Οι επίμονες και επαναλαμβανόμενες δηλώσεις Ακιντζί και Τούρκων αξιωματούχων για σύντομη πραγματοποίηση «πενταμερούς» διάσκεψης αναιρούν και ακυρώνουν τα όσα υποτίθεται είχαν συμφωνηθεί κατά την έναρξη των διαπραγματεύσεων.
Δεν θα πρέπει η διαδικασία των διαπραγματεύσεων να διολισθήσει σε υιοθέτηση λογικών χρονοδιαγράμματος και επιδιαιτησίας, ούτε να ακυρωθεί η συμφωνία. Ότι η πορεία προς τη λύση αποφασίζεται στην Κύπρο, ενώ αποκλείονταν ρητά επιδιαιτησία και χρονοδιαγράμματα και ότι όλα ανεξαιρέτως τα θέματα θα ετύγχαναν διαπραγμάτευσης μέχρι τέλους από τους ηγέτες των δύο Κοινοτήτων και ο Γ.Γ. του ΟΗΕ θα παρείχε απλώς τις καλές του υπηρεσίες.
Είναι όμως προφανές ότι μεθοδεύεται Διεθνής Διάσκεψη άγνωστης σύνθεσης, που συνιστά εκτροπή από τη συμφωνηθείσα διαδικασία και οδηγεί είτε σε λύση τύπου Ανάν προς το χειρότερο, είτε σε διαπίστωση «ότι το Κυπριακό δεν λύεται και άρα η Διεθνής Κοινότητα εγκαταλείπει την προσπάθεια επιδίωξης λύσης».
Αυτοί που προωθούν την ιδέα της Διεθνούς Διάσκεψης, την οποία μάλιστα η τουρκική πλευρά σπεύδει να καθορίσει ως «πενταμερή», θα θεωρήσουν ότι τα κεφάλαια διακυβέρνησης, οικονομίας, Ε.Ε. και περιουσιακού είναι ήδη συμφωνημένα.
Τα υπόλοιπα, ασφάλεια, εγγυήσεις, εδαφικό, θα πρέπει, κατά τη μεθόδευση, να συζητηθούν και να λυθούν στη Διεθνή ή πολυμερή ή «πενταμερή» Διάσκεψη. Στο πλαίσιο επιδιαιτησίας αλλά και χρονοδιαγράμματος το οποίο ήδη έχουν καθορίσει να λήγει τους επόμενους μήνες εντός του 2016.
Είναι προφανές ότι η ρητορική που αναπτύσσεται περί σημαντικής προόδου στις διαπραγματεύσεις σχετίζεται άμεσα με αυτήν τη λογική της επιδίωξης της λύσης μέχρι το τέλος του 2016.
Δεδομένου όμως ότι η Διεθνής Διάσκεψη, όπως την εννοούν, συνιστά συγκεκαλυμμένη επιδιαιτησία και εμπεριέχει τη λογική του χρονοδιαγράμματος, δεν πρέπει να συζητείται σε αυτήν τη φάση από την ελληνική κυπριακή πλευρά. Ούτε οποιασδήποτε άλλης μορφής «πολυμερής» Διάσκεψη, την οποία ο κ. Ακιντζί προανήγγειλλε για τον Οκτώβριο.
Η θέση της ελληνικής κυπριακής πλευράς σε ό,τι αφορά την πραγματοποίηση Διεθνούς Διάσκεψης πρέπει να είναι σαφής.
Η ε/κ πλευρά επιθυμεί να συνεχιστεί η προσπάθεια από τις δύο Κοινότητες με την παροχή καλών υπηρεσιών από τον Γενικό Γραμματέα στους ηγέτες των δύο κοινοτήτων, σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Είναι σημαντικό οι δύο Κοινότητες, χωρίς έξωθεν παρεμβάσεις, να ολοκληρώσουν τη συζήτησή τους, ως προς τις επιθυμητές ρυθμίσεις μιας λύσης, επί όλων ανεξαιρέτως των κεφαλαίων της διαπραγμάτευσης.
Αυτό δεν απαγορεύει στα Ηνωμένα Έθνη να διευθετούν συναντήσεις ή να ενεργούν σε μια διαδικασία πήγαινε έλα (shuttle diplomacy) μεταξύ των ενδιαφερομένων, περιλαμβανομένων των Μερών στη Συνθήκη Εγγυήσεως ή με άλλη κατάλληλη μέθοδο, για να διαπιστωθεί κατά πόσο τα μέρη ευρίσκονται σε απόσταση συμφωνίας.
Η απόφαση για το κατά πόσον ευρισκόμαστε σε απόσταση συμφωνίας θα πρέπει οπωσδήποτε να ληφθεί από τις δύο πλευρές στις διαπραγματεύσεις και κανένα άλλο. Αν η απόφαση αφεθεί σε τρίτο - προφανώς τα Η.Ε.- να κρίνει αν έχουν φτάσει τα Μέρη σε απόσταση συμφωνίας, τότε είναι σαν αποδεχόμαστε ρόλο επιδιαιτητή και συναινούμε σε χρονοδιάγραμμα.
Εφόσον τα Μέρη φτάσουν σε ακτίνα συμφωνίας, τότε θα είναι η ώρα για τη Διεθνή Διάσκεψη. Σε τέτοια περίπτωση οι όροι σύγκλησης της Διεθνούς Διάσκεψης δεν θα πρέπει να υπονομεύουν το κύρος και τη διεθνή αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας ούτε να προσδίδουν κύρος ή να υποβοηθούν, ή να διευκολύνουν την αποσχιστική οντότητα των κατεχομένων. Η παρουσία της Κυπριακής Δημοκρατίας θα πρέπει να είναι προϋπόθεση «εκ των ων ουκ άνευ». Τα ψηφίσματα 186 του 1964, 541 και 550 του 1983 και 1984 είναι επί του προκειμένου σαφέστατα και ρητά. Η σύνθεση δε της Διεθνούς Διάσκεψης και η μεθοδολογία της θα πρέπει να συμφωνηθούν εκ των προτέρων. Θέμα μιας τέτοιας Διάσκεψης θα πρέπει να αποτελέσει μόνο η διεθνής πτυχή του Κυπριακού.
Τυχόν πραγματοποίηση μιας τέτοιας Διάσκεψης, χωρίς τήρηση αυτών των προϋποθέσεων, θα αποτελέσει ένα νέο Μπούργκενστοκ. Και το «δις εξαμαρτείν ουκ ανδρών σοφών».
Σημ.: Στην ανακοίνωση της 14ης Σεπτεμβρίου γίνεται αναφορά σε εντατικοποίηση της εμπλοκής του Γ.Γ. του ΟΗΕ στις διαπραγματεύσεις. Όμως οι διαπραγματεύσεις είναι «κυπριακής ιδιοκτησίας». Οι διαβεβαιώσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας περί μη επιδιαιτησίας δεν είναι αρκετές για να αποτρέψουν δικαιολογημένες ανησυχίες.
ΓIANNAΚΗΣ Λ. ΟΜΗΡΟΥ
Τέως Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων
