Δεν γνωρίζω το χρονικό διάστημα που συνομιλούσαν, μέχρι να καταλήξουν στις «συμφωνίες Ζυρίχης» ή να ετοιμάσουν το Σύνταγμα της νεοεκκολαπτόμενης, τότε, Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν θυμάμαι πώς και αν το γιόρτασαν τότε οι κύπριοι και αν το βράδυ κοιμήθηκαν με έναν αναστεναγμό ανακούφισης, ευχαριστώντας τον Θεό ότι, επιτέλους, έβαλαν μια τελεία στο χτες και άνοιγαν μια ελπιδοφόρο σελίδα την επομένη.

Στο μυαλό μου φαντάζει να υπέγραψαν σε έναν πελώριο καθρέφτη, που ήταν αδύνατο να διαβάσουν και να τηρηθούν τα συμφωνηθέντα, μιας και αντανακλούσαν σε αυτόν έντονα οι πρωταγωνιστές, το μίσος, η ανεπάρκεια του λαού, οι δοκιμασίες, οι ήρωες, οι αγωνιστές, τα νωπά συνθήματα και ψευδαισθήσεις, που αντί να παραμεριστούν, αντίθετα ενισχύονταν από τους δήθεν «προστάτες» του καθρέφτη, τις «εγγυήτριες δυνάμεις».

Στον πελώριο καθρέφτη, που συναρμολογούσε την τότε νέα Κυπριακή Δημοκρατία, οι μόνες λέξεις τις οποίες αμέλησαν να γράψουν ήταν «προσοχή εύθραυστον!». Οι μητέρες πατρίδες, αντί να αγκαλιάσουν με στοργή τα παιδιά τους, τα παρότρυναν σε πετροπόλεμο λαμβάνοντας και αυτές μέρος, ρίχνοντας τις πιο μεγάλες κοτρώνες, με αποτέλεσμα ο καθρέφτης να γίνει θρύψαλα.

Φοβισμένοι, προσπαθήσαμε να κρύψουμε τα γυάλινα κομμάτια στις σκιές του εθνικού μας εγωισμού, εξευτελίζοντας βασανιστικά τους εαυτούς μας, ψάχνοντας παρηγοριά στην αγκαλιά των «μητέρων» μας, που ποτέ δεν θα γινόντουσαν φίλες.

40 χρόνια μαζεύουμε τα θρύψαλα του καθρέφτη, προσπαθώντας να τον ξανασυναρμολογήσουμε. Οι διάφοροι «αρχιμάστορες» φεύγουν ο ένας πίσω από τον άλλο, γιατί ο χρόνος είναι αμείλικτος και αναλαμβάνουν οι επόμενοι.

Στη δύσκολη συγκόλληση των κομματιών του καθρέφτη, ακαθόριστες ρωγμές παραλλάσσουν τα χαρακτηριστικά που προβάλλουν σαν φαντάσματα χαμένων ηρώων. Κηλίδες από ξηραμένο αίμα αλλοιώνουν ακόμα περισσότερο την εικόνα που, σε συνδυασμό με μικρά κενά που άφησαν χαμένα κομμάτια, μαρτυρούν τη βιαιότητα που υπέστησαν οι ψυχές. Η αδυναμία να ξεχωρίσουμε τους εαυτούς μας στα ενσωματωμένα σε τσιμέντο κομμάτια του καθρέφτη και να αποδεχτούμε ότι δεν θα αντανακλούμε αυτούς που είμαστε, είναι αυτό που μας φοβίζει περισσότερο.

Μόνο αν αποδεχτούμε ότι όλα τα κομμάτια αποτελούν μια σύγχρονη ενιαία σουρεαλιστική ψηφιδωτή εικόνα, τότε οι ρωγμές, τα κενά και το ξηραμένο αίμα θα λειτουργήσουν σαν μια ενότητα μοναδική και σπάνια, που θα υπερτερεί του αθρυμμάτιστου καθρέφτη, σε καλλιτεχνική εμφάνιση και ασφάλεια.

Η δυσκολία να μπουν όλα τα κομμάτια σε στέρεα βάση και στη σωστή θέση, εναπόκειται στη συμφιλίωση του εαυτού μας, με την ιδέα ότι τίποτα δεν θα είναι ξανά όπως το γνωρίζαμε ή επιθυμούσαμε να είναι, ή μας δίδαξαν οι νεκροί μας, τα βιβλία μας, οι πατεράδες μας και οι δάσκαλοί μας.