Αύριο Τρίτη οι Αμερικανοί πολίτες θα εκλέξουν τον 45ο Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, σε μια διαδικασία που ήδη θεωρείται ως η πιο πολωτική και δυσκολότερη όλων των προεκλογικών αναμετρήσεων. Λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές, κάποιες δημοσκοπήσεις δείχνουν, για πρώτη φορά από τον Μάιο, τον υποψήφιο των Ρεπουμπλικανών Ντόναλντ Τραμπ να προηγείται, στα όρια του στατιστικού λάθους, της υποψηφίας των Δημοκρατικών Χίλαρι Κλίντον.

Το αμερικανικό πολιτειακό σύστημα έχει έναν έντονο προεδροκεντρικό χαρακτήρα, με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ να έχει αυξημένες εξουσίες και να είναι, παράλληλα, ο αρχηγός του στρατού. Η δε διαδικασία των εκλογών δεν προσομοιάζει με κανένα ευρωπαϊκό σύστημα.

Οι δυο κύριοι υποψήφιοι προέρχονται από τα δυο μεγαλύτερα κόμματα -τους Δημοκρατικούς και τους Ρεπουμπλικανούς- ενώ υπάρχουν και άλλοι υποψήφιοι από μικρότερα κόμματα ή και ανεξάρτητοι που λαμβάνουν όμως ένα πολύ μικρό ποσοστό. Για να λάβει κάποιος το χρίσμα του υποψηφίου στα δυο μεγάλα κόμματα πραγματοποιούνται προκριματικές εκλογές στις Πολιτείες, ενώ η κάθε Πολιτεία θέτει τα δικά της κριτήρια για τη συμπερίληψη υποψηφίων στα ψηφοδέλτιά της, όπως για παράδειγμα την υποβολή παραβόλου, στήριξη από τοπικούς βουλευτές κ.ο.κ., γεγονός που εμποδίζει ουσιαστικά υποψηφίους από μικρότερα κόμματα να βρίσκονται στα ψηφοδέλτια όλων των Πολιτειών.

Πρέπει να τονιστεί ότι για την εκλογή Προέδρου στις ΗΠΑ δεν παίζει κάποιο ουσιαστικό ρόλο το παναμερικανικό ποσοστό που θα λάβουν οι υποψήφιοι, αλλά Πρόεδρος εκλέγεται ο υποψήφιος που θα εξασφαλίσει τον μεγαλύτερο αριθμό εκλεκτόρων που απαρτίζουν το Εκλεκτορικό Κολέγιο. Η κατανομή των εκλεκτόρων γίνεται στη βάση του πληθυσμού της καθεμιάς από τις 50 Πολιτείες και της Περιφέρειας της Κολούμπια και ο συνολικός τους αριθμός είναι 538, άρα απαιτούνται τουλάχιστον 270 εκλέκτορες για την εκλογή του Προέδρου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πρώτος σε ψήφους υποψήφιος σε κάθε Πολιτεία κερδίζει όλους τους εκλέκτορες που έχει εκείνη η Πολιτεία (με εξαίρεση το Μέιν και τη Νεμπράσκα), ενώ αξιοσημείωτο παραμένει το γεγονός ότι μπορεί κάποιος να εκλεγεί Πρόεδρος έχοντας έρθει δεύτερος σε ποσοστό ψήφων σε παναμερικανικό επίπεδο αλλά έχοντας κερδίσει σε Πολιτείες που έχουν περισσότερους εκλέκτορες. Αυτό, μάλιστα, έχει συμβεί τρεις φορές στην ιστορία των αμερικανικών εκλογών, με τελευταία περίπτωση αυτήν του Τζορτζ Μπους Τζούνιορ το 2000.

Οι δυο υποψήφιοι αναλώθηκαν σε ένα τεραστίων διαστάσεων επικοινωνιακό παιχνίδι σε υψηλούς τόνους κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, με τον Τραμπ να προβαίνει σε ακραίες δηλώσεις και εκτιμήσεις, να κατηγορείται για σεξιστικά σχόλια και για φοροδιαφυγή για 18 χρόνια και την Κλίντον να κρίνεται για το ζήτημα της ηλεκτρονικής της αλληλογραφίας κατά τη διάρκεια που διετέλεσε Υπουργός Εξωτερικών, τη διαρροή εγγράφων που την αφορούν από το Wikileaks και για εισφορές που δέχεται το Ίδρυμα Κλίντον από το εξωτερικό. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, γεγονός παραμένει ότι στο παρόν στάδιο η Κλίντον φαίνεται να έχει προβάδισμα, αλλά η ψαλίδα με τον Τραμπ φαίνεται να κλείνει.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ
Λέκτορας Νομικής στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, LL.B Law (Bristol), Ph.D in Law - International Law and Human Rights (Kent), Διευθυντής Μονάδας Νομικής Κλινικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας