Το πρόβλημα της αναξιοκρατίας είναι κάτι που ταλανίζει την Κυπριακή Δημοκρατία από την ίδρυσή της. Ως εκπαιδευτικός θέλω να προτείνω μια ιδέα, η όποια, μέσω του εκπαιδευτικού συστήματός μας, θα λύσει αυτό το πρόβλημα: Να διδάσκονται οι μαθητές τα υπέρ και τα κατά της αξιοκρατίας στην πολιτεία μας.
Να διδάσκονται οι μαθητές βάσει του σχολικού τους επιπέδου, σταδιακά και συστηματικά, τις θετικές και αρνητικές επιπτώσεις της αξιοκρατίας στην πολιτεία μας. Για παράδειγμα, να διδάσκονται όταν μια ιδιωτική επιχείρηση δεν είναι αξιοκρατική τότε δεν είναι ούτε ανταγωνιστική και αποτελεσματική, επειδή το καλύτερο και ικανότερο ανθρώπινο προσωπικό δεν εργοδοτείται και το διευθυντικό προσωπικό δεν είναι το ικανότερο να συλλαμβάνει τα δεδομένα και να κατευθύνει την επιχείρηση, ούτε το διευθυντικό προσωπικό έχει την ικανότητα να εμπλουτίζει την επιχείρηση με καινοτόμες ιδέες και προϊόντα, έτσι ώστε η επιχείρηση να πρωτοπορεί.
Αποτέλεσμα, η επιχείρηση δεν είναι ανταγωνιστική και, με την πάροδο του χρόνου, θα καταρρεύσει. Αυτό θα έχει σαν επακόλουθο το οδυνηρό βίωμα της ανεργίας στο προσωπικό της επιχείρησης, την απώλεια εισοδημάτων, απ' τα οποία το κράτος μας επωφελείτο από το ενεργητικό της επιχείρησης, κι ας υποθέσουμε ότι αυτή η επιχείρηση ήταν μια εταιρεία κατασκευής μπισκότων, αυτή η εταιρεία μπισκότων, εάν ήταν ανταγωνιστική και καινοτόμα, θα μπορούσε να εξάγει τα μπισκότα της σε άλλες χώρες και να φέρνει και συνάλλαγμα στη χώρα μας.
Αλλά τώρα, με την κατάρρευση της κυπριακής εταιρείας μπισκότων, μια ξένη εταιρεία μπισκότων έχει αντικαταστήσει στην εγχώρια αγορά το μερίδιο αυτής της κυπριακής εταιρείας, και αντιθέτως, έτσι η χώρα μας και ο κάθε Κύπριος πολίτης πτωχεύει, επειδή εισάγουμε προϊόντα εκεί που μπορούσαμε όχι μόνο η χώρα μας να τα παράγει, αλλά και να τα εξάγει.
Στην περίπτωση που η μεγαλύτερη επιχείρηση της χώρας μας, ο δημόσιος τομέας, κρατικός και ημικρατικός τομέας, καθώς και οι θεσμοί που εκπροσωπούν το κράτος μας δεν είναι αξιοκρατικοί, ποιες είναι οι συνέπειες; Όταν, δηλαδή, το καλύτερο και ικανότερο ανθρώπινο προσωπικό δεν εργοδοτείται από το κράτος, το διευθυντικό προσωπικό δεν είναι ικανό να συλλάβει και να κατευθύνει το κράτος, αλλά ούτε το διευθυντικό προσωπικό έχει την ικανότητα να εμπλουτίζει το κράτος με καινοτόμες ιδέες, ώστε το κράτος να πρωτοπορεί.
Επιπλέον, το χειρότερο, εφόσον κάποιος εργοδοτηθεί από το κράτος μας είναι πάντα άριστος στον τομέα του και ποτέ ή σχεδόν ποτέ δεν μπορεί να απολυθεί από το κράτος, όσο προβληματικός και ανίκανος κι αν είναι. Αυτά, δυστυχώς, είναι τα χαρακτηριστικά του αναξιοκρατικού κράτους μας από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα, χαρακτηριστικά ωρολογιακής βόμβας που κάποια στιγμή, αναπόφευκτα, θα εκραγόταν, και έχει ήδη εκραγεί, παρασύροντας ολόκληρο τον κυπριακό λαό.
Εάν το εκπαιδευτικό μας σύστημα είχε διαπαιδαγωγήσει τα παιδιά μας με τις αξίες της αξιοκρατίας και τις καταστροφικές συνέπειες της αναξιοκρατίας -καθώς επίσης για αποτελεσματικότερη και βαθύτερη εμπέδωση των αξιών της αξιοκρατίας αυτές οι αξίες υποστηρίζονταν από μια ευρεία κυπριακή κουλτούρα μέσω τηλεοπτικών συζητήσεών, κονσέρτων, εκθέσεων, κτλ- τότε το κράτος μας δεν θα βίωνε αυτή την οικονομική και ηθική κατάρρευση.
Το κυπριακό κράτος και οι θεσμοί που ελέγχουν το κυπριακό κράτος, όπως τα πολιτικά μας κόμματα, δεν θα μπορούσαν να διατηρήσουν ένα αναξιοκρατικό σύστημα στον δημόσιο τομέα, το οποίο είναι αναπόφευκτα και το πρότυπο άξιο για ολόκληρο το κράτος, επειδή ακριβώς ο κυπριακός λαός δεν θα ανεχόταν την αναξιοκρατία, εφόσον θα γνώριζε τις καταστροφικές συνέπειες στο κράτος και στον κάθε Κύπριο πολίτη ξεχωριστά.
Προκύπτει, λοιπόν, η εξής ερώτηση: Γιατί το κράτος μας δεν είχε, στο παρελθόν, σκεφτεί να διαπαιδαγωγήσει τους μαθητές μας και τον λαό στις αξίες της αξιοκρατίας αλλά, πιο σημαντικά, τώρα, που όλοι βιώνουμε τις τραγικές συνέπειες της αναξιοκρατίας, γιατί το κράτος και όλοι οι κύριοι θεσμοί που εκπροσωπούν και υποστηρίζουν το κράτος μας δεν εισηγούνται και δεν εφαρμόζουν τέτοιες ιδέες όπως τη διαπαιδαγώγηση των παιδιών μας στα υπέρ και τα κατά της αξιοκρατίας στην πολιτεία μας;
Η απάντηση είναι απλή και πιστεύω τη συμμερίζεστε: Το κράτος, δυστυχώς, και οι κύριοι θεσμοί που εκπροσωπούν και υποστηρίζουν το κράτος κρίνουν ότι επωφελούνται από το υφιστάμενο καθεστώς ή φοβούνται τις καταστροφικές συνέπειες γι’ αυτούς, τις οποίες η αξιοκρατική αλλαγή θα φέρει.
Η επόμενη ερώτηση που αναπόφευκτα έρχεται στο μυαλό είναι: Γιατί ο ίδιος ο λαός δεν επιβάλλει την προώθηση των αξιών της αξιοκρατίας; Η δική μου απάντηση είναι:
Πρώτον, υπάρχει μια μεγάλη ποσότητα θεσμικά και μη οργανωμένων ανθρώπων που κρίνουν, δυστυχώς, ότι επωφελούνται από την παρούσα αναξιοκρατική λειτουργία του συστήματος.
Δεύτερον, όσοι είναι θύματα αυτού του αναξιοκρατικού συστήματος δεν είναι διαπαιδαγωγημένοι, γαλουχημένοι με τις αξίες της αξιοκρατίας και εάν το κράτος μας προωθούσε αυτές τις αξίες, αυτή η ομάδα θυμάτων όχι μόνο θα ήταν ενδυναμωμένη και οργανωμένη να φέρει την αξιοκρατική αλλαγή, αλλά και όποιος θεσμός ή ομάδα ανθρώπων θα ήταν ενάντια στην αξιοκρατική αλλαγή δεν θα είχε τη δυνατότητα, την υποστήριξη ή την ηθική υπόσταση να αντισταθεί.
Κλείνω την πρότασή μου για την προώθηση των αξιών της αξιοκρατίας στην εκπαίδευση και γενικά στην κουλτούρα μας με το ακόλουθο, για προβληματισμό: Η ουσία δεν είναι τι σου λένε -δηλαδή τι ξέρεις- αλλά η ουσία είναι τι δεν σου λένε -δηλαδή τι δεν ξέρεις- συνεπώς η ουσία δεν είναι ποιος είσαι, αλλά η ουσία είναι ποιος δεν είσαι.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
Ιδιοκτήτης του English Semiotics Institute στην Αγλαντζιά




