέραν των €20.000/ χρόνο Επαγγελματική Άδεια και Άδεια Χρήσης Υποστατικών. Άκουσα πρόσφατα (ψέματα - αλήθεια δεν ξέρω 100% και εύχομαι να είμαι 100% λάθος) πως ζητήθηκε από ελεγκτικούς οίκους και δικηγορικά γραφεία να πληρώσουν και επαγγελματικές άδειες για κάθε εταιρεία που έχει εγγεγραμμένο γραφείο τη διεύθυνση του υποστατικού τους! Και γιατί ένας τέτοιος οίκος που διαχειρίζεται πέντε, δέκα, χίλιες, σαράντα χιλιάδες εταιρείες (active και dormant) να έχει ένα τέτοιο εγγεγραμμένο γραφείο εντός του Δήμου και να μην του αλλάξει τοποθεσία σε κάποιο κάμπο;

Δηλαδή επειδή του κάνεις το χατίρι να δίνεις οξυγόνο και ζωή στην επικράτειά του, πρέπει να πληρώνεις γι’ αυτό «τζερεμέ ππαράν». Και γιατί πληρώνεις; Τι παίρνεις έναντι αυτής της υπηρεσίας; Μήπως η πόλη είναι καθαρή από σκουπίδια; Μήπως έχει συντηρημένους δρόμους και πεζοδρόμια; Πλατείες; Χώρους στάθμευσης; Πάρκα; Πραγματικές πολιτιστικές εκδηλώσεις πέραν των «παναϋρκών»;

Αλήθεια, τι παίρνεις; Ουσιαστικά παίρνεις κλάμα πως είναι καταχρεωμένοι και δεν μπορούν να κάνουν τα έργα που ονειρεύονται. Και άμα καθυστερήσεις λίγο να πληρώσεις, έρχονται καμπάνες και σε σέρνουν στα δικαστήρια. Το μοντέλο συντήρησης των Δήμων εδώ είναι απλό: Χρέωνε φόρους και άρπαξε πρόστιμα να πάμε παρακάτω. Τα έργα που ονειρευόμαστε, κύριοι, θα γίνουν μόνο με ιδιωτική πρωτοβουλία. Δώστε τα σωστά κίνητρα, βάλτε τις ασφαλιστικές δικλίδες και όλα, επιτέλους, θα γίνουν. Εσείς κάνετε απλώς σωστή επίβλεψη και μοστράρετε σε εγκαίνια. Επειδή τα όνειρά σας σταματούν εκεί όπου ξεκινούν τα δικά μας.

ΑΝΔΡΕΑΣ Α. ΑΝΔΡΕΟΥ
MRICS,
CEO APS Andreou Property Strategy - Chartered Surveyors