Η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, να απορρίψει προσφυγές πολιτών και επιχειρήσεων της Κύπρου για το κούρεμα καταθέσεων του 2013, συνιστά όντως μια «απόφαση-βόμβα». Επιβεβαιώνει δύο πρότερες δικές του αποφάσεις απόρριψης, στις 16/10/2014 και 14/11/2014.
Δεν αναγνωρίζεται παραβίαση των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων των Κυπρίων κουρευθέντων. Αναγνωρίζεται πως ο ευρωπαϊκός μηχανισμός χρηματοδότησης δεν αποτελεί θεσμικό όργανο της ΕΕ και πως η δήλωση του Eurogroup (25 Μαρτίου 2013) δεν συνιστά διοικητική πράξη της Κομισιόν και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), ούτε παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι τρίτων. Τονίζεται πως οι προσφυγές των εναγόντων στράφηκαν κατά των λάθος φορέων.
Σε κατακλείδα, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο υιοθετεί πλήρως το σκεπτικό της Κομισιόν, πως η ίδια «δεν προσέβαλε το δικαίωμα ιδιοκτησίας των προσφυγόντων και δεν παραβίασε τον χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της ΕΕ».
Δυστυχώς, θα επαναλάβω όσα δήλωνα εμφαντικά, κατά την τότε κρίσιμη περίοδο, ως Ευρωβουλευτής.
Η Κομισιόν και η ΕΚΤ δεν είχαν δικαιοδοσία να επιβάλουν το παράνομο και πρωτοφανές κούρεμα ή να χρησιμοποιήσουν τους Κύπριους ως πειραματόζωα. Κρύφτηκαν πίσω από τις αποφάσεις του Γιούρογκρουπ και τις ασφυκτικές του πιέσεις, ωθώντας έμμεσα την κυπριακή Βουλή να διαπράξει το ολέθριο σφάλμα, να προσδώσει δημοκρατική νομιμοποίηση στο πρώτο ή δεύτερο κούρεμα, ώστε να απεμπολιστεί η δική τους ευθύνη και να μετατοπιστεί στην κυπριακή Βουλή. Η ΕΕ δηλώνει ποντιοπιλατικά πως δεν άσκησε πιέσεις και δεν «επέβαλε την υποτιθέμενη κοινή απόφαση» Επιτροπής και ΕΚΤ. Κρύφτηκε, ωστόσο, πίσω από τη δήλωση της Ευρωομάδας του Μαρτίου 2013.
Οι σκοπιμότητες από την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου είναι ξεκάθαρες. Αποφεύγει να ανοίξει τον ασκό του Αιόλου, αφού τυχόν δικαίωση των Κυπρίων εναγόντων θα ξεσήκωνε θύελλες αντιδράσεων κι άλλων τραπεζόπληκτων.
Τρία χρόνια μετά, η ρήση «στερνή μου γνώση να σ’ είχα πρώτα» ταιριάζει γάντι με την κυπριακή περίπτωση. Όχι μόνο για τα λάθη αλλά και τις παραλείψεις μας. Κακώς προτάθηκε το «πρώτο κούρεμα» από τον πρόεδρο Αναστασιάδη. Τυχόν εφαρμογή του θα συνιστούσε κατάφωρη παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για εγγύηση καταθέσεων κάτω των 100.000 ευρώ. Γι' αυτό έσπευσε ο Ντράγκι να το αποσύρει. Η κυπριακή Βουλή δεν ενημερώθηκε έγκαιρα και σκοπίμως αφέθηκε να εμπλακεί στη διαδικασία έγκρισης του πρώτου ή του δεύτερου κουρέματος, ώστε να δοθεί η ποθητή δημοκρατική νομιμοποίηση σε μια παράνομη πράξη που δεν είχε τότε έγκριση του Ευρωκοινοβουλίου. Με το αρχικό «ΟΧΙ», που αργότερα μετατράπηκε σε «ΝΑΙ», η Βουλή ανέλαβε άτσαλα ένα ρόλο που δεν της αναλογούσε.
Ο λαός όμως πλήρωσε τα σπασμένα. Την ανεπαρκή εποπτεία της άναρχης ανάπτυξης του τραπεζικού συστήματος. Τους ιλιγγιώδεις ρυθμούς πιστωτικής επέκτασης, σε μια περίοδο που η οικονομία βρισκόταν σε συνθήκες πλήρους απασχόλησης και παρουσίαζε σημάδια υπερθέρμανσης. Τη φούσκα που μεγάλωνε, ώσπου έσκασε. Τα υπερδιπλάσια υψηλά επιτόκια δανεισμού από τις κυπριακές τράπεζες συγκριτικά με άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Κανένας αρμόδιος ή αναρμόδιος δεν έσπευσε έγκαιρα τότε να σταματήσει αυτή την κατάσταση. Η πραγματική οικονομία, οι επιχειρήσεις και οι ιδιώτες δανειολήπτες αφέθηκαν να επιβαρύνονται με περισσότερο από 1 δις ετήσια. Η επενδυτική πολιτική των τραπεζών και ειδικά στην αγορά ελληνικών κρατικών ομολόγων και την εξαγορά ξένων τραπεζών και επενδύσεων ήταν καταστροφική.
Όσοι από εμάς αντιδρούσαν στις απαράδεκτες μεθοδεύσεις της ΕΚΤ, της Κομισιόν και του Eurogroup και στηλίτευαν λάθη εντός και εκτός Κύπρου, δεν εισακούστηκαν.
Αντίθετα. Λοιδορήθηκαν. Γνώριζα και κατάγγελλα τότε επανειλημμένα την ποντιοπιλατική πολιτική των Ευρωπαίων αξιωματούχων, όπως τη διαπίστωνα από τις απαντήσεις τους στις συνεχείς κοινοβουλευτικές μου ερωτήσεις. Αυτοί επιχειρούσαν να αποσείσουν τις δικές τους ευθύνες, όταν κάποιοι στην Κύπρο ανοήτως άφησαν το ωχαδελφικό σύνδρομο «φταίξαμε - άρα πληρώνουμε» να αποτελεί μόνιμο ρεφραίν τους. Οι κατά τα άλλα βαθυστόχαστοί μας εμπειρογνώμονες φάνηκαν ανάξιοι να προβλέψουν, να προλάβουν και να αποφύγουν την κρίση και το κούρεμα. Απέτυχαν να αντιληφθούν παιγνίδια και σκοπιμότητες που μαγειρεύονταν πίσω από τις πλάτες μας.
Έστω και τώρα οφείλουμε να μην εφησυχάζουμε. Να μην εθελοτυφλούμε. Κυρίως, όμως, να μην συλλαμβανόμαστε μονίμως απροετοίμαστοι, αδαείς και ευκολόπιστοι Επιμηθείς. Διαφορετικά θα κλαίμε ξανά επί νέων ερειπίων...
ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
[email protected]
Τέως Ευρωβουλευτής/ Πρόεδρος ΓΟΔΗΚ
