...μπροστά στη νέα μετεξέλιξη
Παγκοσμιοποίηση δεν είναι κάτι το άγνωστο στην πορεία της ανθρωπότητας, γιατί αγκάλιασε όλες τις μετεξελίξεις, αλλαγές και συμπεριφορές, είτε αυτές ήταν καλές είτε κακές
Κατά χρονικές περιόδους, η πορεία της ανθρωπότητας και το ιστορικό γίγνεσθαι συγκλονίζεται από μετεξελίξεις που πολλές φορές εμπνέουν αισιοδοξία ή απαισιοδοξία.
Όπως και σήμερα με την τελευταία αποτυχία της παγκοσμιοποίησης, που αρχίζει από το 2008 μέχρι σήμερα, παρά την τεράστια επιτυχία της με την τρίτη παγκοσμιοποίηση της περιόδου 1988-2008, που ξεπέρασε τις πετρελαϊκές κρίσεις και τον υψηλό πληθωρισμό της περιόδου 1973-1988, και που έδωσε φτερά στον δυτικό μεταπολιτικό κόσμο και στη δεξιά, που σήμερα τη βρίσκει διχασμένη, και σε πρωτεύοντα ρόλο την Ακροδεξιά και Ακροαριστερά, που ζητούν την επαναφορά της εθνικής κυριαρχίας, προστασίας της εργατικής και μεσαίας τάξης, επαναφορά και στήριξη του εθνικού νομίσματος, ανάπτυξης της εθνικής αγοράς και ανάπτυξης, περιορισμού της ανεργίας, ανισότητας, φτώχιας κλπ.
Αυτές οι κινητοποιήσεις προήλθαν από τη δυσαρέσκεια που παρατηρούνται σε δυτικές χώρες και ιδιαίτερα στον Νότο της Ευρώπης και σε περιοχές των ΗΠΑ και Βρετανίας, όπου ένα μεγάλο μέρος του εργατικού τους δυναμικού είναι άνεργοι, υπαμείβονται και είναι εκτός δικαιωμάτων και προστασίας.
Πέραν των αναφερομένων, οι εμπλεκόμενες κυβερνήσεις δεν μπόρεσαν να αποζημιώσουν τους χαμένους της παγκοσμιοποίησης, όπου το μεν πολιτικοοικονομικό σύστημα των ΗΠΑ εστίασε την προσοχή στην κερδοφορία από τη νεοφιλελεύθερη ορθοδοξία του καπιταλισμού, ενώ οι Ευρωπαίοι του Βορρά εστίασαν την προσοχή τους στα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν για να την επιβάλουν.
Αμφότερες οι πλευρές του Ατλαντικού εστίασαν την προσοχή τους στις νέες τεχνολογίες, επικοινωνίες και στις εργασιακές παραγωγικές μεθόδους που απαιτούνται, με στόχο τη μείωση του παραγωγικού κόστους και μισθών, και τη χρησιμοποίηση της αστυνομικής βίας στις κατασχέσεις για να σωθούν οι τράπεζες. Πρέπει να σημειωθεί πως οι μικρές επιχειρήσεις ανά τον κόσμο αντιπροσωπεύουν το 90% της παγκόσμιας οικονομίας και βοηθούν ποικιλότροπα στην ανέλιξη της ανθρωπότητας, ευημερίας, συνεργασίας και σταθερότητας σε διάφορους τομείς.
Όλα τα ανωτέρω έφεραν τα πάνω-κάτω, με τις αντιδραστικές απόψεις και μεθόδους του Τραμπ, της Λεπέν και άλλων, που ζητούν την επαναφορά του προστατευτισμού, της εθνικής περιχαράκωσης, των ανελεύθερων νοοτροπιών και δικαιωμάτων, των φοβιών, τη διανοητική οκνηρία και την επανεμφάνιση των εθνικών κρατών, του εθνικισμού και του λαϊκισμού.
Όπως είναι γνωστό, η γέννηση των εθνικών κρατών σηματοδοτήθηκε τον 19ο αιώνα και στράφηκε προς την ιδέα του έθνους, των εθνικών ιδεών, με σαφή διάκριση των εθνών σε ανώτερα και κατώτερα, και της διάθεσης των πρώτων για επιβολή στα κατώτερα κράτη, της γέννησης του σοβινισμού, της προβολής του ακραίου πατριωτισμού, εθνικής καταγωγής, εθνικής και θρησκευτικής ταυτότητας, της απόσχισης δι' επαναστάσεων και πολέμων, για να θεμελιωθούν τα εθνικά καθαρά κράτη.
Πέραν του εθνικισμού, στην επιφάνεια ήρθε ο λαϊκισμός, που στοχεύει με κινητοποιήσεις τις ανειρήνευτες δράσεις και καθημερινές θυσίες των πολιτών, και τα συστηματικά τερτίπια, με προγραμματικές ακροβασίες και αντιστρέφοντας την πραγματικότητα με ψέματα να αντιμετωπίσει την οργανική καπιταλιστική κρίση και πολιτική ανυπαρξία στον πλανήτη.
Πρέπει να τονισθεί πως οι ποικιλόμορφες κινητοποιήσεις έφεραν στο προσκήνιο το Brexit, την απο-παγκοσμιοποίηση του 2008, την ανέλιξη ακροδεξιών στην εξουσία και το πρόσφατο συνέδριό τους στην Ευρώπη. Οι πρόσφατες κινητοποιήσεις των ακροδεξιών της Ευρώπης θυμίζουν εθνικισμούς, λαϊκισμούς και απομονωτισμούς της δεκαετίας 20 και 30.
Βέβαια, ο λαϊκισμός, σύμφωνα με τον συγγραφέα John B. Judins, τοποθετεί τον λαό απέναντι στο κατεστημένο του 1890, όπου το Κόμμα του Λαού Αμερικής ένωσε αγρότες και εργάτες για να διεκδικήσουν ριζοσπαστική μεταρρύθμιση από τις υπερβολές του laissez-faire. Τον λαϊκισμό τον συναντούμε, επίσης, σύμφωνα με βεβαιωμένες πηγές του Θουκυδίδη και στην Αρχαιότητα, και μας συνοδεύει όπως και ο Εθνικισμός στο ιστορικό «γενέσθαι». Από τότε ήταν λιγότερο αισθητός σε Αμερική και Ευρώπη μέχρι τις μέρες μας, οπότε η εργατική και μεσαία τάξη εξεγείρονται ενάντια στο πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό σύστημα, που θεωρείται ότι εγκατέλειψε αυτές τις τάξεις.
Πρέπει να τονισθεί, επίσης, πως οι λαϊκιστές δεν ευδοκιμούν σε περιόδους ανάπτυξης και ευημερίας όπως και εθνικισμός καθώς και τα συστηματικά κόμματα εξουσίας, γιατί δεν υπάρχουν αιτίες που να τροφοδοτούνται. Αυτή η επανάσταση-μετεξέλιξη, που θα πάρει χρόνο, θα καθορίσει τη μελλοντική πορεία της ΕΕ, τον ρόλο των εθνικών κρατών, τις διμερείς σχέσεις κρατών και λαών σε όλα τα επίπεδα, και σε γεωπολιτικό επίπεδο την εθνική συμπεριφορά και εθνικό συμφέρον, τον τρόπο λειτουργίας, της παγκοσμιοποίησης και της γενικής ωφελιμότητας.
Τα αντίμετρα που θα ληφθούν θα περιορίσουν όλες τις φορτίσεις και αντιπαθητικά μέτρα, γιατί σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Κίνας όλοι βρισκόμαστε σε ένα μεγάλο ωκεανό με προκλήσεις, που θα πρέπει να διαβούμε, γιατί μπροστά μας είναι η πρόοδος.
Παγκοσμιοποίηση δεν είναι κάτι το άγνωστο στην πορεία της ανθρωπότητας, γιατί αγκάλιασε όλες τις μετεξελίξεις, αλλαγές και συμπεριφορές, είτε αυτές ήταν καλές ή κακές (εφευρέσεις καινοτομίες, οικονομικό σύστημα, θρησκείες, πολιτισμούς, αλλαγή καθεστώτων, επαναστατικά κινήματα, αποικιοκρατία και τη συνεισφορά των εθνικών κρατών, που διαδραμάτισε ρόλο στη δημιουργία του διεθνούς γίγνεσθαι.
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΕΡΑΚΛΗΣ
