Ο επαναστάτης Γιάννης Μακρυγιάννης, βλέποντας την κατάντια του ελληνικού κράτους υπό την απολυταρχία των Βαυαρών, γνωμάτευσε πως «αν μας έλεγαν τι κράτος θα δημιουργούσαμε, θα μέναμε σκλάβοι ακόμα πεντακόσια χρόνια». Μήπως αν έλεγαν σ’ εμάς τι κράτος θα δημιουργούσαμε, δεν θα απαντούσαμε με την ίδια αφοριστική γνώμη; Γιατί υποστηρίξαμε την απολυταρχική μοναρχία, που χωρίς να μας ρωτήσει επέλεξε και επέβαλε ένα κράτος που έσυρε την πατρίδα σε ολέθριες περιπέτειες.

Ο Ανδρέας Καρκαβίτσας, σε άρθρο της 9ης Μαρτίου 1895 στην «ΕΣΤΙΑ», μαστίγωσε τη δουλικότητα του λαού που ανέχτηκε το κράτος (Αληθινά λόγια) τονίζοντας: «Βλέπεις αυτό το σαραβαλιασμένο κουφάρι; Εσύ το κατάντησες έτσι, λαέ θεομπαίχτη». Και εννοούσε, βέβαια, τη λαϊκή ανοχή στην απολυταρχία του βοναπαρτισμού, την εξουσία, δηλαδή, που με την ψήφο της μάζας κυβερνούσε όπως ήθελε ο ηγεμόνας, που έβαζε πάνω από τη συνολική συνείδηση τη δική του απόφαση.

Δέχτηκε ο λαοπρόβλητος ηγεμόνας τη μετατροπή της Κύπρου σ’ ένα τραπέζι με πράσινη τσόχα για πόκερ και κάθισε στο παιγνίδι χωρίς να ξέρει από πόκερ. Και έχανε τις παρτίδες, με την προπαγάνδα να αλλάζει τη χασούρα σαν νίκη της ιδιοφυΐας(!) του ηγέτη, με τον κόσμο να πληρώνει αλλά να χειροκροτεί τον Μακάριο.

Το 1957 έκατσε εν κρυπτώ και παραβύστω στο πόκερ με την Μπάρμπαρα Κασλ (17 Σεπτεμβρίου) κι έχασε με μια στραβοτιμονιά, αλλάζοντας τον σκοπό του αγώνα, χωρίς συνεννόηση με τον λαό. Και ο μεν Καραμανλής δήλωσε την κατάπληξή του, διότι η αλλαγή έγινε εν αγνοία της ελληνικής κυβέρνησης, ο δε λαός δέχτηκε αδιαμαρτύρητα τη λοξοδρόμηση!

Το ίδιο έγινε και στο Λάνκαστερ Χάουζ στις 19 Φεβρουαρίου 1959. Συμφώνησε με την πολιτική Καραμανλή από τις 11 του μηνός και αν και το αρνήθηκε, στο βιβλίο του Μπίτσιου γράφτηκε η αλήθεια χωρίς να αμφισβητηθεί, όπως δεν αμφισβητήθηκε αργότερα και ο Αβέρωφ. Ο ηγεμόνας έπαιξε πόκερ χωρίς να γνωρίζει πόκερ, χωρίς να υπολογίσει τις συνέπειες, ενώ ο αρχηγός του αγώνα, που η προπαγάνδα τον χαρακτήριζε ανίδεο της πολιτικής, του έγραφε:

«Παραδίδομεν τον λαόν εις στυγνοτέραν δουλείαν και μάλιστα εις δύο αφέντας αντί ενός και με πιθανότητα να μη εξέλθη πλέον εκ του τάφου εις τον οποίον τον ερρίψαμεν. Ποίος εξ ημών των ηγετών του θα τολμήσει να τον ατενίσει; Αλλά και ποίος εξ ημών είναι άξιος να επιζήσει μιας τοιαύτης καταισχύνης;» ( Γ. Σπανός «ΕΟΚΑ» τ.2, σελ 36).

Οι συμφωνίες εκείνες χαρακτηρίστηκαν στην Ελληνική Βουλή εξάμβλωμα, τερατούργημα, νόθον κατασκεύασμα που δεν πρόκειται να εφαρμοσθεί ποτέ (Σπύρος Μαρκεζίνης με συμφωνία Νιχάτ Ερίμ) και απάντηση του ιδίου στον Καραμανλή στη σύνοδο της Βουλής: Τι θέλατε; Να επιτύχω την Πολιτεία του Πλάτωνα;

Απάντηση: Η Πολιτεία του Πλάτωνα μπορεί κάποτε να εφαρμοσθεί. Η Ζυρίχη ουδέποτε). (Συνομιλία Μαρκεζίνη - Γιάννη Σπανού, Ιούλιο 1996, οπτικογραφημένη στο ΣΙΜΑΕ και στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου). Σε μια συζήτηση με τον Πολύκαρπο Ιωαννίδη είπε ο Αρχιεπίσκοπος: Η Κύπρος έχει 400 χλιάδες πληθυσμού. Και οι 400 χιλιάδες να μου πουν, εγώ θα κάνω ό,τι μου κόψει αυτή. Κι έδειξε το κεφάλι του. Ήλθε στην Κύπρο και ο λαός του επεφύλαξε αποθεωτική υποδοχή! Να επαναλάβω τον Καρκαβίτσα;

Ο Αριστοτέλης δίδασκε ότι ο πολιτικός ηγέτης χρειάζεται πάθος, ήθος και λόγο. Πότε και πώς αποδείχτηκαν αυτά τα χαρίσματα στην Κύπρο; Μήπως τα Χριστούγεννα του 1963, με τα 13 σημεία προτεινόμενων αλλαγών στο Σύνταγμα, προϊόν των συμφωνιών που υπογράφτηκαν μόλις πριν τρία χρόνια; Στο πόκερ του 1963 αντίπαλος ήταν ο δόλιος Βρετανός Αρμοστής Άρθρουρ Κλαρκ. Ο Κλαρκ πήρε την παρτίδα και η δύσμοιρη πατρίδα διαμελίστηκε με την πράσινη γραμμή. Και η προπαγάνδα υπέβαλλε πως η χασούρα εκείνης της παρτίδας ήταν μεγάλη διπλωματική επιτυχία!

Το 1974 στο πράσινο τραπέζι ο ηγέτης έπαιξε με την αλήστου μνήμης Χούντα. Η λογική και τα δεδομένα έπειθαν ότι επίκειται πραξικόπημα. Και οι πλέον άσχετοι το επαναλάμβαναν. Μόνον ο Μακάριος δεν το πίστευε. Δεν έλαβε αποτρεπτικά μέτρα. Έγινε το πραξικόπημα και η καραδοκούσα Τουρκία σκλάβωσε τη μισή πατρίδα. Και η ίδια νοοτροπία κληρονομήθηκε από τους επιγόνους. Κάθονταν στο τραπέζι για πόκερ και κέρδιζε ο Ντενκτάς.

Γιατί ο Ντενκτάς ήξερε το παιγνίδι κι έπαιρνε τις παρτίδες. Έτσι και τον Νοέμβριο του ’83 με το ψευδοκράτος. Και στην παρτίδα με το σχέδιο Αμερικανών-Καναδών-Βρετανών, επί Κυπριανού. Στο πόκερ σημειώθηκε ισοπαλία όταν έγινε αναμέτρηση Κληρίδη-Ντενκτάς. Επετεύχθη συμφωνία επί στοιχείων, αλλά το παιγνίδι το διέκοψε ο ηγεμόνας. Αργότερα ο Δημήτρης Χριστόφιας έπαιζε με ανοιχτά χαρτιά.

Απευθυνόταν στους 27 της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τους καθύβριζε κλέφτες, λήσταρχους, απατεώνες. Και ναι μεν οι δηλώσεις γίνονταν δεκτές με χειροκροτήματα, αλλά τους κάτσαμε στο στομάχι. Είδε κι έπαθε ο Αναστασιάδης ν’ αλλάξει την εχθρότητα των «εταίρων», που ήθελαν να μας καταβροχθίσουν με τα ρούχα. Στο πόκερ ήμασταν κατά κανόνα οι χαμένοι. Οι ηγέτες μας, μέχρι το 2012, κάθονταν στο παιγνίδι χωρίς να το ξέρουν...

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΠΑΝΟΣ