Πόσο συχνά τυχαίνει ν’ ακούσεις ένα τραγούδι και να αισθανθείς την ομορφιά όλου του κόσμου μέσα σε τρία λεπτά της ώρας; Πόσο συχνά δυο λέξεις του αγαπημένου σου τραγουδιού είναι αρκετές να σε κάνουν να νιώσεις ηλεκτρισμό να περνάει μέσα από τα σωθικά σου; Μπορεί να διαβάσεις ένα ολόκληρο βιβλίο τριακόσιων σελίδων και να μην αισθανθείς το συναίσθημα που δυο κουπλέ κι ένα ρεφρέν μπορούν να σου χαρίσουν. Τι είναι στίχος λοιπόν; Τι είναι τα λόγια, τα οποία την ώρα που ντύνονται με μουσικές μετατρέπονται σε μια τεράστια δύναμη που κάνουν την ψυχή να δονείται; Οι νότες και τα λόγια λοιπόν! Τα λόγια και οι νότες! Ό,τι οι ποιητές καταγράφουν κατά τη διάρκεια της μοναχικής τους στιγμής, τη στιγμή της λύπης και της χαράς. Όλο αυτό δεν είναι τίποτα άλλο παρά η ίδια η ζωή, η οποία έρχεται και συμπτύσσεται μέσα σε μερικές αράδες. Αυτό, άλλωστε, είναι η ομορφιά του τραγουδιού. Η λιτότητα, η οικονομία, η αφαίρεση. Έτσι ώστε αυτό που παραμένει να μην είναι τίποτα άλλο παρά η ουσία.
Αυτά τα λόγια είναι ο πυρήνας για την έμπνευση του συνθέτη. Ρωτήσατε ποτέ έναν αγαπημένο σας συνθέτη για την άγια εκείνη στιγμή της δικής του δημιουργίας; Ρωτήστε τον, λοιπόν. Υπάρχουν συνθέτες που λαμβάνουν καθημερινά ντουζίνες από στίχους απ' όλη την Ελλάδα και την Κύπρο. Υπάρχουν συνθέτες που ειλικρινά λαμβάνουν στα χέρια τους τόσο πολύ υλικό, που όση καλή διάθεση κι αν έχουν, δεν προλαβαίνουν να το διαβάσουν. Θυμάμαι πριν από χρόνια όταν πλησίασα τον αγαπημένο, δικό μας Μάριο Τόκα σε ένα ταξίδι μου στην Ελλάδα για να του δώσω -δειλά δειλά- ένα δυο στίχους μου. Με το υπέροχο χαμόγελό του ανάμεσα σε ένα καφέ κι ένα τσιγάρο μού μίλησε γι' αυτό το θέμα και άκουσα από πρώτο χέρι. «Πόλυ», μου είπε, «αν 'ρθεις στο σπίτι μου θα δεις ένα ολόκληρο δωμάτιο γεμάτο επιστολές με στίχους. Μερικές φορές αναρωτιέμαι αν η αδυναμία μου να τους διαβάσω όλους έχει αποκλείσει τον νέο Νίκο Γκάτσο της Ελλάδας».
Η ομορφιά και η ουσία του λόγου στο ελληνικό τραγούδι είναι τα σημαντικά στοιχεία, λοιπόν, που το καθορίζουν. Εάν θα παραμείνει, ή εάν θα κάνει ένα ταξίδι βιαστικό στα ερτζιανά και θα ξεχαστεί. Μιλώντας λοιπόν για ελληνικό στίχο ας αναλογιστούμε, ας προσέξουμε αύριο πρωί καθώς οδηγούμε για το γραφείο μας τις λέξεις που βρίσκονται σε αγαπημένα και -ίσως- πολύ δημοφιλή τραγούδια που ακούμε στο ραδιόφωνο. Ας δούμε τι είναι αυτό που μας κάνει να το αγαπήσουμε. Να δούμε την ύπαρξη ή όχι μιας ευαισθησίας. Και σίγουρα θα καταλάβουμε ότι τα τραγούδια που έχουν επιβιώσει μέσα στις δεκαετίες είναι μόνο τα τραγούδια που κουβαλούν ένα μήνυμα. Αντέχει ό,τι κουβαλά ένα «φορτίο». Κάποτε το φορτίο λέγεται άγιος έρωτας. Κάποτε λέγεται κοινωνική αδικία. Κάποτε λέγεται ανέλπιστη χαρά...
Τα τραγούδια που αντέχουν στον χρόνο είναι τα τραγούδια που γράφτηκαν από μάστορες του λόγου και μελοποιήθηκαν από μάστορες της σύνθεσης. Καμία παιδεία, κανένα πανεπιστήμιο δεν έχει να κάνει με αυτήν την ομορφιά. Τα τραγούδια και τα λόγια που βρίσκονται μέσα σ’ αυτά ξέρουν πολύ καλά τις διαδρομές. Τόσο καλά, που ίσως τύχει κάποια φορά καθώς οδηγείτε να μη φτάσετε στο γραφείο σας αλλά σε κάποια παραλία, με το ραδιόφωνο στη διαπασών...




