Με τις τρέχουσες κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες είναι πολύ δύσκολο ένας νέος να ξεκινήσει τη ζωή του από το πλην του μηδενός. Είναι ήδη δύσκολο ένας νέος να αποκατασταθεί όντας στο μηδέν
Λέχθηκε εν έτει 2015 πως κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελλάδα χρωστάει 32.500 ευρώ και αυτή είναι μια αφόρητη αδικία. Η αντίστοιχη δήλωση για το ποσό που χρωστάει το κάθε παιδί στην Κύπρο δεν ξέρω ποιο θα ήταν, καθώς κι αν προβλημάτισε κάποιους ιθύνοντες αυτό το γεγονός.
Αυτό που ξέρω, όμως, είναι τα εκατοντάδες περιστατικά εικοσάρηδων, τριαντάρηδων και τριανταπεντάρηδων νέων που βρέθηκαν να χρωστούν τα χρέη των γονιών τους. Αυτοί οι νέοι στα δεκαοκτώ τους κλήθηκαν από τους γονείς τους, με τις ευλογίες των τραπεζών φυσικά, να υπογράφουν δάνεια που δεν έλαβαν ποτέ οι ίδιοι και στη συνέχεια να οφείλουν δάνεια που δεν πλήρωσαν ποτέ αυτοί που τα έλαβαν.
Το φαινόμενο αυτό δεν αφορά βέβαια φοιτητικά δάνεια, αλλά επαγγελματικά ή στεγαστικά. Αυτά τα νέα παιδιά, τα οποία δυστυχώς είναι πολλά, έχουν υποστεί ένα βαρύτατο φορτίο στις πλάτες τους, καθότι βρίσκονται εκτεθειμένοι και αναξιόπιστοι ως «πελάτες» στα μάτια της τράπεζας και έχουν την «υποχρέωση» να αποπληρώσουν χρέη που δεν τους ανήκουν και που στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ασήκωτα.
Αυτοί οι νέοι είτε έχουν τελειώσει τις σπουδές τους -με φοιτητικά δάνεια ή σε κρατικά πανεπιστήμια- και ψάχνουν εργασία στην ηλικία αυτή, είτε δεν σπούδασαν και εργάζονται, είτε είναι ακόμη φοιτητές. Εδώ δεν θα εξετάσω την επαγγελματική δεοντολογία που δεν τήρησαν οι τράπεζες, αλλά τις αντιγονεϊκές τακτικές των γονιών αυτών των νέων.
Κάθε νέα γενιά κατασκευάζει την ψυχική της ζωή σε διαρκή αλληλεπίδραση με την ψυχική ζωή των κοντινών της. Οι γονείς που χρεώνουν στα παιδιά τους τα δικά τους χρέη διαταράσσουν σοβαρά τις αλληλεπιδράσεις αυτές, αποτελούν κάτι σαν δείκτη για να καταλάβει κανείς πώς λειτουργούν.
Είναι αδύνατον να ξεχωρίσει κάποιος που είναι αντιμέτωπος με τέτοιου είδους φαινόμενα ένα καθαρό όριο ανάμεσα στις «κανονικές» συγγένειες και τις «παθολογικές» συγγένειες αυτών των οικογενειών. Όταν συμβαίνει ένα φαινόμενο, χρειάζεται να αποκωδικοποιήσουμε τη δυσλειτουργία που κρύβει αυτό το φαινόμενο. Ένας ενήλικας που επιθυμεί να γίνει γονιός θα πρέπει ενσυνείδητα να πάρει την ευθύνη της γονεϊκότητάς του.
Θα πρέπει να είναι αρκετά ώριμος συναισθηματικά για να μπορεί να κατανοήσει το μέγεθος που φέρει αυτή η ευθύνη. Τι συμβαίνει λοιπόν εδώ; Πώς οι γονείς αυτοί νοηματοδοτούν γνωστικά αυτή τους πράξη -μεταβίβασης του χρέους-; Ποιες δικαιολογίες επικαλούνται, ώστε να μπορούν να κοιμούνται ήσυχοι τα βράδια;
Θεωρώ πως οι γονείς που προβαίνουν σε πράξεις μεταβίβασης των χρεών τους στα παιδιά τους είναι γονείς που δεν μπορούν να βαστάξουν την ευθύνη των πράξεών τους και αρκούνται στο να τη μεταβιβάσουν στην επόμενη γενιά, αδιαφορώντας για τις ψυχικές και οικονομικές συνέπειες που μπορεί να έχει η μεταβίβαση αυτή. Με τις τρέχουσες κοινωνικο-οικονομικές συνθήκες, είναι πολύ δύσκολο ένας νέος να ξεκινήσει τη ζωή του από το πλην του μηδενός. Είναι ήδη δύσκολο ένας νέος να αποκατασταθεί όντας στο μηδέν.
Το θέμα δεν είναι όμως μόνο ότι ο νέος βρίσκεται εκτεθειμένος οικονομικά, χωρίς να έχει καν την οικονομικη δυνατότητα να αντεπεξέλθει, αλλά και πως κληρονομεί ένα χρέος το οποίο θα οφείλει μαζί με τον μελλοντικό σύντροφό του. Στην ουσία, ο μελλοντικός σύντροφός του θα φορτωθεί εν μέρει τα χρέη των πεθερικών του. Κι αυτό δημιουργεί πολλά προβλήματα στη σχέση του νέου ζευγαριού. Η ύπαρξη ενός εσωτερικού διχασμού στο εσωτερικό του ψυχισμού του νέου που κληρονόμησε γονεϊκά χρέη και ο πόνος που τον συνοδεύει καθορίζουν την εμφάνιση νευρωτικών καταστάσεων.
Αυτο όμως που πληγώνει πιο βαθιά τους νέους που κληρονομούν χρέη είναι ότι αισθάνονται αποκλεισμένοι από τους γονείς τους, βιώνοντας ένα είδος ψυχικής αποκλήρωσης. Αυτά τα παιδιά στην ουσία γονεοποιήθηκαν και καλούνται να πάρουν την ευθύνη των πράξεων των γονιών τους!
ΑΡΙΣΤΟΝΙΚΗ ΘΕΟΔΟΣΙΟΥ-ΤΡΥΦΩΝΙΔΟΥ
Ψυχολόγος Σχολικής-Εξελικτικής Κατεύθυνσης
