Θυμούμαι τα λόγια, που έλεγε τακτικά ο πατέρας μου, γεωργός το επάγγελμα, πριν από πενήντα τόσα χρόνια. «Θα έρθει καιρός που το νερό θα το πληρώνουμε πιο ακριβά από την μπίρα». Τα λόγια του επαληθεύτηκαν πολύ γρήγορα. Γιατί όμως; Πώς φτάσαμε σ’ αυτή την τραγική κατάσταση; Τι φταίει;

Οι λόγοι, πιστεύω, είναι πολλοί. Πρώτα απ’ όλα το Τμήμα Υδάτων, που έπρεπε να εφαρμόσει επιστημονικές μελέτες και πρόγραμμα εμπλουτισμού των υπόγειων στρωμάτων του Τροόδους, προτίμησε το νερό να κατευθύνεται στον Κούρη, για ύδρευση και άρδευση των πόλεων και των πεδιάδων μέχρι το Παραλίμνι. Κανένα έργο εμπλουτισμού στην περιφέρεια Τροόδους δεν είδαμε, εκτός από τις υδατοδεξαμενές, επί προεδρίας Σπύρου Κυπριανού κι αυτές αποτέλεσμα ξένων εμπειρογνωμόνων.

Δεύτερον, οι ανεξέλεγκτες ανορύξεις διατρήσεων για κάθε σκοπό. Ύδρευση, άρδευση, εμπόριο.
Αποτέλεσμα, το Τρόοδος να αντλεί το νερό ύδρευσης και άρδευσης από διατρήσεις των οκτακοσίων και πλέον ποδών, με πολύ υψηλό κόστος, που πλησιάζει το ένα ευρώ τον τόνο. Το νερό όμως, που αποθηκεύεται στον Κούρη, το νερό του Τροόδους, χρεώνεται 17 περίπου σεντ τον τόνο. Οι κάτοικοι των κοινοτήτων του Τροόδους, που ζουν τις δύσκολες καιρικές συνθήκες του Χειμώνα, το πληρώνουν τετραπλάσιες τιμές.

Για το σοβαρό αυτό θέμα, το μόνο που άκουσα είναι πως, μετά το υδατόστρωμα των 800 μ., θα περάσουμε στο υδροφόρο στρώμα των 1200 ποδών. Με τα έξοδα φυσικά της άντλησης να αυξάνονται. Για τις πεδινές περιοχές μερίμνησαν, καλώς βέβαια, να λειτουργούν και οι αφαλατώσεις. Με έξοδα όμως λειτουργίας από τα κρατικά ταμεία, όλων των φορολογούμενων πολιτών.

Πώς, όμως, θα σώσουμε το Τρόοδος; Τα δάση του, τη γεωργία του, τον πληθυσμό του; Μήπως υπάρχει σχέδιο να σταλεί αφαλατωμένο νερό από τα εργοστάσια αφαλάτωσης ή τους υδατοφράκτες μας; Αστείο φυσικά. Εκτός αν λειτουργήσουν σειρά φωτοβολταϊκών, όπως ισχυρίζονται κάποιοι επιστήμονες. Ποιος, όμως, θα επιβαρυνθεί τα έξοδα κατασκευής και λειτουργίας; Ή μήπως οι διατρήσεις των 1200 π., με τεράστια έξοδα ανόρυξης και άντλησης, θα μας λύσουν το πρόβλημα; Και ποιος θα πληρώνει τα κόστη; Θα τα επωμίζονται όλοι οι Κύπριοι;

Μήπως θα τα πληρώνει ή να τα επιχορηγεί το κράτος; Νομίζω καμιά λύση απ’ αυτές. Απλώς θ’ αφήσουμε τον τόπο να ερημωθεί. Τους κατοίκους να μετακινηθούν στις πόλεις. Τα οικόπεδα των πεδινών περιοχών να αυξάνουν συνεχώς την αξία τους, λόγω της ζήτησης και της απαγόρευσης να κτίζονται κατοικίες στα αγροτικά τεμάχια. Τα σπασμένα όμως πληρώνει ο φτωχός κοσμάκης του Τροόδους.

Είναι όμως από όλους κατανοητό, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, λόγω των αυξημένων θερμοκρασιών, πως η Κύπρος χωρίς το Τρόοδος θα οδηγηθεί στα χρόνια της Αγίας Ελένης; Θα είναι μια νήσος χωρίς πνεύμονες. Μια καμένη γη.

Επιτρέπεται όλη η βροχόπτωση του χειμώνα να καταλήγει στον Κούρη και μετά στα Κοκκινοχώρια; Τον χειμώνα, οι κάτοικοι του Τροόδους να υποφέρουν, να ζουν κάτω από δύσκολες καιρικές συνθήκες, να επιβαρύνονται με πολλά έξοδα θέρμανσης και οι κάτοικοι των πεδινών περιοχών να πληρώνουν το νερό άρδευσης 17 σεντ τον τόνο. Επιτρέπεται, εμείς, να αντλούμε το νερό από τα οκτακόσια πόδια με κόστος πέραν των 80 σεντ τον τόνο, κατά μέσον όρο, για γεωργικούς και αρδευτικούς σκοπούς;

Γιατί; Εύκολη η απάντηση. Γιατί οι πηγές του Τροόδους στέρεψαν. Το ίδιο και οι ποταμοί. Με τη μη ύπαρξη εμπλουτιστικών έργων και με την υπεράντληση των κάθε είδους διατρήσεων. Το Τρόοδος μένει χωρίς νερό; Την περυσινή χρονιά, υποστατικά του Τροόδους προμηθεύτηκαν πόσιμο νερό με υδροφόρες, από διατρήσεις της Κυπερούντας και του Αμιάντου.

Τι πρέπει να γίνει;
1.Σοβαρά αντιδιαβρωτικά έργα εμπλουτισμού των υπόγειων στρωμάτων.
2.Ορθολογιστική χρήση του νερού. Τα εργοστάσια, που παίρνουν τον φυσικό πλούτο της περιοχής, αν δεν κλείσουν, τουλάχιστον να περιορίσουν την άντλησή τους.
3.Να δοθούν αντισταθμιστικά μέτρα στην περιοχή.
4.Το νερό, ο φυσικός πλούτος της Κύπρου, να τιμολογείται παντού το ίδιο.

Οι ειδικοί μπορούν να βρουν κι άλλες λύσεις. Πάντως ένα είναι το ζητούμενο. Εδώ και τώρα, πρέπει να γίνει κάτι. Το δάσος να ζήσει. Η γεωργία να επιβιώσει. Η βλάστηση να συνεχίσει. Ο φυσικός πνεύμονας της Κύπρου να οξυγονώνει την καρδιά. Η Κύπρος να παραμείνει δασόεσσα.

Χρειάζεται συνένωση δυνάμεων, συναντίληψη, ομοψυχία και δυναμική διεκδίκηση. Όλα αυτά θα μπορούν να διεκδικηθούν καλύτερα με την ίδρυση επαρχίας Τροόδους. Όσο το γρηγορότερο, τόσο το καλύτερο.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ
Κοινοτάρχης Κυπερούντας