Η CETA (συμφωνία ελευθέρου εμπορίου ΕΕ-Καναδά) αποτελεί μια νέα τύπου συμφωνία ελευθέρου εμπορίου, όπως εξάλλου και η ΤΤΙΡ. Αφού οι κυρίαρχοι κύκλοι της ΕΕ δεν κατάφεραν να επιβάλουν τη δεύτερη, την έφεραν από την πίσω πόρτα μέσω της CETΑ και την πρόσφατη υπογραφή της από το Συμβούλιο.
Οι 3,5 εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ που υπέγραψαν αναφορές ενάντια στη CETA, και οι 2.087 πόλεις και περιοχές που κήρυξαν τους εαυτούς τους εκτός της CETA (CETA-free zones), δεν λήφθηκαν καθόλου υπόψη. Έστω και αν ανάμεσά τους βρίσκεται η Βαρκελώνη, η Βιένη, το Άμστερνταμ και άλλες τόσες μεγάλες πόλεις.
Όταν μάλιστα τα κοινοβούλια της Βαλλονίας και της πόλης των Βρυξελλών έκλεισαν τον δρόμο στο Βέλγιο για να υπογράψει τη συμφωνία λόγω του άρθρου 8 (του εξωδικαστικού μηχανισμού επίλυσης διαφορών επενδυτή κράτους-ISDS), οι κυρίαρχοι κύκλοι των Βρυξελλών απλώς άλλαξαν το όνομά του, και ονόμασαν τους λειτουργούς του μηχανισμού δικαστές.
Η έλλειψη δημοκρατίας στην ΕΕ είναι κάτι που γνωρίζαμε. Τώρα ξεσκεπάζεται ακόμα μια φορά το πρόσωπό της ως υπηρετούσας των πολυεθνικών. Μετά τη μικρή αντίσταση της Βαλλονίας ενάντια στον εξωδικαστικό μηχανισμό επίλυσης διαφορών μεταξύ επενδυτών-κράτους (ISDS), η πλευρά που επέμενε στο άρθρο 8 και τον μηχανισμό επίλυσης διαφορών δεν είναι η καναδική, αλλά η ΕΕ.
Ο Καναδάς έχει πικρή πείρα από τη δημιουργία του μηχανισμού αυτού στη συμφωνία ελευθέρου εμπορίου που σύναψε με το Μεξικό και τις ΗΠΑ. Αυτήν τη στιγμή είναι η χώρα που έχει εναντίον της τις πιο πολλές καταδίκες. Μέχρι το τέλος του 2015, ο Καναδάς χρειάστηκε να πληρώσει 13 εκ. ευρώ σε εταιρείες και πέραν των 45 εκατομμυρίων ευρώ για την υπεράσπισή του, ενώ αυτήν τη στιγμή εκκρεμούν υποθέσεις ύψους 1,75 δισεκατομμυρίων ευρώ εναντίον του.
Οι υποθέσεις αφορούν κυρίως περιβαλλοντικά πρότυπα τα οποία εφαρμόζει η χώρα. Έτσι, εταιρείες όπως η πετρελαϊκή ETHYL (που θεωρούν πως τα πρότυπα αυτά είναι πολύ υψηλά) κινούν αγωγές εναντίον του Καναδά για παρεμπόδιση της ελεύθερης αγοράς και της κερδοφορίας τους.
Μήπως όμως η θυσία της αποδοχής ενός εξωδικαστικού μηχανισμού (ISDS) θα μπορούσε να γίνει για να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας στην Ευρώπη; Η εμπειρία του Καναδά ως μέρους της NAFTA μάς δίνει ξανά την απάντηση. Η εταιρεία Caterpillar, η οποία κατασκεύαζε τρένα στον Καναδά, απαίτησε το 2010 από τους εργαζομένους της να δεχτούν 50% μείωση των μισθών τους.
Μετά την άρνησή τους, η εταιρεία έκλεισε το εργοστάσιο, και το μετέφερε στην Ιντιάνα των ΗΠΑ. Εκεί οι εργάτες έπαιρναν μισθό 50% λιγότερα από ό,τι οι εργάτες στον Καναδά. Αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό. Οι εργάτες στο Μεξικό πληρώνονταν ακόμα πιο χαμηλά. Έτσι με τις πρόνοιες της ελευθερίας της αγοράς της NAFTA, η Caterpillar απλώς έκλεισε το εργοστάσιο στις ΗΠΑ και το 2012 το μετέφερε στο Μεξικό.
Εξακόσιοι εργαζόμενοι απολύθηκαν με το κλείσιμο της εταιρείας στον Καναδά, ο οποίος από το 2010 που υπογράφηκε η συμφωνία μέχρι το 2016 έχασε 350.000 θέσεις εργασίας στον τομέα της βιομηχανίας,
Μπορεί οι Βρυξέλλες να υπέγραψαν τη συμφωνία με πολιτικές αλχημείες και να την πέρασαν διά πυρός και σιδήρου, αλλά τίποτα ακόμα δεν έχει χαθεί για τους λαούς. Η συμφωνία πρέπει να εγκριθεί και από τα εθνικά κοινοβούλια, με τη Βαλλονία να τονίζει πως δεν είναι σίγουρη η έγκρισή της αν δεν διαγραφεί ο μηχανισμός του άρθρου 8. Στη Γερμανία, το κόμμα DIE LINKE ήδη κινήθηκε δικαστικά ενάντια στη συμφωνία, με βάση ότι καταπατά βασικές αρχές του συντάγματος της χώρας. Το ίδιο προτίθεται να κάνει και η Βαλλονία.
Επίσης, όπως και με την ΤΤΙΡ, οι λαοί αντιστέκονται και στους δρόμους. Τα 3,5 εκατομμύρια πολιτών που κινητοποιήθηκαν μπορούν να γίνουν ακόμη περισσότεροι. Τεράστιες διαδηλώσεις έγιναν ήδη τους προηγούμενους μήνες στις Βρυξέλλες, τη Γερμανία, τη Γαλλία. Η συμφωνία CETA μπορεί να ανατραπεί. Η ανατροπή της ΤΤΙΡ δείχνει πως αυτό είναι εφικτό.
ΝΕΟΚΛΗΣ ΣΥΛΙΚΙΩΤΗΣ
Ευρωβουλευτής ΑΚΕΛ-Αριστερά-Νέες Δυνάμεις, Αντιπρόεδρος ΕΕΑ/ΒΠΑ
