Θα πρέπει η ατομική πρωτοβουλία της Τιτίνας Λοϊζίδου να εξακολουθεί να είναι διδακτική προς όλους. Αναζήτησε το δίκαιο, κατά τις αξίες της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Έχει καθιερωθεί διεθνώς η 1η Οκτωβρίου εκάστου έτους ως Παγκόσμια Ημέρα Κατοικίας, προφανώς για να τονιστεί η τεράστια σημασία αυτού του ατομικού δικαιώματος ως η εστία, που αποτελεί το κέντρο της ανάπτυξη της οικογενειακής ζωής. Ένα ευρύτερο από το ιδιοκτησιακό, ανθρώπινο δικαίωμα συνδεδεμένο με την ιδιωτική ζωή, το οποίο, ως αναφαίρετο δικαίωμα, οφείλει να διεκδικεί κάθε πολίτης όταν το στερείται παράνομα, όπως εδώ στην στρατιωτικά κατεχόμενη περιοχή της Κύπρου.

Θα πρέπει η ατομική πρωτοβουλία της Τιτίνας Λοϊζίδου να εξακολουθεί να είναι διδακτική προς όλους. Αναζήτησε το δίκαιο, κατά τις αξίες της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Κατέφυγε στις 22.7.89 στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, γιατί η Τουρκία και τα στρατεύματα κατοχής τής στέρησαν την πρόσβαση, χρήση και απόλαυση της περιουσίας της.

Προσφυγή που διά πλειοψηφίας θεωρήθηκε από την Επιτροπή βάσιμη στις 8.7.1993 και με αίτημα της Κυπριακής Δημοκρατίας έφθασε στο ΕΔΑΔ που την εξέτασε και αποφάσισε επ’ αυτής στις 18.12.1996. Απόφαση που διακήρυξε την ευθύνη της Τουρκίας, χαρακτηρίζοντας μάλιστα το «ψευδοκράτος» παράνομο κατά το διεθνές δίκαιο. Μάλιστα η απόφαση αυτή λήφθηκε κατ’ επίκληση του άρθρου 1 του πρώτου πρόσθετου Πρωτοκόλλου, ενώ το ΕΔΑΔ γνώριζε ότι δεν υπήρχε στη διεκδικούμενη ιδιοκτησία κατοικία. Τούτο γιατί στο Άρθρο 1 του (1ου) πρόσθετου Πρωτοκόλλου προστατεύει γενικά την ιδιοκτησία.

Έχει δε ερμηνευθεί ότι το άρθρο αυτό περιλαμβάνει τρεις κανόνες: O πρώτος κανόνας προέβλεπε την αρχή της αδιαταράκτου απολαύσεως της περιουσίας εκάστου. Ο δεύτερος κανόνας καλύπτει τη στέρηση περιουσίας υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Ο τρίτος, αναγνωρίζει ότι τα κράτη δικαιούνται, μεταξύ άλλων, να ελέγχουν τη χρήση της περιουσίας σύμφωνα με το γενικό συμφέρον, με το να εφαρμόζουν νόμους που κρίνονται αναγκαίοι για τον σκοπό αυτό.

Δεν μπορεί να επικαλεστεί το ψευδοκράτος καμιάν από τις προϋποθέσεις δυνατής εξαίρεσης κατά το δεύτερο ή τρίτο σκέλος αυτού του άρθρου, για να εισάγει, δήθεν, «δικαίωμα» υπέρ του παράνομου «χρήστη». Πρόσθετα, πουθενά στο άρθρο αυτό δεν υπάρχει η όποια αναφορά για ύπαρξη ή διατήρηση «συναισθηματικής επαφής» συνδυασμένη μάλιστα άνισα, με την ηλικία των ιδιοκτητών ή των κληρονόμων τους.

Άλλωστε, ο παρανόμως ευρισκόμενος σε κατοχή ξένης ιδιοκτησίας, δεν μπορεί να θεμελιώσει «δικαίωμα» με βάση «συναισθηματική» δήθεν με τη σφετεριζόμενη από τον ίδιο ιδιοκτησία. Το τι συνέβη μετά τη στρατιωτική εισβολή στην κατεχόμενη περιοχή της Κύπρου με την πολεμική υπεροχή της Τουρκίας, δεν συμπίπτει με το διεθνές δίκαιο. Ήταν και παραμένει παράνομο. Άρα κάθε άτομο με ιδιοκτησία δική του ή από κληρονομική διαδοχή δικαιούται να απαιτεί από την Τουρκία και από τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον σεβασμό της κατοικίας του και γενικότερα της κάθε ιδιοκτησίας του.

Με αφορμή λοιπόν την επετειακή αυτή υπενθύμιση της ημέρας αυτής, ας υπάρξει μια αναθεώρηση της όλης πορείας στις «εντατικές συνομιλίες» ιδιαίτερα γιατί είναι δυνατόν υπό τις πιέσεις που ασκούνται, να οδηγήσουν σε πρόταση λύσης που να υποβληθεί στον λαό για ένα νέο δημοψήφισμα. Ας μην αφήσουμε για μια ακόμη χρονιά χωρίς να αποδώσουμε τη δέουσα σημασία στο αδιατάρακτο και τιμώμενο παγκοσμίως δικαίωμα της κατοικίας, που συμπίπτει μάλιστα με την ημέρα της Ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

ΑΝΔΡΕΑΣ Σ. ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ
Δικηγόρος