...και προστασία ανθρώπων και περιβάλλοντος

Οι γεωργικές καλλιέργειες απειλούνται συνεχώς από μεγάλο αριθμό ασθενειών, που σε αρκετές περιπτώσεις είναι δυνατό να καταστρέψουν ολοσχερώς την παραγωγή. Εξ ου και η αναγκαιότητα της χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων, τα οποία ομολογουμένως διασφαλίζουν την ποσότητα και την ποιότητα των τροφίμων για τον συνεχώς αυξανόμενο πληθυσμό του πλανήτη. Παρά τα οφέλη από τη χρήση τους, είναι ωστόσο αναγκαίο οι κενές συσκευασίες φυτοπροστατευτικών προϊόντων να τυγχάνουν της πρέπουσας διαχείρισης, με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και κατ’ επέκτασιν των ανθρώπων και όλων των άλλων ζωντανών οργανισμών.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Κυπριακός Σύνδεσμος Φυτοπροστασίας (ΚΥΣΥΦ) εφαρμόζει στην Κύπρο, από το 2014, το Πρόγραμμα Διαχείρισης Κενών Συσκευασιών Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων, σε συνεργασία με την Green Dot, τον Ευρωπαϊκό Σύνδεσμο Φυτοπροστασίας και τον Ελληνικό Σύνδεσμο Φυτοπροστασίας. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και στηρίζεται στην Ευρωπαϊκή Οδηγία (94/62/ΕΕ) και την Κυπριακή Νομοθεσία (Ν32(1)/2002), ενώ εφαρμόζεται πιλοτικά στην Κύπρο, τη Βουλγαρία, την Ελλάδα, τη Λιθουανία, τη Ρωσία, τη Σερβία και τη Σλοβακία.

Το πρόγραμμα συμβάλλει σημαντικά στην περιφρούρηση της δημόσιας υγείας και τη διαφύλαξη του περιβάλλοντος, μέσα από την όσο το δυνατόν λιγότερη επιβάρυνση της γης από τα απόβλητα της κατηγορίας αυτής, ενώ βοηθά και στη διατήρηση της καθαριότητας στα γεωργικά υποστατικά.

Βασική προϋπόθεση για την επιτυχή έκβαση της προσπάθειας αυτής είναι η εφαρμογή της ορθής διαδικασίας τριπλού ξεπλύματος των κενών συσκευασιών φυτοφαρμάκων από τους γεωργούς. Μετά το ξέπλυμα, τα κενά δοχεία θα πρέπει να αφήνονται να στραγγίσουν καλά και ακολούθως θα τοποθετούνται σε ειδικές πλαστικές σακουλές, που παραχωρούνται δωρεάν στους αγρότες από τα καταστήματα πώλησης φυτοπροστατευτικών προϊόντων.

Τα πώματα των συσκευασιών πρέπει να τοποθετούνται σε ξεχωριστή πλαστική σακούλα. Οι γεωργοί μεταφέρουν ακολούθως τις πλαστικές σακούλες με τις κενές συσκευασίες σε ένα από τα 56 καταστήματα πώλησης φυτοπροστατευτικών προϊόντων σε όλη την Κύπρο που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, όπου παραλαμβάνονται από αρμόδιο υπάλληλο, τοποθετούνται σε ειδικούς κάδους και έπειτα εκδίδεται σχετική απόδειξη παραλαβής.

Επόμενο βήμα είναι η διαδικασία παραλαβής των δοχείων από την Green Dot, η οποία είναι υπεύθυνη για την περαιτέρω διαχείρισή τους. Ευθύνη της Green-Dot είναι η συλλογή των ειδικών κάδων με σκοπό τη μεταφορά των αποβλήτων σε καθορισμένες μονάδες φύλαξής τους, απ’ όπου οι απόβλητες συσκευασίες θα αποσταλούν σε εγκεκριμένες από τον Ευρωπαϊκό Σύνδεσμο Φυτοπροστασίας μονάδες ανακύκλωσης στο εξωτερικό. Εκεί τα απόβλητα θα υποστούν την αναγκαία επεξεργασία, ούτως ώστε να ανακυκλωθούν και να διατεθούν για περαιτέρω αξιοποίηση.

Σύμφωνα με έρευνα που διενήργησε ο Σύνδεσμος, μεταξύ 300 γεωργών απ’ όλη την Κύπρο, το πρόγραμμα παρουσιάζει αυξανόμενα ποσοστά συμμετοχής, με το 95% των γεωργών να εφαρμόζουν τη μέθοδο τριπλού ξεπλύματος των κενών συσκευασιών που προνοεί το πρόγραμμα και 87% να δηλώνουν ότι γνωρίζουν το πρόγραμμα και το βρίσκουν χρήσιμο. Επιπρόσθετα, 79% των γεωργών δήλωσαν ότι η συμμετοχή τους στο πρόγραμμα είναι εύκολη, ενώ το 48% ανέφεραν ότι έχουν ακολουθήσει τη διαδικασία συλλογής, ξεπλύματος και ανακύκλωσης που προνοείται.

Παρά τις θετικές ενδείξεις, για να διασφαλιστεί η βιώσιμη επιτυχία του προγράμματος χρειάζεται να είναι προσαρμοσμένο στις τοπικές συνθήκες, να εξελίσσεται σύμφωνα με την υπάρχουσα τεχνολογία και νομοθεσία και να είναι οικονομικά συμφέρον και συμβατό με τους περιβαλλοντικούς στόχους της Πολιτείας. Είναι αναγκαίο επίσης να υπάρχει αγαστή συνεργασία μεταξύ όλων των εμπλεκομένων, όπως είναι οι φορείς βιομηχανίας, οι πωλητές γεωργικών φυτοπροστατευτικών προϊόντων, οι γεωργοί, η Υπηρεσία Περιβάλλοντος, το Τμήμα Γεωργίας και οι εταιρείες διαχείρισης κενών συσκευασιών.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΡΑΜΒΙΑΣ
Διευθυντής του Κυπριακού Συνδέσμου Φυτοπροστασίας