Ο στρατηγός Μακρυγιάννης, πολυτραυματισμένος και πολύπειρος αγωνιστής της ελευθερίας, αντικρίζοντας τα ελληνικά χάλια, απεφάνθη πως «αν ξέραμε τι κράτος θα κάναμε, θα μέναμε σκλάβοι ακόμα πεντακόσια χρόνια».
Ήταν ένδοξος πολεμιστής σε ιστορικές μάχες, έδρεψε δάφνες παλληκαριάς, έθαψε ηρωικούς φίλους, αντιστάθηκε στη βαυαροκρατία, καταδικάστηκε σε θάνατο για τη συμμετοχή του στο κίνημα της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 για σύνταγμα, η ποινή του μετατράπηκε σε ισόβια και άρρωστος πια απεφυλακίσθη για να πεθάνει οιμώζοντας από πόνους των σωματικών του τραυμάτων και θλιμμένος για όσα θλιβερά διαπίστωνε.
Τον θυμάμαι κάθε φορά που το κράτος μας γιορτάζει την ανεξαρτησία (;) σε ημερομηνία πλαστή. Ημερομηνία της ανεξαρτησίας ήταν η 16η Αυγούστου και ορίστηκε η 1η Οκτωβρίου για να… δροσίσει, να μην ιδρώνουν οι εορτάζοντες την επέτειο στην αυγουστιάτικη κάψα.
Αυτή η ανεξαρτησία από τον αποικιοκρατικό ζυγό των Άγγλων προέκυψε από μυστικές συνεννοήσεις των Πρωθυπουργών και Υπουργών Εξωτερικών Αγγλίας, Ελλάδας, Τουρκίας, στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Παρίσι τον Δεκέμβριο του 1958 και από την υπογραφή της συμφωνίας, Φεβρουαρίου 1959, Ζυρίχης, στο Λάγκαστερ Χάουζ του Λονδίνου την 19η του ιδίου μηνός, από τους ηγέτες των τριών χωρών και των δύο κοινοτήτων της Κύπρου, της ελληνικής του 82% και της τουρκικής του 18%.
Η συμφωνία ήταν άδικη. Παρά τις ρητές, επαναλαμβανόμενες διαβεβαιώσεις, ότι τον τελευταίο λόγο θα είχε ο λαός, ο λαός δεν εξέφρασε τη θέση του. Ανατράπηκαν οι όροι του αγώνα. Εκμηδενίστηκαν οι ιδεολογικές δυνάμεις που ύψωναν σε ηθικούς θριάμβους. Οι συνθήκες ήταν ετεροβαρείς. Το νεοπαγές κράτος έμοιαζε με όχημα με χαλασμένο τιμόνι που ανέπτυσσε ταχύτητα ανατροπής εκ κατασκευής αλλά και λόγω εσφαλμένης διαχείρισης του εκτρώματος.
Η συμφωνία έδινε στην τουρκική πλευρά υπερπρονόμια 30% και 40% και VETO, που κατέλυαν τη δημοκρατία και δημιουργούσαν κινδύνους που καθιστούσαν θνησιγενή τη συμφωνία, εξ ου και οι χαρακτηρισμοί «εξάμβλωμα», «νομικό τερατούργημα».
Στην ουσία ήταν κατασκεύασμα που εμπεριέκλειε τον διχασμό, τις αιτίες συγκρούσεων μεταξύ των δύο κοινοτήτων που διαχώριζαν τον λαό και ταυτόχρονα αποτελούσε πεδίο ενδοελληνικών αντιθέσεων που ανεφύησαν από τον επόμενο μήνα της υπογραφής.
Προκλήθηκε ο διχασμός σε ζυριχικούς και αντιζυριχικούς και άρχισε η πολιτική διαμάχη με πόλους τον πολιτικό πηδαλιούχο και αναδειχθέντα πρόεδρο Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και τον εξοστρακισθέντα στρατηγό Γεώργιο Γρίβα - Διγενή, αρχηγό της απελευθερωτικής οργάνωσης ΕΟΚΑ που διεξήγαγε τον τετράχρονο αγώνα με συγκλονιστικές, θανατηφόρες μάχες με 108 νεκρούς, 300 αντάρτες, 3.362 Πολιτικούς Κρατουμένους, 1114 Πολιτικούς Καταδίκους (39 θανατοποινίτες, 9 απαγχονισθέντες, 13 νεκρούς στα βασανιστήρια), 25 χιλιάδες ετοιμοπόλεμους πρώτης γραμμής, 200 χιλιάδες να τους περιστοιχίζουν.
Εν ενί λόγω στην ΕΟΚΑ ήταν συνειδησιακά εντεταγμένη η συντριπτική πλειοψηφία του Κυπριακού Ελληνισμού. Στατιστικά συμμετοχής: Εργάτες 10%, αγρότες 12,5%, υπάλληλοι 20,8%, μικροκαταστηματάρχες 9,6%, οικοκυρές 8,6%, εκπαιδευτικοί 4,7%, ιερωμένοι 2,1%, Αριστεροί ή προερχόμενοι από αριστερές οικογένειες 10%.
Από της πρώτης περιόδου σχηματισμού πολιτείας που παρουσιάστηκε σαν «κράτος θεού»(!) άρχισε η καλλιέργεια μαζικής συνείδησης και η ανάπτυξη παθογονίας ατομισμού με συμφεροντολογικές τάσεις που ανέτρεπαν τις ιδεολογικές αξίες και την ηθική που διείπε τη ζωή και την υπαρξιακή οντότητα του ανθρώπου. Και αυτήν τη διαμόρφωση ενίσχυε ο ανώριμος κομματισμός με καθιέρωση της ευνοιοκρατίας που μετεξελίχθη σε λεηλατική φαυλοκρατία, πολιτική εξαχρείωση και κοινωνική κατάπτωση. Ένας κατάλογος νεοπλούτων ενδεικτικός του τυχοδιωκτικού οργίου.
Εξάλλου παρουσιάστηκαν προκλητικές μεταλλαγές συμπεριφορών, απαξιωτικών κινήτρων και δραστηριοτήτων. Κάποιοι απ’ όσους αντιτάχθηκαν στις συμφωνίες ή συντάχθηκαν μ’ αυτές, με την επάνοδό τους στην Κύπρο μεταστράφηκαν σε ζυριχικούς ή Μακαριακούς και αντίθετα σε αντιζυριχικούς, ενωτικούς ή αντιμακαριακούς, Γριβικούς.
Ακολούθησαν ανάλογες επιλογές υπουργών, βουλευτών, διευθυντών, νεποτικά διορισμένων σφουγγοκωλαρίων και, αντιθέτως, παραπονουμένων διότι έμειναν εκτός νυμφώνος, με αποτελέσματα τη θλιβερή κατάληξη σε «δικούς μας» και «αντιπάλους», την πρόκληση μίσους και πάθους που έσυραν σε διωγμούς, φυλακίσεις και σε δολοφονίες ή σε επικρατήσεις αναξιοκρατιών και επιβραβεύσεων της πτωχοπροδρομικής αχρηστίας που υπεδαύλιζαν την κοινωνική και πολιτική εχθρότητα.
Και στη συνειδησιακή μετεξέλιξη των σιτιζομένων άχρηστων στο πρυτανείο αναλώμασι Κυπρίων, με συνέπεια την κατάπτωση και την εξαθλίωση, με τα οικτρά γεννήματα της κατάχρησης των προνομίων, τις υποκοσμικές κραιπάλες, τις αρπαγές του δημοσίου πλούτου και γενικά την οργιάζουσα ηθική παρακμή, που επέφεραν τη σύγχυση και τη φαυλότητα στις επιλογές των όρων ζωής και της μοίρας του ατόμου και της πατρίδας αλλά και την ανάδειξη εξευτελισμένων «ινδαλμάτων» σε ηγετικές βαθμίδες που βύθισαν την κοινωνία στην καταβαράθρωση. Οι σκηνοθέτες της «ανεξαρτησίας» ήξεραν τι έκαναν…
ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΠΑΝΟΣ
