...από τη φτώχια και τον κοινωνικό αποκλεισμό

«Η αντιμετώπιση της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού αποτελεί έναν από τους στόχους της στρατηγικής ‘Ευρώπη 2020’. Προς το παρόν, τα θεσμικά όργανα και ορισμένα κράτη- μέλη της Ε.Ε. συνεχίζουν να εμμένουν στις πολιτικές λιτότητας, παρά το γεγονός ότι η έλλειψη ταχείας και ορατής βελτίωσης στην κατάσταση των πολιτών που βιώνουν τη φτώχια και τον κοινωνικό αποκλεισμό φαίνεται να αποτελεί έναν από τους κύριους λόγους για τη μείωση της δημόσιας στήριξης στο εγχείρημα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης ανά τα κράτη μέλη».

Αυτό είναι χαρακτηριστικό απόσπασμα της πρόσφατης γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ), σχετικά με τη χρηματοδότηση της καταπολέμησης της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού.

Ως γνωστόν, στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» η Ε.Ε. έθεσε ως στόχο να μειώσει τουλάχιστον κατά 20 εκατ. έως το 2020 τον αριθμό των ατόμων που πλήττονται ή απειλούνται από τη φτώχια και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία για το 2014, το 24,4% του πληθυσμού της Ε.Ε. -περίπου 122 εκατ. άτομα- απειλούνται από τη φτώχια ή τον κοινωνικό αποκλεισμό (έναντι 24,2% το 2011 και 23,4% το 2010). Η ανάλυση των διαφόρων επιμέρους δεικτών και η μεμονωμένη σύγκρισή τους δείχνει ότι όλοι ανεξαιρέτως έχουν αυξηθεί σε σχέση με το 2008:

-Ο κίνδυνος φτώχιας (από 16,6% σε 17,2%)
-Η σοβαρή υλική στέρηση (από 8,5% σε 8,9%)
-Τα άτομα ηλικίας 0-59ετών που ζουν σε νοικοκυριά με πολύ χαμηλή έντασης εργασίας (από 9,1% σε 11,1%)

Η ΕΟΚΕ, στη γνωμοδότησή της, τονίζει ότι η καταπολέμηση της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού αποτελεί έναν από τους κύριους τομείς συνεργασίας μεταξύ των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών (ενώσεις, ιδρύματα, κοινωνικοί συνεταιρισμοί, συνδικαλιστικές οργανώσεις και ενώσεις εργοδοτών) και των αρχών και θεσμικών οργάνων των κρατών μελών.

Για να εξαλειφθούν (ή να μειωθούν σημαντικά) η φτώχια και ο κοινωνικός αποκλεισμός είναι απαραίτητη η παροχή διαφόρων μορφών υλικής και άυλης βοήθειας μέσω μη κερδοσκοπικών οργανισμών (μεταξύ άλλων των κοινωνικών υπηρεσιών), έτσι ώστε να δημιουργηθούν ευνοϊκές προϋποθέσεις για την ένταξη του ατόμου στην αγορά εργασίας, καθώς και να παρασχεθούν τα κατάλληλα κεφάλαια σε επίπεδο κρατών μελών και σε επίπεδο Ε.Ε.

Ιδίως ενόψει του διευρυμένου φαινομένου των «φτωχών εργαζομένων», καθώς και των δημογραφικών τάσεων, η βιωσιμότητα των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για την καταπολέμηση της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού μπορεί να διασφαλιστεί μόνο με την εφαρμογή μέτρων που αποσκοπούν στην εξάλειψη των αιτιών και όχι απλώς των συμπτωμάτων της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού, με την ευρεία συμμετοχή οικονομικών, οικογενειακών, φορολογικών και νομισματικών πολιτικών.

Μιλώντας στη συνεδρία της Επιτροπής, τόνισα ότι η αύξηση της φτώχιας οφείλεται στις πολιτικές λιτότητας που επιβλήθηκαν κυρίως στις χώρες του Νότου, που κατά γενικήν ομολογία έχουν καταφανώς αποτύχει. Δεν βοήθησαν την ανάπτυξη και κατά συνέπεια οδήγησαν εκατομμύρια ανθρώπους στην ανεργία, τη φτώχια και την ανέχεια…

Ενόσω αυτές οι πολιτικές συνεχίζονται, ενόσω μειώνονται οι μισθοί και οι συντάξεις, ενόσω μειώνονται οι κοινωνικές δαπάνες, ενόσω εξακολουθεί να ισχύει η αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία, τότε οι στόχοι για μείωση κατά 20 εκατ. των φτωχών μέχρι το 2020 φαντάζουν όχι μόνο απομακρυσμένοι, αλλά και ανέφικτοι.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΥΛΙΚΚΑΣ
Οικονομολόγος-Ερευνητής, Μέλος ΕΟΚΕ