Στα οκτώ άρθρα που προηγήθηκαν επιχειρήθηκε η εικονογράφηση των διπλωματικών δεδομένων και των κατασκοπευτικών διεισδύσεων στη Μέση Ανατολή και εν συνεχεία των πολιτικών αδυναμιών που επικρατούσαν στην Κύπρο πριν κηρυχθεί ο απελευθερωτικός αγώνας.
Στην ίδια μεταπολεμική περίοδο, τα πολιτικά πράγματα στην Αθήνα συνέθεταν μια ιλαροτραγωδία, με σεναριογράφους και σκηνοθέτες τους ξένους διπλωμάτες και τους κατασκόπους και άβουλες μαριονέτες τους πολιτικούς της εποχής, που οι περισσότεροι ήταν πειθήνια όργανα κυρίως των Άγγλων και των Αμερικανών πρέσβεων, στρατηγών και κατασκόπων.
Εις δε την πολιτική σκηνή έπαιζαν το ξένο παιγνίδι αρχικά οι πρέσβεις της Αγγλίας και ακολούθως εκείνοι των ΗΠΑ με οδηγίες από τους ξένους πρωθυπουργούς, προέδρους και υπουργούς όπως ο Τσιόρτσιλ, ο Μακμίλλαν, ο Ήντεν, ο Μπέβαν, ο Ντάλλες, που υπαγόρευαν και την εκβιαστική πολιτική και από την άλλη πλευρά ο Γιόζεφ Τίτο από το Βελιγράδι και ο Τζώρτζη Δημητρώφ (ο Παππούς) από τη Μόσχα και ο Ποπώφ στην Αθήνα.
Πρωθυπουργοί διετέλεσαν οι Εμ. Τσουδερός, Π. Πουλίτσας, Ι. Θεοτόκης, Δ. Κιουσόπουλος, Θ. Σοφούλης, Κ. Τσαλδάρης, Σ. Βενιζέλος, Π. Βούλγαρης, Γ. Παπανδρέου, Αλ. Διομήδης, Δ. Μάξιμος.
Στην τελευταία φάση επιλέγεται ο Κ. Καραμανλής και σε διαλείμματα της εξάρτησης ο Νικόλαος Πλαστήρας, ο Μαύρος Καβαλάρης της Μικρασιατικής εκστρατείας, ο μόνος που δεν υπήρξε όργανο των ξένων, γεγονός στο οποίο παραπέμπεται και ο αιφνίδιος θάνατός του, που ίσως δεν ήταν άσχετος με την άρνησή του να διατάξει την εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη και των συντρόφων του (ΚΚΕ), που εκτελέστηκαν στο Γουδή επί Σοφοκλή Βενιζέλου, όταν αντικαθιστούσε τον ασθενούντα από ημιπληγία Πρωθυπουργό.
Ανεξήγητο αιφνίδιο θάνατο υπέστη και ο Αλέξανδρος Παπάγος που αντιτάχθηκε στον μισέλληνα Άντονυ Ήντεν, αρνούμενος υποταγή στις θελήσεις του Λονδίνου. (Ο Ήντεν παρητήθη όταν απεκαλύφθη η συμμετοχή του στο σχέδιο δολοφονίας του Νάσερ).
Από πλευράς διπλωματών ονομάζονται οι Λήπερ, Κάνον, Νόρτον, Λάϊσβέυ, Γκρήνσγουωρθ, Χέντερσον, Γκραίυντυ, Μπερνς, Πιούριφοϋ και οι στρατιωτικοί Αλεξάντερ, Hawkceworth, Βαν Φλητ, Σκόμπυ, Ρόλλινγκς, Κρις Γούντχαουζ, Μάγιερς, Ντένις, Χάμσον.
Χαρακτηριστική και η παρουσία του Μπάλφουρ της Ιντέλλιτζενς Σέρβις, που εμφανίστηκε σαν παπάς «πατήρ Δημήτριος» στην κατοχή, εφημέριος στο εκκλησάκι του Ευαγγελισμού, εξομολόγος των Κολωνακιωτών και με την απελευθέρωση πέταξε τα ψεύτικα ράσα και αλώνιζε στα υπουργεία εκβιάζοντας και διατάσσοντας αλλαγές κυβερνήσεων και υπουργών!
Ενδεικτικά και τα ακόλουθα γεγονότα: Τον Ιούλιο του 1946 ο Άγγλος στρατηγός Ρόλλινγκς παρενέβη στον Πρωθυπουργό Κ. Τσαλδάρη ζητώντας να πείσει τον Γεώργιο Β να μη χαρίζει τη ζωή σε καταδικασθέντες αριστερούς. Κι όταν ρωτήθηκε ο Τσαλδάρης απάντησε: «Τι θέλατε, βρε παιδιά, να κάνω; Ο Εγγλέζος επέμενε».
Εξ άλλου κατ’ απαίτηση των Άγγλων ο Θ. Σοφούλης αντικατέστησε τον ΥΠΕΞ Σοφιανόπουλο πριν επιστρέψει από επίσημη αποστολή και τον Ηρ. Πετμεζά, Τύπου, (4.3.’46). Κι όταν ρωτήθηκε απάντησε: «Τι μπορούσαμε να κάνουμε, βρε παιδιά; Έτσι μας είπε ο Μπέβιν, έτσι κάναμε. Ρωτήστε καλύτερα τον Νόρτον να σας πει» ( Άγγλος πρέσβης). Περαιτέρω, τον Φεβρουάριο του ’47, ο Αμερικανός πρέσβης Μακ Βη άλλαξε την κυβέρνηση Τσαλδάρη με τον Μάξιμο (Γρ. Δαφνή «Σ. Βενιζέλος» σελ. 411).
Ο πρέσβης Γκραίυντλυ, παρόντος και του Βαν Φλητ απαίτησε από τον βασιλιά Παύλο κυβέρνηση Βενιζέλου και μετά με επιστολή στον Τύπο κατάργηση Βενιζέλου και ανάθεση στον Πλαστήρα (1950). Ακολούθως ο πρέσβης αξίωσε κυβέρνηση Βενιζέλου επειδή ο Πλαστήρας αρνιόταν να στείλει στο εκτελεστικό απόσπασμα αριστερούς (17 Αυγ.)
Και στις 30 Μαρτίου ’52 εκτελέστηκαν ο Μπελογιάννης και τρεις σύντροφοί του, ενώ στις 25 Νοεμβρίου ’52 εκτελέστηκε ο Νίκος Πλουμπίδης. 14 Ιουλίου ’47 οι ξένοι στρατιωτικοί οδήγησαν στη συντριβή των Γρεβενών, επιμένοντας σε επιθέσεις εναντίον των ανταρτών. (Στρατηγού Θ. Τσακαλώτου «40 χρόνια στρατιώτης»).
Αυτοί ήταν οι πολιτικοί, οι διπλωμάτες, οι κατάσκοποι κι οι πράκτορες του αθηναϊκού τραγελάφου, ενώ μαινόταν ο εμφύλιος (1946-49) και μέχρι την κήρυξη του «Ψυχρού Πολέμου» και την ελληνική περιπέτεια, με τους αδιευκρίνιστων αιτίων θανάτους του Πλαστήρα και του Παπάγου και την ανάδειξη του Κ. Καραμανλή, με υπόδειξη των ξένων και απόφαση του βασιλικού ζεύγους με πρωταγωνίστρια τη Φρειδερίκη. Τη βασίλισσα της οποίας οι υποχθόνιες παρεμβάσεις υπήρξαν αποφασιστικές στο ελληνικό δράμα.
Σε τέτοιες συνθήκες εκηρύχθη ο απελευθερωτικός αγώνας της Κύπρου, όχι με ρεαλιστικούς υπολογισμούς, αλλά με ιστορικές ιδεολογικές εμπνεύσεις και δυναμική τη σφοδρότητα του λαϊκού πόθου που φλόγιζε ο ηρωισμός των εθνικών εξορμήσεων του 1821, των Βαλκανικών πολέμων και του ’40.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΠΑΝΟΣ
