Η νίκη του κ. Trump στις Η.Π.Α. και η επικράτηση του Brexit στο Ηνωμένο Βασίλειο οδήγησε μερικούς σε ορισμένα συμπεράσματα σχετικά με τη σημερινή κατάσταση της διεθνούς πολιτικής σκηνής.

Μαζί με την άνοδο των εξτρεμιστικών κινημάτων της άκρας δεξιάς στην Ευρώπη, πολλοί κάνουν λόγο για άνοδο της δημαγωγίας ή του λαϊκισμού, (βλ. «Nous sommes entres dans l’age des demagogues» «Εισήλθαμε στην εποχή των δημαγωγών», La Tribune de Geneve, mardi, 3 janvier, 2017, pp. 2-3).

Ο κ. Trump είναι πράγματι «εκτός του συστήματος». Παρ’ όλον που κατήλθε με το Ρεπουμπλικανικό κόμμα, εν τούτοις δεν φαίνεται να δεσμεύεται από οποιανδήποτε κομματική πειθαρχία. Απευθύνετο απευθείας στον λαό και κάμνει αυτό που πιστεύει ότι είναι ορθόν.

Για το θέμα του Brexit συμμάχησαν ορισμένοι εξτρεμιστές του Συντηρητικού κόμματος, το Ανεξάρτητο Κόμμα του Η.Β. (UKIP) καθώς και σοβινιστές από όλα τα κόμματα. Όλοι μαζί πέτυχαν την επικράτηση του Brexit, παρ’ όλα τα προγνωστικά για το αντίθετο.

Επιπλέον, σ’ ολόκληρη την Ευρώπη υπάρχουν τα εξτρεμιστικά κόμματα της δεξιάς, που ορισμένα λαμβάνουν μέρος και στην Κυβέρνηση των χωρών τους. Ως τέτοια κόμματα αναφέρουμε το UDC στην Ελβετία, τη Ligue du Nord στην Ιταλία, τη Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα.

Μέσα στην άνοιξη θα έχουμε τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία. Το Εθνικό Μέτωπο (Le Front National, FN) της Marine Le Pen φαίνεται ότι θα είναι στον δεύτερο γύρο. Παρ’ όλο που δεν φαίνεται να έχει ελπίδες να πάρει την εξουσία, εν τούτοις με το πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί τώρα σχετικά με τον κ. Fillon στην κεντρο-δεξιά, η κατάσταση έχει περιπλεχθεί.

Τι συμβαίνει, λοιπόν, με όλη αυτήν την κατάσταση; Ο κόσμος φαίνεται σε ορισμένες χώρες να βαρέθηκε «το σύστημα». Στις Η.Π.Α. οι Clinton, επίσης, δεν ήταν τόσο συμπαθείς. Αυτό βοήθησε τον κ. Trump. Όσον αφορά στη Μεγάλη Βρετανία, το «jingoism» είναι αγγλικό φαινόμενο και φαίνεται ότι βοήθησαν στο αποτέλεσμα και οι σοβινιστές. Επιπλέον, ορισμένοι λέγουν ότι η έξοδος της Βρετανίας από την ΕΕ ίσως να είναι προς το συμφέρον της. Η συμπεριφορά της Σκοτίας και της Βορείου Ιρλανδίας είναι φυσιολογική, αφού δεν θέλουν να καταβληθούν από τους Άγγλους.

Μετά από αυτήν την πολύ πρόχειρη επισκόπηση του προβλήματος, δεν φαίνεται να είναι ορθή η άποψη ότι το πρόβλημα συνίσταται μόνο στην άνοδο του «λαϊκισμού» ή των «δημαγωγών». Κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά για να βρεθούν οι λόγοι, που έφεραν το συγκεκριμένο αποτέλεσμα: πχ στη Γαλλία το FN ωφελήθηκε από το μεταναστευτικό πρόβλημα, όπως και η Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα. Ο κ. Trump και το Brexit οφείλονται σε ιδιάζοντα στις περιπτώσεις τους προβλήματα και το ίδιο σε άλλες περιπτώσεις.

ΔΡ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΧΙΛΛΕΩΣ ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ
[email protected]
Δικηγόρος,
Διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών & Διεθνών Σχέσεων