Η Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Τερέζα Μέι ανακοίνωσε σε ομιλία της, στις 17 Ιανουαρίου 2017, τη στρατηγική που θα ακολουθήσει η χώρα σε σχέση με τη διαδικασία εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ομιλία της ήταν πολυαναμενόμενη και ουσιαστικά τερματίζει την περίοδο αοριστίας που επικρατούσε μέχρι σήμερα, σε σχέση με το ποια στάση θα ακολουθήσει το Ηνωμένο Βασίλειο στη διαδικασία επίκλησης του Άρθρου 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας και τις διαπραγματεύσεις για έξοδο της χώρας από την Ένωση των 28 κρατών-μελών.
Οι κεντρικοί άξονες της στρατηγικής του Ηνωμένου Βασιλείου συνοψίζονται στο συμπέρασμα ότι η Βρετανία επιλέγει να τηρήσει μια σκληρή στάση σε σχέση με το Brexit. Αποκλείει, σε όλες τις περιπτώσεις, μια εταιρική σχέση τύπου Νορβηγίας, η οποία ανήκει για παράδειγμα στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, χωρίς να ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επωφελείται όμως από την ανοικτή και αδασμολόγητη πρόσβαση την ενιαία αγορά, με εξαίρεση τους τομείς της γεωργίας και της αλιείας, ενώ συνεισφέρει παράλληλα στον προϋπολογισμό της Ένωσης.
Οι προτεραιότητες που έχει θέσει η Πρωθυπουργός Μέι σε σχέση με τη διαπραγμάτευση για την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση αφορούν στον τομέα της ενιαίας αγοράς, με τη Βρετανία να επιζητεί τη συνέχιση των εμπορικών σχέσεων με τα κράτη-μέλη της Ένωσης, χωρίς όμως να υπόκειται στους αγώνες του ανταγωνισμού και τους υπόλοιπους κανόνες που διέπουν την ενιαία αγορά, την εξεύρεση λύσης σε σχέση με την ελεύθερη μετακίνηση μεταξύ Ιρλανδίας και Βορείου Ιρλανδίας, αλλά τον έλεγχο εισόδου Ευρωπαίων πολιτών στο Ηνωμένο Βασίλειο, αίροντας έτσι την ελευθερία μετακίνησης / διακίνησης που υπάρχει σήμερα.
Επιπρόσθετα, το Ηνωμένο Βασίλειο θα κρατήσει σκληρή στάση στο ζήτημα της μετανάστευσης, το οποίο αποτέλεσε έναν από τους ουσιαστικούς λόγους που οδήγησαν τον βρετανικό λαό να επιλέξει την έξοδο από την Ένωση στο δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου 2016.
Η κ. Μέι αναφέρθηκε στη συνομολόγηση Συμφωνίας Ελευθέρου Εμπορίου νωρίς στη διαδικασία εξόδου της χώρας από την Ε.Ε., η οποία, όπως τόνισε, θα πρέπει να είναι μια φιλόδοξη συμφωνία, που να ωφελεί και τις δυο πλευρές, ενώ για την τελωνειακή ένωση ανέφερε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν επιθυμεί την πλήρη συμμετοχή, αλλά θέλει ταυτόχρονα την ελεύθερη πρόσβαση στις αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η ομιλία της Πρωθυπουργού περιελάμβανε και κάποιες «απειλές» προς την Ευρώπη, ειδικά σε σχέση με το σύστημα φορολογίας που θα ακολουθηθεί στη μετά το Brexit εποχή, αφήνοντας να νοηθεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να υιοθετήσει ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό μοντέλο φορολόγησης εταιρειών και υπηρεσιών, δυνατό να καταστήσει τη χώρα φορολογικό παράδεισο.
Σε όλες τις περιπτώσεις, η διαδικασία εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου αναμένεται να είναι μακρά και ενδεχομένως να αρχίσει περί τα τέλη Μαρτίου.
ΔΡ ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ
Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας,
LL.B Law (Bristol), Ph.D in Law - International Law and Human Rights (Kent),
Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας
