Ασύνηθες είναι το φαινόμενο, στην υψηλής νοηματικής βυζαντινή μας υμνογραφία, να συναντάει κανείς και λυρικά στοιχεία.1* Μια όμως περίπτωση υπάρχει χαρακτηριστική στην υμνολογία τής Μεγάλης Πέμπτης. Είναι το «κάθισμα» στο έκτο Αντίφωνο, όπου απευθυνόμενος στον ποτέ μαθητή ο υμνωδός, («Ποίος σε τρόπος Ιούδα»…) προσπαθεί να ερμηνεύσει την ανήκουστή του πράξη! Γνωρίζει ότι ο Διδάσκαλος, τίποτε απ’ όσα απαριθμεί, δεν του στέρησε: Από του «χαρίσματος τών ιαμάτων», μέχρι του κοινού δείπνου, γι’ αυτό και συνεχίζοντας ερωτά, «τών άλλων Νίψας τους πόδας, τους σους υπερείδεν;». Για να, τελικά, συμπεράνει: «Ω, πόσων αγαθών αμνήμων εγένου!»...

Γνωρίζει βεβαίως ο κορυφοβατών βυζαντινός υμνογράφος, την εσχατολογική ερμηνεία στην «ανερμήνευτη» πράξη τού μαθητή. Πλην όμως το ανθρώπινο πια στοιχείο τον οδηγεί να απορεί και να εξίσταται, και να εκφράζει αυτή την απορία και την έκσταση σε μια λυρική, αν επιτρέπεται ο όρος, κραυγή... Αν, λέει τώρα ο γράφων, ήταν δυνατό να παλινδρομήσει η ιστορία, και να ζούσαμε εμείς τότε, ή, άλλως πως, αν σήμερα ο ποτέ μαθητής, όχι βέβαια τού διδασκάλου-Σωτήρος, αλλά τής, που γνωρίζει, σωτήριας (για τον Ελληνισμό στην Κύπρο) «διδασκαλίας», γινόταν αμνήμων τών «αγαθών» τής διδαχής, που και τον εξέθρεψε, ένα θα ήταν το καταιγιστικό ερώτημα: Ποίος σε τρόπος Νικόλαε αμνήμονα τής εκθρεψάσης σε διδασκαλίας ειργάσατο!

Διότι δεν υπήρξε νόμος ή αρχή «εκείνης» τής (ποτέ συναγερμικής) διδασκαλίας, στην οποία να μην έχει αποδειχθεί «αμνήμων» ο κ. Αναστασιάδης. Και το λέει τούτο ο γράφων, όχι μόνο μετά λόγου, αλλά και πόνου γνώσεως! Διότι πρέπει ο φίλος αναγνώστης να γνωρίσει επιτέλους, ότι ο «Δημοκρατικός Συναγερμός» δεν ιδρύθηκε ξαφνικά, Ιούλιο μήνα του 1976, και ότι ακόμα δεν τον ίδρυσαν, ούτε ο Αναστασιάδης, ούτε ο Αβέρωφ κι ο Κασουλίδης, πολύ λιγότερο ο, μετέπειτα και εκ του ασφαλούς φυσικά αφιχθείς, κύριος Τορναρίτης!2*

Δεκαπέντε μήνες προηγουμένως, μοχθούσαν για ίδρυσή του, μετά πόνου και μόχθου υπεράνθρωπου, και κυρίως κινδύνου έσχατου, σε χρόνους όντως πέτρινους, εργαζόμενοι (Παλαμά και Ομήρου γωνία) κάτω από το σκίτσο τής Νίκης τού Παιωνίου, (φιλοτεχνημένου από τον γράφοντα, και μετέπειτα εμβλήματος τού ΔΗΣΥ...) «ονειροβατούντες», μερικοί (όχι πολύ περισσότεροι τών δέκα) τριαντάρηδες.

Που φυσικά ποτέ δεν είχαν ονειρευτεί κόμμα! «Κίνηση» ονειρεύτηκαν, που να «συνεγείρει» τους Έλληνες στην Κύπρο! «Εθνικό» δηλ. «συναγερμό» ως έσχατη άμυνα στην επερχόμενη, και έντονα διαγραφόμενη ήδη εθνική αλλοτρίωση, που βρίσκοντας πανταχόθεν πρόσφορο πια, λόγω και χούντας, το έδαφος, μεθόδευε για την πατρίδα εκείνη η, κατά πώς το λέει και ο υμνωδός τών ημερών, «ολέθριος σπείρα τών... εθνοστυγών»!3*

Αλήθεια, τι τον ωθεί σήμερα τον Αναστασιάδη, όχι μόνο στην «ανώμαλη» συνοδοιπορία με εκείνη την «σπείρα» τών, και διακηρυγμένα,4* εθνοστυγών, και ούτε επίσης στην ασίγαστη πρεμούρα, να σπεύδει σε ικανοποίηση κάθε διεστραμμένου νεύματος τού Ακιντζί αλαφιασμένος, αδιαφορώντας μάλιστα αν έτσι εξευτελίζονται, και στα έσχατα, διατεταγμένα ασπόνδυλα, οι βουλευτές του! Εκείνο που είναι όντως απορίας άξιον, είναι τι ακριβώς (υψηλή διπλωματία τάχα ή ψιλή τουρκολογία;) τον ωθεί, σερνάμενος να εκλιπαρεί σύναψη (ειδικά τώρα!) οποιασδήποτε «συμμαχίας», με μια Τουρκία, αν όχι υπό διάλυση (τα σημεία τών καιρών βοούν...), πάντως ισλαμική χώρα-συνονθύλευμα, την οποία όμως ουδείς πλέον είτε εμπιστεύεται, είτε προσδοκά ο,τιδήποτε εξ αυτής.

Αν όμως επιμένει (και πεισματικά!) να «προσδοκά», τότε, στο αρχικό ερώτημα «ποίος σε τρόπος Νικόλαε», μόνο η κρίση τού υμνωδού πλέον είναι η αρμόζουσα: «Ω, πόσων αγαθών (τού ποτέ «Συναγερμού») αμνήμων εγένου!»...

ΧΑΡΗΣ ΦΕΡΑΙΟΣ
Διδάκτωρ τού ΕΜΠ

1*Δεν αναφέρομαι φυσικά στη μεταβυζαντινή υμνογραφία, όπου αντίθετα, κατά τους αισθητικούς κανόνες φυσικά, το ανθρωποκεντρικό στοιχείο επανέρχεται στην καλλιτεχνική έκφραση: «Ω γλυκύ μου έαρ...». (Του Επιταφίου)

2*Ούτε βέβαια και ο «σοφός γέρων», όσο κι αν αυτό ηχεί πρωτάκουστο! Εκείνος, εκπαραθυρωμένος άνωθεν, κατέφτασε εκ τών υστέρων, και βεβαίως οργάνωσε, (αρετή που αναμφισβητήτως άριστα κατείχε) τον συναγερμό σε κόμμα. Και φυσικά πάραυτα μετέτρεψε το «Εθνικός» σε «Δημοκρατικός», επί το πλέον «ακίνδυνο»! Σταδιακά δε, και κυριολεκτικά πια, απονεύρωσε και τον ίδιο τον Συναγερμό...

3*Άκουσα πρόσφατα έξαλλο τον αρχηγό τους στη Βουλή να κραυγάζει, «δεν θα μας γονατίσουν»! Ποιος αλήθεια χρειάζεται να τους γονατίσει! Αυτοί μια ζωή γονατισμένοι είναι: Οτέ μεν στον εκάστοτε Στάλιν, μέχρι και Μπρέζνιεφ, της Μόσχας, τώρα δε στον αείποτε Ακιντζί τής Άγκυρας...

4*Βλέπε «εξειδικευμένη» ομιλία Χριστόφια στη Βουλή τών Ελλήνων, Νοέμβριο τού 2010!