Η απόλυτη, χωρίς έλεγχο εξουσία της όποιας απόφασης πολιτικού Οργάνου, στη σύγχρονη εποχή, τυγχάνει αυστηρής κριτικής. Πολύ δε περισσότερο όπως συμβαίνει με την τελευταία προεδρική απόφαση, για άμεσο τερματισμό της υπηρεσίας του Υπαρχηγού, η οποία επικαλείται αιτιολογία ή λόγο του τερματισμού την καταχώριση ποινικής υπόθεσης κατά του Υπαρχηγού

Το Σύνταγμα {Άρθρο 47 (στ)}, παρέχει στον Πρόεδρο (και τον Αντιπρόεδρο) της Δημοκρατίας, την εξουσία να αποφασίζει την παύση αριθμού αξιωματούχων, μεταξύ των οποίων και τους Αρχηγό και Υπαρχηγό της Αστυνομίας. Πρόκειται για τις ονομαζόμενες από τη θεωρία και τη Νομολογία της Δημοκρατίας «Κυβερνητικές Πράξεις», οι οποίες καθιερώθηκε να μην υπόκεινται σε Δικαστικό έλεγχο νομιμότητας!

Το παράδοξο είναι ότι η αποκλειστική αυτή εξουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, να διορίζει τον Αρχηγό και Υπαρχηγό της Αστυνομίας δυνάμει του Άρθρου 131 του Συντάγματος και η αποκλειστική εξουσία του να τερματίζει τις υπηρεσίες τους, παρέχεται χωρίς κανέναν περιορισμό και χωρίς να τίθεται κανένα κριτήριο για την ενάσκησή της. Το Άρθρο 47 δεν αφήνει κανένα περιθώριο για οποιαδήποτε άλλη ερμηνεία. Δεν αφήνει ακόμη κανένα περιθώριο εφαρμογής οποιουδήποτε Νόμου ή ερμηνείας, αφού ο διορισμός και η παύση Αρχηγού-Υπαρχηγού δεν υπόκειται στον Περί Αστυνομίας Νόμο. Τούτο γιατί αποτελεί η αρμοδιότητα αυτή ενάσκηση πολιτικής ή κυβερνητικής εξουσίας.

Τούτο κρίθηκε στις υποθέσεις Στόκκος, Σερδάρης και Παπαγεωργίου. Αντίθετα, η απόλυση του Υπαρχηγού της Εθνικής Φρουράς, επειδή ο διορισμός του από το Υπουργικό Συμβούλιο προβλέπεται από τον περί Εθνικής Φρουράς Νόμο, κρίθηκε ότι αποτελεί διοικητική πράξη και υπόκειται, όπως κάθε εκτελεστή πράξη, σε δικαστικό έλεγχο νομιμότητας και μάλιστα λόγω ασκηθείσας τότε προσφυγής, κρίθηκε ως πάσχουσα και ακυρώθηκε, γιατί επιβλήθηκε ως τιμωρία χωρίς να ακουστεί προηγουμένως και χωρίς τήρηση αρχών δίκαιης δίκης.

Η απόλυτη, χωρίς έλεγχο εξουσία της όποιας απόφασης πολιτικού Οργάνου, στη σύγχρονη εποχή, τυγχάνει αυστηρής κριτικής. Πολύ δε περισσότερο όπως συμβαίνει με την τελευταία προεδρική απόφαση για άμεσο τερματισμό της υπηρεσίας του Υπαρχηγού, η οποία επικαλείται αιτιολογία ή λόγο του τερματισμού την καταχώριση Ποινικής Υπόθεσης κατά του Υπαρχηγού.

Δηλαδή μια ισχυριζόμενη υπαίτια πράξη, για την οποία και επέβαλε ο Πρόεδρος ως «τιμωρία» την απόλυση. Μια «κύρωση» ιδιαίτερα επαχθής και δυσμενέστατη ενέργεια, χωρίς πρώτα να δοθεί το δικαίωμα στον Υπαρχηγό να ακουστεί και να υπερασπιστεί τον εαυτό του για τα όσα υπαίτια του αποδίδονται. Στερήθηκε του δικαιώματος εργασίας και σταδιοδρομίας αντίθετα στο Σύνταγμα, αλλά αντίθετα και στην υποχρέωση σεβασμού που οφείλει κάθε Όργανο, έναντι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Σαφέστατη παραβίαση κανόνων φυσικής δικαιοσύνης («Γιατί έφαγες το μήλο Αδάμ;»), και παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας. Γι’ αυτό και η υπάρχουσα κριτική από χρόνια περί τις κυβερνητικές πράξεις ότι: ο κατάλογος πράξεων που έχουν νομολογιακά εξαιρεθεί του δικαστικού ελέγχου ως «κυβερνητικές πράξεις», δεν διευρύνονται με την ίδια ένταση που γινόταν στο παρελθόν. Μάλιστα, αρκετοί ακαδημαϊκοί συγγραφείς πιστεύουν ότι το δόγμα της πράξης κυβερνήσεως έχει περιοριστεί σημαντικά και η τάση είναι για περαιτέρω περιορισμό. Αυτό κατά κύριο λόγο οφείλεται στην εδραίωση του Κράτους Δικαίου, στη δημοκρατική αρχή και στην αντίθεσή τους στην επέκταση του δόγματος τής μη ελεγχόμενης πράξης εκτελεστικού ή διοικητικού οργάνου.

Άλλωστε, η πλήρης Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου αποφάσισε ότι η απόλυση Εισαγγελέα της Δημοκρατίας (Άκης Παπασάββας) έπασχε και ανέτρεψε την απόφαση της ΕΔΥ, μεταξύ άλλων για το ότι:

«Το Δικαστήριο κατέληξε, μετά από εκτεταμένη αναφορά στη νομολογία -κυπριακή και ΕΔΑΔ, ότι καμία κύρωση δεν μπορεί να επιβληθεί σε άτομο για ποινικό ή πειθαρχικό παράπτωμα, έξω από το πλαίσιο της ποινικής ή πειθαρχικής διαδικασίας, προσαρμοσμένης στις διατάξεις του Άρθρου 12 του Συντάγματος».
Το θέμα όμως τώρα έχει και την ακόλουθη επιπλοκή (αφού διατάχθηκε ήδη η απόλυση), στην περίπτωση που η ποινική υπόθεση κριθεί αβάσιμη και απορριφθεί! Η τιμωρία που υπέστη, όμως, θα παραμείνει.

Το ότι δεν προβλέπεται διαδικασία διαθεσιμότητας, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει άλλη μέθοδος (π.χ. υποχρεωτική άδεια) για απομάκρυνση από τα καθήκοντα του Υπαρχηγού, προσωρινά και μέχρι τη λήξη της ποινικής υπόθεσης. Σε ένα Κράτος Δικαίου, με βάση τη δημοκρατική αρχή, δεν μπορεί να παραμένουν ανεξέλεγκτες τέτοιες αποφάσεις, που επιφέρουν στέρηση ατομικών ελευθεριών και δικαιωμάτων, έστω κι εάν προέρχονται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

AΝΔΡΕΑΣ Σ. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ
Δικηγόρος