Από τα γεγονότα λοιπόν, όσα στο προηγούμενο σημείωμα αναφέραμε ότι οφείλει η σημερινή Κύπρος να «αναγνώσει», ώστε να διαγνώσει το ειδικό τους βάρος, αν σοβαρά αναζητεί έξοδο από το αδιέξοδο, όπου παλαιόθεν, σαν σε «ιξό πιασμένη»,1* εγκλωβίστηκε, θα επιχειρήσουμε να επισημάνουμε σήμερα, με όση συντομία φυσικά επιτρέπει η έκταση μιας επιφυλλίδας. Και πρώτα ο τότε πολιτικός ορίζοντας, που, σημειωτέον, εκτείνεται αρκετά πριν από τα γεγονότα εκείνου τού φθινοπώρου (1963), δηλ. στα μέσα του προηγούμενου χρόνου.

Τον Ιούνιο λοιπόν του 1962, επισήμως προσκεκλημένος στις ΗΠΑ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, προσκαλεί κι αυτός τον Πρόεδρο Κένεντι στην Κύπρο. Εκείνος όμως του στέλλει μόνο Αντιπρόεδρο, τον Τζόνσον! Θεωρώντας, ενδεχομένως, μειωτική την ενέργεια, έστειλε κι ο Μακάριος για να τον υποδεχθεί στο αεροδρόμιο τον δικό του… Αντιπρόεδρο. Ξεχνώντας ίσως ότι αυτός λεγότανε Κιουτσούκ!

Ο οποίος φυσικά, στη διαδρομή προς το ξενοδοχείο, του «ψιθύριζε» όσα ως Τούρκος ήθελε να μεταγγίσει σε Αμερικανό, εκείνης της κρίσιμης μάλιστα «εποχής»,2* συνοψιζόμενα στις επί πλακάτ επιγραφές, τα κραδαινόμενα κατά την «προεδρική» (σημειωτέον) υποδοχή, (κόκκινα χαλιά, ζουρνάδες κλπ) που σε παραληρούσα τουρκική συνοικία τού είχε ετοιμάσει, επιτήδειος, ο Κιουτσούκ: «ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΟΥΔΕΤΕΡΟΤΗΤΑ;», «ΘΕΛΟΜΕΝ ΤΟ ΝΑΤΟ, ΕΞΩ Ο ΚΟΥΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ»!(sic)

Ύστερα από ένα τέτοιο εναρκτήριο «διπλωματικό» δικό μας επίτευγμα, τα υπόλοιπα ακολούθησαν φυσιολογικά… «Ενθάρρυνση» στον Τζόνσον να εμπεδώσει τον «κίνδυνο» (κομμουνιστικό βεβαίως!) που συνιστά μια «αδέσμευτη» Κύπρος… «Εμπειρία» που εκείνος δεν κράτησε φυσικά για τον εαυτό του στην Ουάσιγκτον. Ελάχιστους μάλιστα μήνες αργότερα, δεν χρειαζόταν να τη μοιραστεί με άλλον, δεδομένου ότι (μετά τη δολοφονία Κένεντι) ήταν πλέον εκείνος Πρόεδρος. Ούτε και χρειάστηκε πολύ να τη θυμηθεί: Ιανουάριο τού 1964!

Όταν έσπευδε ο Ρασκ ασθμαίνοντας να τού αναγγείλει, ότι σερνάμενοι, ως ο αρχέκακος όφις, (ο Σαξονικός) τον εκλιπαρούν οι Εγγλέζοι, να αναλάβει «ξελάσπωμά» τους στην Κύπρο. Και εκείνος «σκυλοβρίζοντάς» τους, ως άλλος βασιλιάς Ερρίκος Β’ τής Αγγλίας,3* συγκατένευσε στανικά σε αμερικανική ανάμειξη! Και έτσι άρχισε η περιπέτεια. Που ήταν συνάμα περιπέτεια και της λογικής!

Διότι υποχθόνιες είχε η αγγλική «παράκληση» επιδιώξεις: Οι Αμερικανοί να κάνουν για λογαριασμό τους τη «βρόμικη δουλειά», ενώ, Ιανοί εκείνοι, θα εμφανίζονταν κατάλευκες περιστερές. Γεγονός που η παρ’ ημίν, νωχελώς βοσκηματώδης, πολιτική λογική όχι μόνο το έχαψε, αλλά και, ως πεποίθηση, το καταβροχθίζει μέχρι σήμερα!

Όμως χάσκουσα η άβυσσος, δεν δίνει πια περιθώρια για τέτοια νωχελή βοσκή στους άλλοτε λειμώνες τής εκτρέφουσας μυθολογίας. Aλλά ούτε και τα κραυγαλέα πια τεκμήρια αφήνουν χώρο στην τρέφουσα τα βοσκήματα μυθολογία. Βοούν! Μάλιστα σε τέτοια ένταση, που μόνο αφιονισμένοι δεν ανεγείρονται... Αναφέρομαι βεβαίως σε (βοώντα) τεκμήρια «ανάγνωσης» των αιτίων τού θανατηφόρου βραχυκυκλώματος, όπου, ιδανικοί αυτόχειρες, εγκλωβιστήκαμε. Και ειδικότερα στα τεκμήρια εκείνα που, ως αμερικανικά διπλωματικά έγγραφα, έφερε πρόσφατα στο φως ο λογοτέχνης (ούτε καν ιστορικός) Άντης Ροδίτης.

Εξ αρχής το δηλώνω, προς άρση και κάθε παρανόησης: Το σχετικό βιβλίο τού Ροδίτη, «Κουράγιο Πηνελόπη» (στις Αθηναϊκές εκδόσεις «Αρμός») το οποίο, μαζί και με άλλες προσωπικότητες τών γραμμάτων, ο γράφων δημοσίως παρουσίασε, κυκλοφόρησε μεν το 2013, καταδικάστηκε όμως έκτοτε στον δια τής σιωπής θάνατο.

Εντούτοις, και όπως πολλάκις έχω δηλώσει, μέχρι να βρεθεί κάποιος άλλος μελετητής, που είτε να αποδείξει πως τα έγγραφα εκείνα είναι όλα (αριθμός 182!) πλαστά, είτε να παρουσιάσει (σοβαρά και υπεύθυνα, και όχι «επιστημονικόσχημες» πλην κενές μεγαλαυχίες4*) τουλάχιστον άλλα τόσα, ενδεικτικά πως εκείνα ανατρέπονται από άλλα γεγονότα, εγώ θα τα θεωρώ ως απολύτως έγκυρα. Ώς τότε λοιπόν (και ανεξαρτήτως τών τυχόν προσωπικών κρίσεων τού συγγραφέα), αυτά θα λαμβάνω υπ' όψιν στην προσπάθειά μου να «αναγνώσω» τι ακριβώς (μού) συνέβη την ταραγμένη εκείνη εποχή, στη δίνη τής οποίας, νέος τότε, εκών βεβαίως, βρέθηκα.

Κάποια λοιπόν, ελάχιστα, απ’ εκείνα τα έγγραφα, αναγκαία για «διαλεύκανση» τής βασικής αιτίας, και ικανά για εντοπισμό τού «ειδικού βάρους» τής τότε συγκυρίας, που «εξανάγκασε» στην αμερικανική ανάμειξη στο Κυπριακό, θα εκτεθούν, στο επόμενο όμως άρθρο. Δεν κουράζομαι δε να το επαναλάβω: Όχι φυσικά για λόγους ιστορίας...

XΑΡΗΣ ΦΕΡΑΙΟΣ
Διδάκτωρ του ΕΜΠ

1*Κατά τον Σαίξπηρ.... («Άμλετ» Πράξη Γ’. σκ.3)

2*Νωπή, θυμίζω, η αντικομουνιστική υστερία τού Μακαρθισμού, που, κατ’ αποκλειστικότητα, παρήγαγε η αμερικανική ιδεοληψία! Τραγικό: Η ευφυής πολιτική μας διανόηση, βεβαίως, ούτε καν υποπτεύεται κατά πόσο εκείνη αναπαράγεται ακόμα...

3*Για το σχετικό περί «αγγλικού ανδρισμού» βασιλικό εκείνο λεξιλόγιο, βλέπε: Ζαν Ανούιγ, «Μπέκετ».

4*Και όποιος (επιστήμων) θεωρεί πως τον θίγω, ειδοποιείται ότι καθόλου δεν σφάλλει...