Φαίνεται ότι, μέχρι σήμερα, δεν έχουμε ενδιαφερθεί να εκπαιδεύσουμε τους νέους μας σωστά γύρω από το θέμα του γάμου, της οικογένειας και του διαζυγίου

Λέγεται «ροδοπόλεμος» του διαζυγίου και είναι τέτοιος. Διότι πρόκειται περί πολέμου, ο οποίος, στην επιφάνεια μεν γίνεται με ροδοπέταλα, στο βάθος όμως υπάρχει ο μίσχος του ρόδου με τ’ αγκάθια.

Δεν είναι εύκολη υπόθεση το διαζύγιο, ιδίως όταν υπάρχουν ανήλικα τέκνα και όταν υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία που πρέπει να διαμοιρασθούν μεταξύ των δύο μερών. Αφήστε τα συνεπαγόμενα δικαστικά και δικηγορικά έξοδα, τον χρόνο που χρειάζεται για να εκδοθεί ένα διαζύγιο, το άγχος που δημιουργείται στο μέχρι πρότινος ζευγάρι, τα ψυχολογικά τραύματα στα παιδιά, την αβεβαιότητα για το μέλλον, την αναπόφευκτη πικρία που κάποτε φθάνει μέχρι και το μίσος μεταξύ του πρώην ερωτευμένου ανδρογύνου και πλειστάκις επεκτείνεται και μεταξύ των οικογενειών των δύο πλευρών. Κακά τα ψέματα: Δεν υπάρχει αυτό που μερικοί έχουν βαφτίσει ως «βελούδινο» διαζύγιο.

Κι όμως, παρ' όλες τις δυσκολίες και θλιβερές συνέπειες που συνεπάγεται ένα διαζύγιο, ο αριθμός των διαζυγίων έχει πάρει ανιούσα πορεία, σε βαθμό που να απορεί κανείς, πώς ένα, φαινομενικά τουλάχιστον, αγαπημένο και ευτυχισμένο μέχρι χθες ζευγάρι (βλ. την πρόσφατη περίπτωση του διασημότερου ζευγαριού του Χόλλυγουντ, Brad Pitt και Angelina Jolie) φθάνει στο σημείο να μην μπορεί πλέον να ζει μαζί και να μη θέλει ο ένας να δει τον άλλον.

Σ’ αυτό το ερώτημα θα μπορούσε ίσως να αναζητηθεί κάποια απάντηση στο κείμενο των μερικών εκατοντάδων δικαστικών αποφάσεων που έχουν εκδοθεί μέχρι σήμερα στην Κύπρο σε αγωγές διαζυγίου. Χρησιμοποιώ τη φράση «θα μπορούσε ίσως», διότι, σε αρκετές περιπτώσεις, οι ενάγοντες ή οι ενάγουσες δεν προβάλλουν στην αγωγή τους τούς πραγματικούς λόγους, για τους οποίους επιθυμούν να χωρίσουν από τον/τη σύντροφό τους, αλλ' εκείνους τους λόγους που θα καταστήσουν ευκολότερη την έκδοση του διαζυγίου τους και, επομένως, από τη μελέτη δικαστικών αποφάσεων, δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.

Ίσως, σ’ αυτό το ερώτημα, θα μπορούσαν να δώσουν καλύτερη απάντηση οι ψυχολόγοι και οι κοινωνιολόγοι. Κανονικά, στο ίδιο ερώτημα θα μπορούσε να δώσει απάντηση και η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας μας. Σήμερα, όμως, ο γάμος κατάντησε, από θρησκευτικό μυστήριο, να γίνει ένα πολιτικό συμβόλαιο ή σύμφωνο συμβίωσης, κι έτσι έχει ξεφύγει από τον έλεγχο της Εκκλησίας, οπόταν η τελευταία δεν φαίνεται να είναι σε θέση να δώσει ικανοποιητική απάντηση.

Τι μένει να γίνει, λοιπόν; Θ’ αφήσουμε τους νέους μας να παντρεύονται στα τυφλά και μετά να χωρίζουν, δημιουργώντας δύο εχθρικά στρατόπεδα, με όλα τα συνεπακόλουθα κακά; Φαίνεται ότι, μέχρι σήμερα, δεν έχουμε ενδιαφερθεί να εκπαιδεύσουμε τους νέους μας σωστά γύρω από το θέμα του γάμου, της οικογένειας και του διαζυγίου. Τους αφήνουμε να ερωτεύονται ή, μάλλον, να νομίζουν ότι ερωτεύονται και αμέσως να παντρεύονται ή, πρώτα να τεκνοποιούν και μετά να παντρεύονται, χωρίς να συνειδητοποιούν τη σημασία και τις ευθύνες του έγγαμου βίου, και έπειτα να τρέχουν να πάρουν διαζύγιο, χωρίς να γνωρίζουν τα σχετικά δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους σε περίπτωση διαζυγίου.

Γι’ αυτό, υπό τις περιστάσεις, τολμώ να εισηγηθώ δύο τρόπους αντιμετώπισης του όλου προβλήματος: Πρωτ’ απ’ όλα, εισηγούμαι να εισαχθεί στα σχολεία, παράλληλα με το μάθημα της σεξουαλικής αγωγής, και μάθημα συζυγικής αγωγής και, δεύτερο και εξίσου, κατά τη γνώμη μου, σπουδαίο, να τροποποιηθεί η νομοθεσία για τον γάμο, με την ένθεση σ’ αυτήν πρόνοιας για υποχρεωτική υπογραφή από τους μελλόνυμφους, είτε με εκκλησιαστικό είτε με πολιτικό γάμο, προγαμιαίου συμφώνου, παρόμοιου με το σύμφωνο συμβίωσης, έτσι ώστε ο καθένας να γνωρίζει από πριν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, τόσο κατά τη διάρκεια του γάμου όσο και μετά τη λύση του: Δηλαδή για το πώς θα διαμοιρασθεί η περιουσία σε περίπτωση διαζυγίου, ποιος θα επωμισθεί τα έξοδα, ποιος θα αναλάβει τα παιδιά και τα έξοδα διατροφής και μόρφωσής τους, κ.τ.λ.

Μ’ αυτόν τον τρόπο, οι μελλόνυμφοι θα αντιλαμβάνονται καλύτερα τη σοβαρότητα του επιχειρούμενου διαβήματός τους και, σε περιπτώσεις ατυχούς κατάληξης σε διαζύγιο, θα μπορούμε πλέον να μιλούμε για μικρότερο αριθμό διαζυγίων και για πραγματικά «βελούδινα» διαζύγια.

ΚΛΑΙΛΙΑ ΤΟΜΠΟΛΗ-ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ
Δικηγόρος, τ. Εισαγγελέας της Δημοκρατίας