Δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από τον λαό, ασκείται από τον λαό και εξυπηρετεί τα συμφέροντα του λαού, έχοντας ως κυρίαρχο χαρακτηριστικό τη λήψη αποφάσεων από τον λαό με βάση την αρχή της πλειοψηφίας. Σύμφωνα με αυτό τον ορισμό, η δημοκρατία στηρίζεται στις ακόλουθες τρεις θεμελιακές αρχές. Πρώτον, στο ότι πηγάζει από τον λαό. Δεύτερον, στο ότι ασκείται από τον λαό. Τρίτον, στο ότι εξυπηρετεί τα συμφέροντα του λαού.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται έντονα το φαινόμενο σε πολλά ούτω καλούμενα δημοκρατικά πολιτεύματα η εξουσία να ασκείται όλο και από λιγότερους προς όφελος όλο και λιγότερων. Η επικράτηση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας ως μέσου άσκησης της δημοκρατίας στα πλείστα πολιτεύματα συγκέντρωσε αναπόφευκτα τη δύναμη που προσδίδει η λήψη αποφάσεων στα χέρια λίγων. Σύμφωνα με έγκυρες αναλύσεις, η μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού στην Αμερική και την Ευρώπη δεν έχει πλέον καμία επιρροή στις πολιτικές αποφάσεις. Αυτό παρατηρείται και στη μικρή μας πατρίδα.

Η επικράτηση του οικονομικού μοντέλου της ελεύθερης οικονομίας και η παγκοσμιοποίηση άσκησαν περαιτέρω πίεση στα δημοκρατικά πολιτεύματα να προσαρμόζονται στην εξυπηρέτηση των οικονομικών συμφερόντων των λίγων και εκλεκτών, έστω αν κάτι τέτοιο λειτουργεί εις βάρος των συμφερόντων του λαού. Αυτή η τάση οδήγησε στη γένεση του νεοφιλελευθερισμού. Ο Milton Friedman, ο διάσημος νομπελίστας οικονομολόγος και ένας εκ των πατέρων του νεοφιλελευθερισμού, υποστήριξε ξεκάθαρα ότι «Όταν ιδρυθεί μία δημοκρατική κοινωνία, καταστρέφεται η ελεύθερη οικονομία». Έτσι, αποδυναμώθηκε και ο δεύτερος από τους τρεις πυλώνες του δημοκρατικού πολιτεύματος.

Ως αποτέλεσμα, τα πλείστα σημερινά δημοκρατικά πολιτεύματα έχουν αποκτήσει έντονα χαρακτηριστικά που προσομοιάζουν στην ολιγαρχία και έχουν απολέσει στην ουσία την αποστολή τους. Οι δημοκρατικές αρχές εφαρμόζονται στον βαθμό που δεν επηρεάζουν αρνητικά τα οικονομικά συμφέροντα των λίγων και εκλεκτών.

Ταυτόχρονα, το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα έχει δομηθεί με τέτοιο τρόπο που να παραβλέπει και να υποβαθμίζει τη σημασία του «οφέλους των πολιτών», υποτάσσοντάς το στο «γενικό όφελος». Γι’ αυτό παρατηρείται έντονα το φαινόμενο οι μακροοικονομικοί δείκτες να ανθούν, αλλά η ποιότητα ζωής των πολιτών να υποφέρει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο δείκτης SEDA (Sustainable Economic Development Assessment) που παράγεται ετήσια από το 2012 από τον διεθνή συμβουλευτικό οίκο Boston Consulting Group, o oποίος καταδεικνύει πως οι πλείστες προηγμένες οικονομίες αποτυγχάνουν να μετατρέψουν την οικονομική ευρωστία τους σε καλύτερη ποιότητα ζωής για τους πολίτες τους.

Η δύναμη που έχει αποκτήσει η παγκόσμια οικονομική ολιγαρχία είναι τέτοια, που χρησιμοποιώντας τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης αλλά και μεθόδους χειραγώγησης και εξαναγκασμού πολιτικών και κυβερνήσεων, κάμπτει συνήθως τις οποιεσδήποτε αντιστάσεις που στηρίζονται στην αρχή της κοινωνικής ευημερίας και ποιότητας ζωής των πολιτών. Ο στόχος αυτός επιτυγχάνεται με τη χρήση των κατάλληλων τεχνικών, κυρίως με την «επαγωγική απάθεια» που προκαλείται μέσω των αυξημένων οικονομικών προβλημάτων, της ανεργίας, της ανόδου του κόστους διαβίωσης, της μείωσης των μισθών και άλλων μεθόδων.

Έτσι τα δημοκρατικά πολιτεύματα μετατρέπονται σε «θεατρικές δημοκρατίες», όπου η εικόνα που εκπέμπεται προς τα έξω πόρρω απέχει από την πραγματικότητα, και οι πολιτικοί αποτελούν ηθοποιούς, που αποδίδουν συγκεκριμένους ρόλους που τους κατανέμονται από την παγκόσμια ολιγαρχική ελίτ. Οι πολίτες αποπολιτικοποιούνται απαξιώνοντας το σύστημα, την πολιτική και τους πολιτικούς και αυτό βολεύει την ολιγαρχική ελίτ, που αποκτά πιο ελεύθερο πεδίο δράσης.

Η πιο πάνω δυναμική εξουσιάζει όλο και μεγαλύτερο ποσοστό των δυτικών οικονομιών, με αποτέλεσμα το δυτικό οικονομικό σύστημα να έχει μετατραπεί σε ένα γιγαντιαίο απάνθρωπο κατασκεύασμα, το οποίο είναι ικανό να καταστρέψει τους πάντες για να εξασφαλίσει την επιβίωσή του προς όφελος των λίγων και εκλεκτών.

Η Κύπρος ακολουθεί πιστά το παράδειγμα των άλλων δυτικών χωρών, διολισθαίνοντας συνεχώς τόσο σε σχέση με την ποιότητα του πολιτεύματος όσο και της ευημερίας του λαού. Η διαφοροποίηση μπορεί να γίνει μόνο μέσα από την προσήλωση στις θεμελιώδεις αρχές της δημοκρατίας και τον παραδειγματισμό από τα κράτη που συστηματικά ηγούνται της παγκόσμιας κατάταξης στην ποιότητα του δημοκρατικού πολιτεύματος και της ποιότητας ζωής, προεξάρχουσας της Νορβηγίας.

ΑΘΩΣ ΚΟΙΡΑΝΙΔΗΣ
Πρόεδρος ΠΝΟΗΣ ΛΑΟΥ