...πέρα από θέματα διαμοιρασμού εξουσίας

Οι συζητήσεις για το Κυπριακό άγγιξαν το θέμα της διακυβέρνησης αλλά, απ’ ό,τι φαίνεται, δεν κόλλησαν, όπως έγινε στην προηγούμενη φάση επί Χριστόφια ως ηγέτη της πλευράς μας, στο θέμα του διαμοιρασμού εξουσίας, και περνούν στην επίμαχη και ενδιαφέρουσα επί λαϊκού φάσματος φάση ασφάλειας-εδαφικού-εγγυήσεων.

Παρ' όλ' αυτά το θέμα διακυβέρνησης, έστω και αν καλύπτεται σε μεγάλο βαθμό από τη μορφή λύσης (ΔΔΟ), χρήζει πιστεύω περισσότερης ανάλυσης, γιατί επικεντρώθηκε, για τον «Α» ή «Β» λόγο, μόνο στον διαμοιρασμό εξουσίας.

Η αποτελεσματικότητα διακυβέρνησης αντίθετα, σκόπιμα ή μη, υποτιμήθηκε. Πίσω από αυτό το ζήτημα, όμως, κρύβονται τα περισσότερα διακυβεύματα για ένα σύγχρονο κράτος, καθώς αγγίζει καίρια ζητήματα όπως προοπτικές ανάπτυξης, υγεία και ποιότητα ζωής.

Αυτό είναι ένεκα του γεγονότος ότι το μικτό σύστημα οικονομίας, μαζί με τη διακυβέρνηση, θεωρούνται από πολλούς ειδικούς (Hacker, Pierson) ως το κύριο πλαίσιο στο οποίο στηρίχτηκε η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής τα τελευταία εκατόν και πλέον χρόνια. Ο καπιταλισμός μπορεί να έπαιξε έναν ρόλο, όμως όχι πριν από την είσοδο της αποτελεσματικής διακυβέρνησης.

Επενδύσεις στην παιδεία, στην επιστήμη και στην ανώτερη εκπαίδευση ήταν ο προπομπός αλμάτων σε τεχνολογία, ιατρική και μεταφορές. Μέτρα δημόσια υγιεινής κατέστησαν τις πόλεις κέντρα καινοτομίας, παρά εστίες μολύνσεων και αρρώστιας. Όλα αυτά επήλθαν λόγω του διπόλου μικτής οικονομίας και διακυβέρνησης.

Σε μια ενωμένη Κύπρο, το σύστημα διακυβέρνησης και η αποτελεσματικότητά του είναι πιο σοβαρά θέματα από τον δίκαιο ή αποδεκτό διαμοιρασμό εξουσίας, παρ' όλο που τα δύο συνδέονται. Ας μην αναλωθούμε όμως στο δεύτερο, κι ας δούμε τις συνέπειες του πρώτου.

Πόσο αποτελεσματική πρόκειται να είναι η διακυβέρνηση, όπως προβλέπουν τα σχέδια επανένωσης μέσω ΔΔΟ; Οι απόψεις διίστανται. Το κεντρικό κράτος πρόκειται να ασκεί διακυβέρνηση σε θέματα κυρίως οικονομίας και εξωτερικής πολιτικής, αφήνοντας τομείς όπως κοινωνικοί θεσμοί, αλλά κι αυτούς στο εσωτερικό, στις συνιστώσες πολιτείες.

Αυτό θα είναι ικανό να μεθοδεύσει μια διακυβέρνηση που θα διατηρήσει τα άλματα σε τομείς όπως δημόσια υγεία, ατομικές ευκαιρίες και οικονομική δυναμική στις κοινότητες;

Τα επιχειρήματα περί αύξησης των οικονομικών προοπτικών μέσω επανένωσης σαφώς ευσταθούν, όμως πρέπει να ειδωθούν και μέσω της λογικής του διδύμου αποτελεσματικής διακυβέρνησης- εφαρμοσμένης μικτής οικονομίας. Υπάρχουν πρόνοιες για διατήρηση μιας ικανής επίδρασης του πιο πάνω διδύμου στη σχεδιαζόμενη κοινωνική δομή;

Η αποτελεσματικότητα δεν είναι στη θεωρία αλλά στην πράξη. Είναι μια έννοια που έχει να κάνει με την ικανότητα μετάβασης από το δυνητικό στο πρακτέο. Το ζήτημα αυτό επικεντρώνεται σε δύο σημεία. Πρώτον, θα μπορούν οι σχεδιασμοί του κεντρικού κράτους να εφαρμόζονται; Δεύτερον, πέρα από αυτό, είναι οι εξουσίες του κεντρικού κράτους σε σχέση με τις αρμοδιότητες των δύο κοινοτήτων «πλήρες μίγμα» που υπόσχεται σωστή διακυβέρνηση;

Η πλευρά μας έκανε επισημάνσεις ή μείναμε σε επιφυλάξεις; Μια τέτοια ανάλυση πιστεύω θα είναι πιο πειστική και σίγουρα πιο αξιόπιστος προάγγελος της οικονομικής, κοινωνικής και σε θέματα ποιότητας ζωής στάθμισης του νέου κράτους.

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ
Εκπαιδευτικός