Όταν η πολυεθνική στρατιωτική δύναμη που ετοίμασαν οι Αμερικανοί, με τους Βρετανούς, εισέβαλλε στο Ιράκ τον Μάρτη του 2003, η Τουρκία, για λόγους δικούς της, επρόκειτο να εισβάλει στο Βόρειο Ιράκ. Για να αποτρέψουν κάτι τέτοιο, οι συμμαχικές δυνάμεις αναγκάστηκαν να συνάψουν συμφωνία με την Τουρκία.
Η συμφωνία αυτή προνοούσε ότι η Τουρκία δεν θα εισέβαλλε στο Βόρειο Ιράκ. Ως αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ και η Βρετανία θα την υποστήριζαν στο Κυπριακό. Αυτή η συμφωνία μεταδόθηκε τότε επίσημα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Η Τουρκία κράτησε τον λόγο της. Τώρα ήρθε η ώρα για τις ΗΠΑ και τη Βρετανία να κρατήσουν τον δικό τους.
Αν μελετήσουμε προσεκτικά τις κινήσεις της τ/κ πλευράς κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων στο Μον Πελεράν, θα προσέξουμε πως αυτή στόχευε ώστε να μην ολοκληρωθούν εκεί οι συνομιλίες. Απώτερος σκοπός της τ/κ πλευράς ήταν να αφεθούν τα κρίσιμα σημεία να αποφασισθούν σε μετέπειτα στάδιο. Ήταν φανερό πως, στο μετέπειτα αυτό στάδιο, θα ελάμβαναν μέρος τόσο η Τουρκία όσο και η Βρετανία, ενώ οι ΗΠΑ θα έπαιζαν πρωταγωνιστικό ρόλο στα παρασκήνια. Φαίνεται ότι η τ/κ πλευρά τα κατάφερε μια χαρά. Τα δύσκολα τώρα αρχίζουν.
Εντός των ημερών καταφθάνουν στην Κύπρο διάφοροι, για να βοηθήσουν ώστε να «ξεπεραστεί» το παρόν αδιέξοδο και να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις. Μεταξύ τους θα είναι Αμερικανοί και Βρετανοί ανώτεροι κρατικοί αξιωματούχοι. Καλοδεχούμενοι οι άνθρωποι. Αλλά, εμείς θα πρέπει να έχουμε τα μάτια μας δεκατέσσερα. Οτιδήποτε μας εισηγηθούν θα πρέπει να το ακούσουμε με πολύ μεγάλη επιφύλαξη και, χωρίς βιασύνη, να το αξιολογήσουμε με πολλή αυστηρότητα.
Θα πρέπει να το περάσουμε από βάσανο και δυο και τρεις φορές, και να το φιλτράρουμε προσεκτικά. Οι δύο αυτές χώρες δεν θα έλθουν για να βοηθήσουν την πλευρά μας. Η αποστολή τους θα είναι να βοηθήσουν την Τουρκία. Είναι δεσμευμένες να το πράξουν και θα το πράξουν, όσο απίθανο και να μας φαίνεται. Αυτό πρέπει να το κατανοήσουμε, να το χωνέψουμε και να το αναμένουμε.
Αν ανατρέξουμε στο παρελθόν, θα δούμε πως, και προηγουμένως, τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Βρετανία είχαν, για δικό τους συμφέρον, ενεργήσει εναντίον μας. Οι πολύ παλιοί θα θυμούνται όταν η Βρετανία ενεθάρρυνε τον Πρόεδρο Μακάριο να υποβάλει τα 13 σημεία για αναθεώρηση του Συντάγματος, ενώ γνώριζε καλά πως η άλλη πλευρά δεν θα τα αποδεχόταν.
Πιο πρόσφατα, πολλοί θα θυμούνται ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Κάρτερ (κτυπήσαμε τις καμπάνες από τη χαρά μας όταν εξελέγη Πρόεδρος) απέστειλε στην Κύπρο τον Κλίφορντ, έναν διάσημο Αμερικανό δικηγόρο, για να πείσει τον Μακάριο να καταχωρίσει συγκεκριμένο διαχωριστικό χάρτη στις διαπραγματεύσεις, διαβεβαιώνοντάς τον ότι η τ/κ πλευρά και η Τουρκία θα τον αποδέχονταν.
Ο Μακάριος τον εμπιστεύτηκε, ο χάρτης κατατέθηκε και, φυσικά, απορρίφθηκε. Όταν, μετά, ο Κλίφορντ ερωτήθη σχετικά, απάντησε λακωνικά πως ο Πρόεδρος τού ανέθεσε μια αποστολή και αυτός την έφερε εις πέρας επιτυχώς.
Τα δώρα που ενδεχομένως να φέρνουν μαζί τους οι Αμερικανοί και οι Βρετανοί, όσο καλοφτιαγμένα και να φαίνονται, δεν θα είναι για εμάς, Πρόεδρέ μου.
ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ
Πολιτικός Επιστήμονας και Νομικός
