Το άγαλμα της Κύπριας μάνας στο Παλαιοχώρι δεν θα πέσει. Το κρατεί ολόρθο η Μητέρα όλων μας
Στην κορυφή του βουνού που βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του Παλαιοχωρίου υψώνεται το γνωστό άγαλμα της Κύπριας μάνας.
Με την τοποθέτησή του στο περίοπτο αυτό σημείο του χωριού, οι κάτοικοι της ηρωοτόκου Πιτσιλιάς και κατ’ επέκταση όλης της Κύπρου ήθελαν να εκφράσουν την ευγνωμοσύνη τους προς τις μητέρες εκείνες, οι οποίες γέννησαν και γαλούχησαν τους αγωνιστές και ήρωες της Κυπριακής Ελευθερίας.
Συνάμα, η λαϊκή συνείδηση ήθελε με έναν συμβολικό τρόπο να αποτυπώσει ένα υποκάρδιο όραμα, που αναδύθηκε από τις εκατόμβες του απελευθερωτικού αγώνα 1955-59: Η γυναίκα με τη δυνατή πίστη στον Θεό και την ανδρεία καρδιά, η μητέρα της προσευχής, της σιωπής και της θυσίας, που μπορεί και ξέρει να γεννά και να ανατρέφει τέκνα έτοιμα για το μαρτύριο, ενσάρκωνε πλέον τη μεγάλη ελπίδα των Κυπρίων. Την ελπίδα πάνω στην οποία θα μπορούσαν να θεμελιώσουν, τη βγαλμένη από τα ιερά κόκκαλα των ηρώων, κοινωνική, πολιτική, εθνική και πνευματική ελευθερία.
Σήμερα, πενήντα έξι χρόνια μετά την απελευθέρωση, είναι ξεκάθαρο ότι με ποικίλους τρόπους γίνεται προσπάθεια το όραμα της θυσιαζόμενης γυναίκας και η συμβολική αποτύπωσή της στο άγαλμα στο Παλαιοχώρι να «κατακρημνιστεί» από τη μνήμη και συνείδηση των νεοτέρων.
Τη θέση του διεκδικεί να καταλάβει ένας άλλος τύπος γυναίκας, φαινομενικά «απελευθερωμένης» αλλά οντολογικά ποικιλότροπα «εξαρτημένης», με όραμά της πλέον τη δύναμη του σωματικού κάλλους, της ηδονής, του χρήματος και της δόξας. Μιας γυναίκας που η θυσία της μητρότητας τη φοβίζει, γιατί από μικρή έχει διδαχτεί την καλοπέραση, ότι τα παιδιά είναι απόγονοι πιθήκων και ότι όλα τα περί Θεού, Εκκλησίας, Οικογένειας και πατρίδας είναι πλέον μύθοι.
Μια τέτοια γυναίκα, αν τελικώς γίνει μητέρα, πολύ πιθανόν να αναθρέψει τέκνα «κατ’ εικόνα» της, έτοιμα, αν τους δοθεί η ευκαιρία, να πατήσουν επί των πτωμάτων των πτωχών και αδυνάτων, να καταχραστούν θέσεις, εξουσίες και ταμεία, να διαπράξουν απάτες και μοιχείες, να προβούν σε καταδολιεύσεις του δημόσιου χρήματος και παράνομες εμπορίες ναρκωτικών ουσιών κ.ο.κ.
Όμως τα πράγματα πιστεύουμε δεν είναι και τόσο τραγικά. Υπάρχει ακόμα ελπίδα. Το γονίδιο της μάνας του Κυριάκου Μάτση, της μάνας της Πιτσιλιάς και της Κύπρου, που θήλασε το παιδί της με «φωτιά» -γι’ αυτό και όταν έγινε ώριμος άνδρας δεν υπέκυψε στα βασανιστήρια του τύραννου, ούτε στο δέλεαρ του αμύθητου πλούτου, αλλά θυσιάστηκε μαχόμενος υπέρ πίστεως και πατρίδος- κυκλοφορεί ακόμη και σήμερα στις φλέβες των Κυπρίων γυναικών.
Το αποδεικνύουν πολλές απ’ αυτές. Όπως λ.χ.: Οι μητέρες που γεννούν «όσα παιδιά τους στείλει ο Θεός». Οι έγκυες που στο δίλημμα αν θα ζήσουν είτε αυτές είτε το ετοιμόγεννο τέκνο τους, αδιστάκτως, επιλέγουν την οδό της αυτοθυσίας.
Οι άγνωστες γυναίκες-σύζυγοι που, «εν κρυπτώ και αφάνεια», λειτουργούν ως πηγή και στηριγμός της αγαπητικής διακονίας των συζύγων τους. Οι μητέρες που δεν φυγομαχούν στις δυσκολίες, αλλά καλύπτουν και αναπληρώνουν με καρτερία και πίστη τα ασθενή και ελλείποντα των συζύγων και πατέρων των παιδιών τους. Οι νεαρές χήρες που μένουν «ψυχή τε και σώματι» πιστές, άχρι θανάτου, στη μνήμη της πρώτης και μοναδικής τους αγάπης.
Το μαρτυρούν, επίσης, πολλές από τις σύγχρονες νηπιαγωγούς, δασκάλες, καθηγήτριες και κατηχήτριες, οι οποίες συνεχίζουν, εις πείσμα των ισχυρών πολεμίων, να διδάσκουν στα παιδιά μας «έργω και λόγω» «Χριστόν και Ελλάδα».
Και ακόμα, οι άγνωστες και άσημες άμισθες εθελόντριες που, για ώρες ατελείωτες, διακονούν, με ιδρώτα και δάκρυ, τους πάσχοντες εγκαταλελειμμένους αδελφούς τους. Καθώς και οι μυστικές εκείνες ασκήτριες με τα «ματωμένα γόνατα», που ολημερίς και ολονυχτίς προσεύχονται για τους όπου γης κατατρεγμένους και πονεμένους.
Ως εκ τούτου, λοιπόν, το άγαλμα της Κύπριας μάνας στο Παλαιοχώρι δεν θα πέσει. Το κρατεί ολόρθο η Μητέρα όλων μας: Η Παναγία του Κύκκου, του Μαχαιρά, του Τροόδους, της Καντάρας…
Η ελπίδα δεν σβήνει. Η Κύπρος θα ζήσει!
π. ΤΕΛΛΟΣ Σ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Ιερέας Κεντρικών Φυλακών
