Η κυπριακή τραγωδία του 1974 εκτυλίχθηκε την εποχή του παγκόσμιου διπολισμού και του ψυχρού πολέμου. Από τότε πολλά έχουν αλλάξει και ανατραπεί. Ο διπολισμός κατέρρευσε και τον ψυχρό πόλεμο διαδέχθηκαν οι περιφερειακές συγκρούσεις. Πέραν της αδιαμφισβήτητης παντοδυναμίας των ΗΠΑ, νέοι πόλοι ισχύος έχουν αναδειχθεί. Ρωσική Ομοσπονδία, Κίνα, αλλά και η Ε.Ε., παρά την απουσία κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας και άμυνας.
Στην περιοχή μας μαίνεται αδυσώπητα η σύγκρουση με επίκεντρο τη διαδικασία αναδιαμόρφωσης του γεωπολιτικού χάρτη της Μέσης Ανατολής.
Η Τουρκία βρίσκεται στον αστερισμό παρατεταμένης νευρικής κρίσης καθώς, μετά την ισχνή πλειοψηφία που εξασφάλισε ο Ερντογάν στο δημοψήφισμα για να περιβληθεί απολυταρχικές εξουσίες, έχουν εμφανιστεί οι εγγενείς παθογένειες του τουρκικού κράτους. Μια βαθύτατα διχασμένη κοινωνία και μια αλλοπρόσαλλη πολιτική εξωτερικών σχέσεων. Η συνεχής όξυνση των σχέσεων Τουρκίας-Ε.Ε. έχει οδηγήσει και σε οριστική αχρησία της πολιτικής Κύπρου και Ελλάδας για αξιοποίηση των όποιων ευρωπαϊκών φιλοδοξιών της Τουρκίας, για να υποχρεωθεί σε εκλογίκευση της συμπεριφοράς της στα εθνικά θέματα του Ελληνισμού, πρωτίστως στο Κυπριακό.
Το κλασικό ερώτημα, τι κάνουμε, προκύπτει και πάλι επιτακτικό. Το σίγουρο είναι ότι επιβάλλεται προσαρμογή στρατηγικής και τακτικής στις νέες παγκόσμιες και περιφερειακές συνθήκες.
Μέσα σε αυτό το νέο παγκόσμιο και περιφερειακό περιβάλλον, εξελίχθηκε τα τελευταία δύο χρόνια μια ακόμα διαπραγματευτική διαδικασία για λύση του Κυπριακού. Το τελευταίο «επεισόδιο», με το ενωτικό δημοψήφισμα, έδωσε την προσχηματική αφορμή στην τουρκική πλευρά να οχυρωθεί πίσω από δήθεν αλυτρωτισμό του κυπριακού Ελληνισμού, με μη αποκρυπτόμενο στόχο να επιβραδύνει τη διαπραγμάτευση, με ορίζοντα το τουρκικό δημοψήφισμα για τη συνταγματική μεταρρύθμιση αλλά και για να αποφύγει την οριστική διατύπωση των θέσεών της επί των κρισίμων θεμάτων της ασφάλειας, των εγγυήσεων και της αποχώρησης του κατοχικού στρατού. Συνακόλουθα, δίκην αντιπερισπασμού, ήγειρε αξίωση απόδοσης των τεσσάρων διασυνοριακών ελευθεριών της Ε.Ε. σε Τούρκους υπηκόους, παρ’ ότι καλά γνωρίζει ότι κάτι τέτοιο συγκρούεται με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και τις ευρωπαϊκές συνθήκες.
Να αναφέρουμε ακόμα τις συνεχιζόμενες προκλήσεις στο Αιγαίο και την έκδοση ΝΑVTEX για διενέργεια ναυτικών ασκήσεων με πραγματικά πυρά ανοικτά της Κύπρου και επανεμφάνιση του «Μπαρμπαρός», προς έμπρακτη αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη.
Τα καθήκοντά μας είναι σαφή:
1. Θα πρέπει αποφασιστικά να προτάσσουμε και να προβάλλουμε την εμμονή μας σε ορθή, δίκαιη και δημοκρατική λύση. Με προσήλωση στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας, την ορθή ερμηνεία των συμφωνιών υψηλού επιπέδου και με συναντίληψη ως προς το περιεχόμενο της λύσης, στη βάση της ομόφωνης απόφασης του Εθνικού Συμβουλίου του Σεπτεμβρίου του 2009.
2. Οι πολιτικοί και διπλωματικοί σχεδιασμοί, οι ενέργειες και οι πρωτοβουλίες μας πρέπει να κινούνται στην αποτροπή κάθε προσπάθειας αναγνώρισης του ψευδοκράτους, απόσχισης ή ενσωμάτωσης με την Τουρκία των κατεχομένων. Η διαφύλαξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, ως θώρακα και ασπίδας της κρατικής μας οντότητας, πρέπει να αποτελεί αδιάλειπτη και κορυφαία προτεραιότητα.
3. Θα πρέπει να επιδιωχθεί η πιο ενεργός εμπλοκή της Ε.Ε. στις διαδικασίες και προσπάθειες για επίτευξη λύσης. Ο ρόλος του αντιπροσώπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εξακολουθεί να είναι εν πολλοίς «αθέατος». Eγκατάλειψη της ξεπερασμένης από τα γεγονότα θέσης Ελλάδας-Κύπρου για στήριξη της δήθεν ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας.
4. Η προσδοκώμενη αξιοποίηση της Κύπρου ως γεωστρατηγικού κόμβου, ως ακραίου φυλακίου και ως γέφυρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τη Μέση Ανατολή και την Αφρική προϋποθέτει τη στοιχειώδη παρουσία του Ελληνισμού στην περιοχή, με την ανάπτυξη ενός δικτύου πολυεπίπεδων σχέσεων Ελλάδας και Κύπρου με τις χώρες της Μέσης Ανατολής και, βεβαίως, τη στοιχειώδη διαφύλαξη του κυπριακού κράτους και την ύπαρξή του ως συντεταγμένης οντότητας ισχύος. Οικονομικά και αμυντικά.
Η αξιοποίηση του υποθαλάσσιου πλούτου της Κυπριακής Δημοκρατίας πρέπει αποφασιστικά και αδιαπραγμάτευτα να συνεχιστεί.
5. Η αποτροπή επιβολής των τουρκικών απαιτήσεων για ευρωπαϊκές ελευθερίες σε Τούρκους υπηκόους και η ανάδειξη διεθνώς του απαράδεκτου των εγγυήσεων και παρουσίας τουρκικού στρατού μετά τη λύση. Ο απόλυτος συντονισμός Κύπρου-Ελλάδας επ' αυτών των θεμάτων είναι προϋπόθεση επιτυχούς αποτελέσματος.
6. Η παρεμπόδιση προώθησης συνομοσπονδιακής λύσης με το ψευδώνυμο της ομοσπονδίας, που θα είναι ό,τι χειρότερο για τον κυπριακό λαό, Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους, αφού όχι μόνο θα οδηγήσει σε μόνιμο διαχωρισμό και απορρόφηση-εξαφάνιση της τ/κ κοινότητας, αλλά θα εξασφαλίσει στην Τουρκία μόνιμη επικυριαρχία σε όλο τον κυπριακό χώρο.
Σημ: Επειδή οι απειλές της Τουρκίας είναι πλέον απροκάλυπτες για παρεμπόδιση τον Ιούλιο των δραστηριοτήτων στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, θα πρέπει έγκαιρα να αρχίσει προετοιμασία και μελέτη για προσφυγή στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Ο Καταστατικός Χάρτης προβλέπει ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας συνέρχεται έκτακτα, όταν απειλείται σε μια περιοχή η διατάραξη της ειρήνης.
ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Τέως Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων
