Από την εποχή που οι Άγγλοι κυρίως, αλλά και από δικά μας λάθη, ενέπλεξαν την Τουρκία στο Κυπριακό, τη δεκαετία 1940, η τουρκική πλευρά κινείται βάσει σχεδίου. Με σταθερό μέγιστο στόχο τον έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου, εξού και μας περιλαμβάνει ο Ερντογάν στα τουρκικά σύνορα της καρδιάς του. Η οποία καρδιά βέβαια είναι τόσο μεγάλη, που περιλαμβάνει όλα τα Βαλκάνια και μεγάλο τμήμα της Μέσης Ανατολής.
Το σχέδιο αυτό, πέραν του τελικού στόχου, περιλάμβανε και περιλαμβάνει και ενδιάμεσους στόχους, τους οποίους σιγά-σιγά υλοποιεί κατά τη διάρκεια των δεκαετιών, αρχής γενομένης από τότε. Πρέπει φυσικά να λεχθεί ότι πέραν από τα δικά της σχέδια και ενέργειες, δυστυχώς στις επιτυχίες της συνέβαλαν και τα δικά μας λάθη και εγκλήματα. Συνέβαλαν και οι ενέργειες τρίτων και ιδιαίτερα εκείνων που με αποφάσεις, ενέργειες και παραλείψεις εξέθρεψαν και στήριξαν την τουρκική στάση, κύρια ΝΑΤΟ και Αγγλοαμερικανοί.
Εξού και η απολογία του τέως υψηλόβαθμου Αμερικανού αξιωματούχου Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, όταν επισκέφθηκε πριν από κάποια χρόνια τη Λευκωσία. Η θέση των Αμερικανών σε σχέση με την τουρκική παρουσία στην Κύπρο δεν έχει αλλάξει από τη δεκαετία του Σχεδίου Άτσεσον, δηλαδή από τη δεκαετία του 1960.
Το έχω αναφέρει πάμπολλες φορές, και έτυχα και ειρωνικών σχολίων, αλλά δυστυχώς επαληθεύτηκα πολύ πρόσφατα. Τότε ζητούσαν διπλή ένωση ή έστω τουρκική βάση στην Καρπασία. Τώρα, διά του φιλικού προς εμάς τέως αντιπροέδρου Τζο Μπάιντεν, ζήτησαν να εγκατασταθεί και λειτουργήσει στην Κύπρο μετά τη λύση τουρκική βάση. Στο σημείο αυτό τουλάχιστον οι σκέψεις της προηγούμενης διοίκησης των ΗΠΑ και Άγκυρας συμπίπτουν.
Η Άγκυρα, δυστυχώς για μας, και σ' αυτή τη φάση των συνομιλιών προσήλθε πολύ καλά προετοιμασμένη και προχωρεί βάσει σχεδίου. Τόσο στα θέματα διαδικασίας όσο και στην ουσία. Αυτοί λοιπόν που δημιούργησαν το κυπριακό πρόβλημα, αυτοί που το κρατούν στα χέρια τους μετά το 1974 έχοντας συγκεκριμένους στόχους, σήμερα θέλουν να το λύσουν έχοντας στον σχεδιασμό τους δύο βασικές κατευθύνσεις.
Πρώτον, να εκφραστούν μέσα από τη λύση τα νέα, τα σημερινά δεδομένα στην Τουρκία, στην περιοχή μας (ενέργεια-τρομοκρατία-ρωσική παρουσία), τα οποία τους οδηγούν στην επιθυμία να λύσουν το Κυπριακό. Και εδώ είναι η ευκαιρία μας για μια σωστή λύση, λειτουργώντας ορθά και στη βάση αρχών.
Δεύτερον, να εμπεριέχει η λύση μέρος έστω από τον αρχικό και πάγιο στόχο τους, χάριν του οποίου δημιούργησαν το Κυπριακό και το περιέπλεξαν στον βαθμό που έχει πια περιπλακεί. Και εδώ είναι το σημείο στο οποίο εμείς πρέπει να επαγρυπνούμε και να αναχαιτίζουμε αυτό το μέρος των σχεδιασμών τους.
Όλες οι «κόκκινες» γραμμές της τουρκοκυπριακής και τουρκικής πλευράς ενισχύουν τα συνομοσπονδιακά στοιχεία της λύσης. Ελπίζω και εύχομαι και οι αντίστοιχες δικές μας προτάσεις και αντιπροτάσεις να ενισχύουν βάσει σχεδιασμού τα ομοσπονδιακά στοιχεία της λύσης.
Παρ' όλον που η εμπειρία εβδομήντα χρόνων (70) δικών μας χειρισμών δεν επαληθεύει ότι βαδίζουμε βάσει σχεδίου και ότι μένουμε σταθεροί σε βασικές αρχές. Εύχομαι η μεγάλη επιθυμία για λύση, απόλυτα ορθή επιθυμία, να μη μας παρασύρει σε ενέργειες που θα μας αφήσουν ακάλυπτους. Εννοώ την Κύπρο και τον Λαό της, και να θέσω ένα παράδειγμα.
Την ασφάλεια και τις εγγυήσεις και την εγγύηση εφαρμογής της λύσης. Γιατί επιμένουν οι Τούρκοι σε πενταμερή επειδή (α) η συμμετοχή μας σ' αυτήν ως κοινότητας και μόνο καταργεί την Κυπριακή Δημοκρατία και (β) επισφραγίζεται οριστικά ότι με τη συμφωνία γεννιέται ένα νέο κράτος, και όχι συνέχεια και μετεξέλιξη του υφιστάμενου, και ότι «γονείς» του είναι οι δυο κοινότητες-λαοί.
Αντίθετα, σε μια διεθνή διάσκεψη επιβεβαιώνεται ο χαρακτήρας του Κυπριακού ως διεθνούς προβλήματος εισβολής και κατοχής (σαφής η δήλωση του Έλληνα Πρωθυπουργού επί τούτου), σφραγίζεται η οντότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας και η συνέχιση και μετεξέλιξή της στο Ομόσπονδο Κράτος, είναι παρούσες χώρες και οργανισμοί βοηθητικοί για την υπόθεσή μας.
Παραδείγματα μπορεί να επισημανθούν και άλλα. Εκείνο που κυρίως θέλω να υπογραμμίσω εδώ είναι την έλλειψη στρατηγικού σχεδιασμού. Την ανάγκη δηλαδή όλες οι κινήσεις μας, τόσο επί της ουσίας, όσο και επί της τακτικής, να είναι ενταγμένες σ' ένα ευρύτερο σχέδιο. Που δεν φαίνεται δυστυχώς να έχουμε, σε αντίθεση με την Τουρκία. Γι' αυτό πελαγοδρομούμε.
Γι' αυτό από Προεδρία σε Προεδρία έχουμε αντιφατικές προσεγγίσεις. Μερικές φορές μάλιστα είχαμε και αντιφατικές προσεγγίσεις εντός της ίδιας Προεδρίας. Καιρός να αλλάξουμε τρόπο διαχείρισης στο Κυπριακό και όχι στόχο, που είναι η απελευθέρωση, επανένωση διά της λύσης αρχών.
