Το γαϊτανάκι των συνομιλιών… και στη μέση η Τουρκία κι οι προεδρικές

Το γαϊτανάκι της διαδικασίας των συνομιλιών, που στήθηκε για τη λύση του κυπριακού προβλήματος, συνεχίζεται τον τελευταίο χρόνο σε ένα ουσιαστικά ομιχλώδες τοπίο, με την αποτυχία του τελευταίου γύρου στο Mont Pelerin. Από την Κύπρο στη Νέα Υόρκη, μετά στο Mont Pelerin και ξανά στο Mont Pelerin και στη συνέχεια στην Κύπρο, διαγράφοντας ενδιάμεσους ομόκεντρους κύκλους σε εντατικές συνομιλίες στο εσωτερικό και εξωτερικό και τανάπαλιν στο εσωτερικό, χωρίς κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα.

Στη βάση των δηλώσεων στη Νέα Υόρκη, ότι δηλαδή όλα ήσαν υπό την αίρεση της προόδου στις εν Κύπρω εντατικές συνομιλίες που θα επακολουθούσαν, παραμένει αδιευκρίνιστο, εάν είχε επιτευχθεί πρόοδος στα ανοικτά ζητήματα των κεφαλαίων του Κυπριακού που απαριθμήθηκαν πριν και μετά τη Νέα Υόρκη. Από τα όσα ανακοινώθηκαν στη διακαναλική διάσκεψη του Προέδρου προ της πρώτης αναχωρήσεώς του στην Ελβετία, ως απολογισμός τής μετά τη Νέα Υόρκη εντατικής διαπραγμάτευσης, ως αιτιολόγηση στον λαό της ανάγκης για μετάβαση στο Mont Pelerin, δεν διεφάνη ουσιαστική πρόοδος που να δικαιολογεί τη μετάβαση στο επόμενο στάδιο συζήτησης.

Έστω του περιουσιακού, που είναι ο πρόλογος του εδαφικού και η αφορμή για τη διοργάνωση της αποτυχούσας αυτής συνάντησης. Εξ ου και οι πρώτες μέρες των συνομιλιών αναλώθηκαν σε άλλες εκκρεμότητες, πλην ελαχίστου χρόνου για το περιουσιακό με προφανείς τις τουρκικές σκοπιμότητες, με τη συνεπακόλουθη αναβολή και τη συνέχιση σε μια βδομάδα και την τελική τους αποτυχία.

Μετά από κάθε ουσιαστικό ορόσημο της διαδικασίας διαπραγμάτευσης, αποδεικνύεται ότι ούτε γραμμική, ούτε διασταυρούμενη διαπραγμάτευση διεξάγεται, αφού τα ουσιώδη ζητήματα του Κυπριακού παραμένουν ανοικτά μετά το κλείσιμο του κάθε κύκλου. Διεξάγεται μια δαιδαλώδης διαπραγμάτευση με επάλληλους κύκλους στο εσωτερικό και το εξωτερικό χωρίς αρχή και τέλος, που θυμίζει γαϊτανάκι με επίκεντρο τις θέσεις της Τουρκίας, στις οποίες συγκλίνουν οι συμμετέχοντες.

Η τριμερής στο Mont Pelerin αποτελούσε, κατά την άποψη αρκετών αναλυτών, μέρος ενός προδιαγεγραμμένου οδικού χάρτη των συνομιλιών, κατ’ απαίτησιν του αγγλοσαξονικού παράγοντα και της Τουρκίας, που προβλέπει τη σύγκληση πολυμερούς διεθνούς συνάντησης για κλείσιμο του Κυπριακού. Αποτελούσε επίσης τη συνέχεια μέρους των αποφάσεων της Νέας Υόρκης, οι οποίες απεκρύβησαν από τον κυπριακό λαό, για να αιτιολογηθεί αργότερα ότι η συνάντηση στο Mont Pelerin ήταν απότοκο της εν συνεχεία προόδου των συνομιλιών στην Κύπρο.

Ένας λογικός παρατηρητής, εκτός απροόπτου, θα διέβλεπε ότι στο ίδιο μοτίβο θα εκινείτο και η συνάντηση στο Mont Pelerin, όπως και απεδείχθη και στην πράξη. Τελικά το αποτέλεσμα της συνάντησης δεν προσήγγισε επίσημα τις απαιτήσεις, όπως αναμενόταν άλλωστε, της δική μας πλευράς για παρουσίαση χαρτών με καθορισμένα ποσοστά εδάφους από την τουρκική πλευρά και επιστροφής αριθμού προσφύγων υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση, με επακόλουθο να απομακρυνθεί το ενδεχόμενο για σύγκληση διεθνούς πολυμερούς διάσκεψης, που είναι η απαίτηση της τουρκικής πλευράς.

Σήμερα, παρά την προσπάθεια της τουρκικής πλευράς για απόδοση ευθυνών, κανείς δεν φαίνεται να είναι ο χαμένος ή ο κερδισμένος από τη σύνοδο του Mont Pelerin, αφήνοντας μία επίπλαστη διέξοδο για συνέχιση των συνομιλιών στην Κύπρο. Τυχόν συνέχισή τους θα παρουσιασθεί στον λαό ως επιτυχία της πλευράς μας, διατηρώντας μια χαραμάδα ελπίδας για λύση.

Σε αυτό το ενδεχόμενο, που είναι και το επικρατέστερο κατά την άποψή μου, όπως φαίνεται και από τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου και της συμπολίτευσης, ο Πρόεδρος θα ενισχυθεί από την άποψη ότι δεν είναι επιρρεπής σε πιέσεις και σε χρονοδιαγράμματα. Έτσι θα βγει ο ίδιος ενισχυμένος, διασώζοντας τοιουτοτρόπως και τη διαδικασία στα μάτια του λαού, με αποτέλεσμα να συνεχιστεί ο αέναος κύκλος συνομιλιών για να εξευρεθούν οι αναγκαίες συγκλίσεις.

Ωστόσο το γαϊτανάκι των συνομιλιών, το οποίο μετατρέπεται σταδιακά σε μία εξαντλητική περιδίνηση του λαού προς αποδυνάμωση των αντιστάσεών του, θα συνεχιστεί μέχρι να εξασφαλισθεί η απαιτούμενη συναίνεσή του (λαού) στην προδιαγεγραμμένη λύση που του ετοιμάστηκε. Κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πότε θα κριθεί σκόπιμο να επιχειρηθεί το τελικό κτύπημα. Το ορόσημο των προεδρικών εκλογών είναι κρίσιμο, αφού υπάρχει ο κίνδυνος ανατροπής του μομέντουμ που κατασκευάσθηκε και συντηρείται με νύχια και με δόντια.

Μέχρι πότε, όμως, θα μπορεί να συντηρείται η εμπιστοσύνη του λαού στην παραπαίουσα αυτή διαδικασία, η οποία εκμεταλλεύεται τον πόθο μας για απελευθέρωση και απαλλαγή από την τουρκική επιβουλή. Το πασπάλισμα της διαδικασίας με χρυσόσκονη από λίγη ανάπτυξη, λίγο ενεργειακό κόμβο, και λίγο συντελεστή περιφερειακής ασφάλειας θα εξανεμισθεί, και αργά ή γρήγορα θα παραμείνει γυμνή μόνη η αλήθεια.