Πραγματοποιείται κατ’ αυτάς στο Μον Πελεράν της Ελβετίας, η συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων στο πλαίσιο της εν εξελίξει διαπραγματευτικής διαδικασίας.

Δεν χωρεί καμία αμφιβολία ότι, αν κρίνει κανείς από τις σχετικές δηλώσεις των δύο πλευρών και ιδιαίτερα μετά τις διακαναλικές διασκέψεις Τύπου των δύο ηγετών λίγο πριν από τη μετάβασή τους στην Ελβετία, η συνάντηση στο Μον Πελεράν προσλαμβάνει αφ’ εαυτής καθοριστική σημασία.

Τα αποτελέσματά της, με άλλα λόγια, φαίνεται ότι θα καθορίσουν εν πολλοίς και το κατά πόσον θα οδηγηθούμε σε μια λύση του Κυπριακού ει δυνατόν και εντός του τρέχοντος έτους, ή αντίθετα, αν θα οδηγηθούμε σε ναυάγιο και αυτής της προσπάθειας, με ό,τι αυτό, υπό τις περιστάσεις, είναι δυνατόν να συνεπάγεται.

Σύμφωνα πάντα με όσα ακούσαμε από τους αρμοδίους, αναμένεται να συζητηθεί αναλυτικά σε έκταση και σε βάθος, κυρίως η εδαφική πτυχή του Κυπριακού (κριτήρια και ενδεχομένως κατ’ επέκτασιν χάρτης ή χάρτες ανάλογα με το πού θα καταλήξει η συζήτηση επί των κριτηρίων).

Δηλαδή, για πρώτη φορά αναμένεται να πάρουμε μια πραγματική γεύση (πικρή, γλυκιά, ή γλυκόπικρη δεν ξέρουμε ακόμα) των εν προκειμένω προθέσεων της τουρκικής πλευράς. Και μάλιστα σε συνάρτηση και αλληλεξάρτηση με το κατ’ εξοχήν αλληλένδετο με το εδαφικό και εξίσου μεγάλης σημασίας κεφάλαιο του περιουσιακού.

Προφανώς δεν είναι εύκολο το όλο εγχείρημα. Ποτέ, άλλωστε, δεν ήταν. Και πολύ περισσότερο σήμερα, 42 ολόκληρα χρόνια μετά. Ο αγώνας εξακολουθεί να είναι άνισος. Είναι αγώνας Δαυίδ εναντίον Γολιάθ. Ας μη γελιόμαστε. Μπορεί μεν να έχουμε το Δίκαιο με το μέρος μας, και σίγουρα το έχουμε. Αρκεί όμως αυτό στη σημερινή εποχή που ζούμε; Ασφαλώς όχι, βροντοφωνάζουν οι σκληρές και αδυσώπητες πραγματικότητες, τόσο εκείνες επί του εδάφους όσο και εκείνες της σημερινής εποχής.

Οι προοπτικές, λοιπόν, των διαπραγματεύσεων που διεξάγονται στο Μον Πελεράν, δεν φαίνεται, δυστυχώς, εκ των πραγμάτων να είναι και οι καλύτερες εάν κρίνει κανείς από δηλώσεις Τούρκων επισήμων, τόσο στα κατεχόμενα όσο και στην Τουρκία.

Παρόλο που πολλές από τις δηλώσεις αυτές, σαφώς περισσότερο συναισθηματικές και λιγότερο ρεαλιστικές, γίνονται προφανώς για εσωτερικούς κυρίως πολιτικούς λόγους και εξυπηρετούν γνωστές πολιτικές φιλοδοξίες του Προέδρου της γείτονος, δεν παύουν, δυστυχώς, να είναι ιδιαίτερα προκλητικές και να δηλητηριάζουν την περιρρέουσα ατμόσφαιρα.

Το μόνο, παρά ταύτα, που εμείς μπορούμε να κάνουμε, υπό τις περιστάσεις, είναι να προσέλθουμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με καθαρό μυαλό, με καλή θέληση και πολιτική βούληση, όπως επίσης και με την ευελιξία εκείνη που χρειάζεται για να επιτύχουμε συμφωνία.

Εύλογα εντούτοις διερωτάται κανείς, πόση καλή θέληση είναι δυνατό να επιδείξει και τι είναι δυνατό να δώσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, μέσα σε μια τέτοια περιρρέουσα ατμόσφαιρα, μια αλαζών και ισχυρή Τουρκία που φαίνεται να βαυκαλίζεται με το όνειρο μιας «βήμα προς βήμα» ανασύστασης της πάλαι ποτέ Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Μήπως η Τουρκία τελικά θα παίξει για άλλη μια φορά μαζί μας σαν τη γάτα με το ποντίκι; Κάτι που, βέβαια, απευχόμαστε.
Θα θέλαμε, όμως, παρά τις δυσκολίες και την κακή μέχρι τώρα εμπειρία μας από προηγούμενους γύρους αναλόγων συνομιλιών, να εκφράσουμε την ελπίδα ότι και με την ενεργό βοήθεια και συμπαράσταση της διεθνούς κοινότητος, και πιο συγκεκριμένα των μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας, θα επικρατήσουν και στην τουρκική πλευρά φωνές σύνεσης και λογικής.

Και τούτο γιατί δεν μπορεί, δεν είναι νοητό, να συνεχίσουμε, Ε/κ και Τ/κ, σε μια πορεία σύγκρουσης, εχθρότητος και αμοιβαίας καχυποψίας που μόνο θάνατο, καταστροφές και ερείπια μπορούν να αφήσουν. Πρέπει οπωσδήποτε όλοι να συμβάλουμε στο να αναστραφεί μια τέτοια καταστροφική πορεία, να διαλυθεί μια τέτοια δηλητηριώδης ατμόσφαιρα και ένα τέτοιο κλίμα και να μπούμε ανεπιστρεπτί στη λεωφόρο της ειρήνης, της φιλίας και της δημιουργικής συνεργασίας.

Και ας μην ξεχνάμε ότι «το τέλειο είναι ο εχθρός του καλού». Η λύση του Κυπριακού, εκεί που φθάσαμε, 42 ολόκληρα χρόνια μετά, με τις σκληρές πραγματικότητες της κατοχής και όλα τα συμπαρομαρτούντα ενώπιόν μας, αλλά και υπό το φως των σχετικών Ψηφισμάτων και Αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας και των επί διεθνούς πεδίου συσχετισμών και πραγματικοτήτων, δεν μπορεί παρά να είναι ένας επώδυνος, δυστυχώς, για την πλευρά μας συμβιβασμός.

Βέβαια, όσο επώδυνος και αν θα είναι ένας τέτοιος συμβιβασμός θα πρέπει την ίδια στιγμή να διασφαλίζει, τουλάχιστον στοιχειωδώς, την αξιοπρέπεια και τα βασικά δικαιώματα και ελευθερίες του λαού μας. Η λύση του Κυπριακού δεν μπορεί παρά να είναι μια λύση που να ικανοποιεί, έστω και στοιχειωδώς, κατά το δυνατόν, το αίσθημα του δικαίου και να έχει τα βασικά εκείνα γνωρίσματα που θα διασφαλίζουν τη λειτουργικότητα και βιωσιμότητά της.

Οι καιροί είναι αναμφίβολα δύσκολοι και χαλεποί. Και, μάλιστα, όχι μόνο για μας που ζούμε σε μια ημικατεχόμενη μικρή πατρίδα αλλά και για ολόκληρο τον Ελληνισμό. Σύνεση, λοιπόν, σοβαρότητα, ψυχραιμία, αυτοσυγκράτηση, και αίσθημα ευθύνης έναντι της ιστορίας και των μελλοντικών γενεών, αλλά και αξιοπρέπεια, ρεαλισμός, τόλμη και αποφασιστικότητα είναι όλα εκείνα που θα πρέπει να μας διακρίνουν ως ηγεσία και λαό κατά το αμέσως προσεχές κρίσιμο χρονικό διάστημα.
Ουαί και αλίμονο εάν αντί των ανωτέρω εμφιλοχωρήσει ανάμεσά μας η διχόνοια. Τότε οι κίνδυνοι για τη μικρή μας πατρίδα θα είναι ακόμα μεγαλύτεροι και το μέλλον ζοφερό. Και ο νοών νοείτω.

Και αισθανόμαστε την ανάγκη να εκφραστούμε την κρίσιμη αυτή στιγμή και να πούμε όλα αυτά με μεγάλη αγωνία, γιατί η εικόνα που παρουσιάζει το εσωτερικό μας μέτωπο δεν είναι, δυστυχώς, και η καλύτερη. Δεν είναι, εν πάση περιπτώσει, εκείνη που θα έπρεπε να είναι. Αυτή είναι η διαπίστωσή μας καθημερινά με μεγάλη λύπη και απογοήτευση.

Οψόμεθα. Την ελπίδα εν πάση περιπτώσει δεν θα πρέπει επ’ ουδενί και ποτέ να τη χάσουμε. Αυτή μας κρατά και θα μας κρατήσει ζωντανούς και σαν λαό και σαν κράτος. Πάντα όρθιοι «ας κρατηθούμε στη γη που μας γέννησε». Κάτω από οποιεσδήποτε εξελίξεις, κάτω από οποιεσδήποτε αντιξοότητες.
Ο Θεός της Ειρήνης και της Αγάπης ας είναι πάντοτε προστάτης και βοηθός μας.

ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΓΙΑΓΚΟΥ
Πρώην Πρέσβης