Επίδραση για διαχειριστές κεφαλαίων στο ΗΒ και ευκαιρίες για την Κύπρο

Το πώς ένα πιθανό Brexit θα επηρεάσει τις μελλοντικές εμπορικές σχέσεις Ηνωμένου Βασιλείου (ΗΒ) και Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και κυρίως σε σημαντικούς τομείς της οικονομίας του ΗΒ, όπως οι υπηρεσίες που αποτελούν το 80% της οικονομίας του, θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το μοντέλο «σχέσης με ΕΕ» που θα επιλέξει να ακολουθήσει το ΗΒ, και φυσικά να εγκρίνουν τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Οποιοδήποτε μοντέλο επιλεγεί ή συμφωνία επιτευχθεί που δεν θα προσφέρει προνομιακή πρόσβαση στην Ενιαία Αγορά της ΕΕ, όσον αφορά την παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών από το ΗΒ, παρόμοια με αυτή που προσφέρει το καθεστώς του «Διαβατηρίου», το οποίο υπάρχει με την ισχύουσα ευρωπαϊκή νομοθεσία για χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, ίσως δημιουργήσει την ανάγκη για την ύπαρξη και δεύτερης έδρας εντός της ΕΕ.

Το καθεστώς «Διαβατηρίου» επιτρέπει στις εν λόγω εταιρείες παροχής χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, που είναι εξουσιοδοτημένες εντός Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου {European Economic Area (EEA)}, να διεξάγουν επιτρεπόμενες δραστηριότητες σε οποιοδήποτε άλλο κράτος του EEA, είτε με το δικαίωμα της εγκατάστασης (υποκατάστημα ή/και αντιπροσώπους), είτε παρέχοντας διασυνοριακές υπηρεσίες.

Ο τομέας των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών αποτελεί σχεδόν το 1/3 των εξαγωγών υπηρεσιών του ΗΒ στην ΕΕ, οι οποίες υπηρεσίες αντιπροσωπεύουν το 80% της οικονομίας του ΗΒ. Σύμφωνα με το Financial Conduct Authority του ΗΒ περίπου 5.500 εγγεγραμμένες εταιρείες (όπως τράπεζες, ασφαλιστές και διαχειριστές κεφαλαίων) στο ΗΒ χρησιμοποιούν το καθεστώς του «Διαβατηρίου» για να έχουν πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ.

Άρα, γίνεται εύκολα αντιληπτό πόσο σημαντική θα είναι η ζημιά στην οικονομία του ΗΒ εάν χαθεί αυτό το καθεστώς. Ήδη κάποιες μεγάλες τράπεζες, όπως η Goldman Sachs (με 2.000 υπαλλήλους στο ΗΒ), έχουν εκφράσει την πρόθεσή τους να εγκαταλείψουν το Λονδίνο ακόμη και στις αρχές του 2017 και να εγκατασταθούν αλλού μέσα στην Ε.Ε.

Σύμφωνα με την ισχύουσα ευρωπαϊκή νομοθεσία για χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, το καθεστώς για διαχείριση κεφαλαίων περιλαμβάνεται στις ακόλουθες Οδηγίες της ΕΕ:
1. Οδηγία για Διαχειριστές Εναλλακτικών Επενδύσεων (AIFMD).
2. Οδηγία για Οργανισμούς Συλλογικών Επενδύσεων σε Κινητές Αξίες (UCITS).
3. Οδηγία για Αγορές Χρηματοοικονομικών Μέσων (MiFID).

Επιπρόσθετα, οι εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές σε παράγωγα από τους διαχειριστές κεφαλαίων ρυθμίζονται από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για τέτοιες αγορές, γνωστό ως EMIR.

Γενικά, οι διαχειριστές επενδυτικών κεφαλαίων του ΗΒ έχουν εισοδήματα από πελάτες και επενδυτές από: (i) υπηρεσίες σε UCITS, (ii) υπηρεσίες σε AIFs και (iii) υπηρεσίες σε ξεχωριστά χαρτοφυλάκια επενδυτικών ταμείων. Ο κίνδυνος γι' αυτούς τους διαχειριστές με ένα πιθανό Brexit είναι ότι θα απολέσουν την πρόσβαση σε αυτές τις υπηρεσίες αφού θα είναι πλέον εταιρείες «τρίτων χωρών» και δεν θα απολαμβάνουν το πλεονέκτημα του καθεστώτος «διαβατηρίου» που απορρέει από τις Ευρωπαϊκές Οδηγίες για AIFMD, UCITS και MiFID.

Επομένως, το ΗΒ θα επιδιώξει να επωφεληθεί μέσω άλλων Ευρωπαϊκών Κέντρων (EU Gateway Hubs), όπως η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και η Μάλτα, ούτως ώστε να έχουν πρόσβαση στην αγορά της Ε.Ε., και αυτό μπορεί να γίνει με δύο τρόπους:
* Αλλάζοντας την κατοικία (domicile) του Επενδυτικού Ταμείου ή/και του Διαχειριστή Επενδύσεων (επί του παρόντος η αλλαγή κατοικίας δεν επιτρέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία του ΗΒ) ή
* Αντικαθιστώντας τον Διαχειριστή Επενδύσεων με έναν εγκεκριμένο παροχέα υπηρεσιών στην ΕΕ (hosting platform) και ο οποίος, με τις απαραίτητες συμφωνίες, θα αναθέτει πίσω στον Διαχειριστή Επενδύσεων του ΗΒ τη διαχείριση του χαρτοφυλακίου του Επενδυτικού Ταμείου.

Η Κύπρος μπορεί να επωφεληθεί από αυτήν την επενδυτική και επιχειρησιακή αβεβαιότητα που θα υπάρχει μέχρι το τέλος των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΒ και ΕΕ για την αποχώρηση ή και ακόμα μετά την επίτευξη μιας συμφωνίας αποχώρησης, εάν αυτή δεν περιλαμβάνει κάποια συγκεκριμένη πρόνοια για το καθεστώς «Διαβατηρίου».

Ως Κύπρος έχουμε να συναγωνιστούμε χώρες με πάρα πολύ καλή υποδομή στον συγκεκριμένο τομέα της διαχείρισης επενδύσεων/κεφαλαίων, όπως η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και η Μάλτα. Όμως η Κύπρος έχει πρόσφατα εκσυγχρονίσει το νομικό πλαίσιο και τους κανόνες που διέπουν τα Επενδυτικά Ταμεία και τους Διαχειριστές αυτών, και ως ένα κέντρο παροχής υπηρεσιών και ένα EU Gateway Hub που είναι μπορεί να επωφεληθεί στηριζόμενη και στα πλεονεκτήματα που διαθέτει.

ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΕΟΦΥΤΟΥ
Principal, KPMG Limited