Στο επίκεντρο η αμοιβή εργασίας
Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ενέκρινε την περασμένη βδομάδα, μέσω σχετικής γνωμάτευσής της, την αναθεώρηση της οδηγίας για την απόσπαση των εργαζομένων.
Το επίμαχο σημείο της αναθεώρησης ήταν η αμοιβή των αποσπασμένων εργαζομένων. Αυτή πρέπει να καλύπτει όλα τα στοιχεία της αμοιβής που καταβάλλονται στους τοπικούς εργαζομένους, εφόσον καθορίζονται από τη νομοθεσία ή από συλλογικές συμβάσεις που ισχύουν, γενικά, για όλες τις παρόμοιες επιχειρήσεις του αντίστοιχου κλάδου ή επαγγέλματος στον συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο.
Δηλαδή, αν κάποια επιχείρηση που εδρεύει π.χ. στη Λιθουανία αποσπάσει εργαζόμενους στο παράρτημά της στη Γερμανία, θα πρέπει να καταβάλει στους εργαζόμενους αμοιβές και ωφελήματα που προκύπτουν από τις συλλογικές συμβάσεις ή τη νομοθεσία της χώρας από την οποία αποσπάστηκαν - στην προκειμένη περίπτωση της Γερμανίας.
Στην προηγούμενη οδηγία του 1996 (96/71/ΕΚ), αντί της έννοιας «αμοιβή» υπήρχε η έννοια «ελάχιστο όριο μισθού».
Στην παρούσα αναθεώρηση η «αμοιβή» περιλαμβάνει ορισμένα στοιχεία, τα οποία δεν περιλαμβάνονται στην έννοια των «ελάχιστων ορίων μισθού», όπως το χρονοεπίδομα, τα επιδόματα και οι πρόσθετες παροχές για ανθυγιεινή, βαριά ή επικίνδυνη εργασία, τα επιδόματα ποιότητας, τα επιδόματα 13ου μισθού, τα έξοδα ταξιδιού και τα δελτία σίτισης.
Σύμφωνα με την εκτίμηση επιπτώσεων που συνοδεύει την πρόταση, οι μισθολογικές διαφορές μεταξύ αποσπασμένων και τοπικών εργαζομένων εκτιμάται ότι κυμαίνονται από 10% έως 50%, ανάλογα με τη χώρα και τον κλάδο. Η ύπαρξη διαφοροποιημένων κανόνων όσον αφορά τις αμοιβές στρεβλώνουν τους ίσους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων.
Σημειώνουμε ότι σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, το 2014 οι αποσπάσεις στην ΕΕ ήταν περισσότερες από 1,9 εκατομμύριο (αριθμός που αντιστοιχεί στο 0,7% του συνολικού εργατικού δυναμικού της ΕΕ). Ο αριθμός αυτός αντιπροσωπεύει αύξηση της τάξεως του 10,3% σε σύγκριση με το 2013 και της τάξεως του 44,4% σε σύγκριση με το 2010.
Στην αναθεωρημένη οδηγία γίνεται διάκριση μεταξύ ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων και ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, όπως αυτή ορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 56 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων παρέχει σε κάθε πολίτη το δικαίωμα να μεταβαίνει ελεύθερα σε άλλο κράτος μέλος, προκειμένου να εργαστεί και να διαμένει σε αυτό για τον σκοπό αυτόν, και τον προστατεύει από δυσμενείς διακρίσεις όσον αφορά την απασχόληση, την αμοιβή και τους λοιπούς όρους εργασίας, σε σύγκριση με τους υπηκόους του εν λόγω κράτους μέλους.
Αντιθέτως, η ελεύθερη παροχή υπηρεσιών δίνει στις επιχειρήσεις το δικαίωμα να παρέχουν υπηρεσίες σε άλλο κράτος μέλος. Για τον σκοπό αυτό, μπορούν να αποσπούν προσωρινά δικούς τους εργαζομένους στο άλλο κράτος μέλος, με σκοπό να εκτελούνται εκεί οι εργασίες που απαιτούνται για την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών.
Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ιδιαίτερη ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ορίζει ρητά τη μέγιστη διάρκεια της απόσπασης. Το ανώτατο όριο των 24 μηνών αποτελεί ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, ωστόσο, αναφέρει η ΕΟΚΕ, ένα όριο 6 μηνών θα ήταν πλησιέστερο στις πραγματικές επιχειρηματικές συνθήκες.
Στην ολομέλεια της ΕΟΚΕ διεξήχθη έντονη συζήτηση, αφού η Ομάδα των εργοδοτών είχε διαφωνήσει με την εν λόγω πρόνοια και παρουσίασε αντιγνωμοδότηση, που στην ουσία απέρριπτε την ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας. Η συζήτηση πήρε ταξικό και ιδεολογικό χαρακτήρα. Τελικά η αναθεώρηση εγκρίθηκε με μεγάλη πλειοψηφία.
ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΥΛΙΚΚΑ
Οικονομολόγος-Ερευνητής, μέλος ΕΟΚΕ
