Το πρόσφατο Ιουλιανό «Πραξικόπημα», αν και περιορισμένης στάσης, ήρθε να προστεθεί σε μια σειρά παραδόσεων όπου οι εσωτερικές διαφορές -πολιτικού, κοινωνικού, οικονομικού και θρησκευτικού περιεχομένου- βυθίζουν για μια ακόμη φορά το πολιτικό σύστημα της γειτονικής χώρας σε κρίση και περιπλοκές με άγνωστη πορεία, γιατί δεν είναι ασφαλής η σύγκρουση ανάμεσα σε μουσουλμάνους και κοσμικούς-κεφαλικούς αλλά μια γενικευμένη σύρραξη των πάντων, επειδή στη χώρα είναι καταγεγραμμένες γύρω στις 42 μειονότητες, με μια σειρά θρησκείες και θρησκευτικές αιρέσεις.
Πρέπει να υπογραμμισθεί πως τα προηγούμενα πραξικοπήματα στη χώρα -όπως εκείνα του 1960, του 1971, του 1980 και του 1997- άφησαν πίσω τους το στίγμα της οπισθοδρόμησης στον τούρκικο λαό και στη χώρα.
Το μεγαλύτερο θύμα από αυτήν την αναμέτρηση μέρους των ενόπλων τούρκικων δυνάμεων και του Προέδρου Ερντογάν ήταν το γόητρο του στρατού, που εξευτελίστηκε από την εξέγερση και παρέμβαση του σουνίτικου Ισλάμ.
Ο εξεγειρόμενος λαός κινήθηκε στο όνομα του Αλλάχ και όχι της δημοκρατίας, γιατί πολιτικοί και θρησκευτικοί ηγέτες κάλεσαν τον λαό να κατέβει στους δρόμους αντί στα τζαμιά, λόγω και του γεγονότος ότι οι πρωτεργάτες του πραξικοπήματος δεν είχαν ξεκάθαρες θέσεις, κι ούτε ιδεολογικοπολιτικό στίγμα και θρησκευτική πεποίθηση.
Η επικράτηση του θρησκευτικού καθεστώτος του Προέδρου της χώρας υποβοηθά, ούτως ώστε να επιβληθεί σταδιακά μια άτυπη κοινοβουλευτική ισλαμική δικτατορία, λόγω και της κινητοποίησης του λαού, για να δεχθεί τη στρατιωτική δικτατορία.
Τώρα η χώρα βρίσκεται υπό την κηδεμονία ενός αυταρχικού ηγέτη, που μπορεί να μετατραπεί σε εκρηκτικό μηχανισμό που θα διασαλεύσει τις ισορροπίες και τους συσχετισμούς στον χώρο της Μέσης Ανατολής, όπου το γεωπολιτικό γίγνεσθαι μπορεί να αλλάξει λόγω ίδρυσης αυτόνομου κουρδικού κράτους, επέκτασης των αρμενικών εδαφών και του καυτού ζητήματος των Αλεβιτών που διαιρεί πολιτισμικά τη χώρα, καθώς επίσης και των απαιτήσεων ΕΕ - ΗΠΑ για κοινοβουλευτική δημοκρατία.
Οι κινήσεις Ερντογάν για ολοκληρωτικό καθεστώς προωθούν τη χώρα σε αχαρτογράφητα νερά πολιτικού και οικονομικού περιεχομένου και επαυξάνουν τις απαιτήσεις των διεθνών αγορών, επειδή συγκαταλέγεται στις 17 ισχυρότερες οικονομίες του κόσμου.
Ήδη η Τουρκία αντιμετωπίζει τη φθίνουσα πορεία της οικονομικής ανάπτυξης -η οποία φέτος αγγίζει το 3,5%- και θα πρέπει να κάμει το παν για να καθησυχάσει τους διεθνείς επενδυτές και να διατηρήσει την προσέλκυση νέων κεφαλαίων και την αστάθεια των χρηματοπιστωτικών αγορών.
Τα κυριότερα οικονομικά προβλήματα της χώρας είναι ο υψηλός εσωτερικός και εξωτερικός δανεισμός που αγγίζουν πέρα του 52% του ΑΕΠ, οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες που ανέρχονται στο 25% τον χρόνο, το υψηλό επιτόκιο που ακουμπά το 14%, η εσωτερική αποταμίευση, η ισοτιμία της λίρας κ.λ.π.
Πραξικόπημα μαζί με τα αναφερόμενα προβλήματα θα δημιουργήσουν πρόβλημα στην ανατροφοδότηση των τουρκικών τραπεζών, λόγω υψηλής πιστωτικής επέκτασης που ανέρχεται στο 70% του συνολικού βραχυπρόθεσμου εξωτερικού χρέους της χώρας, σε τουρισμό, εμπόριο, συναλλαγματική ισοτιμία λίρας κ.λ.π.
Παρά τις τριβές που υπάρχουν ανάμεσα σε ΕΕ - ΗΠΑ - Τουρκία, θα συνεχίσει να αποτελεί τον αναγκαίο συνομιλητή της Δύσης για το αστάθμητο περιφερειακό περιβάλλον, την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και την αντιμετώπιση του προσφυγικού προβλήματος.
Η Τουρκία δεν πρέπει να εξάγει τα εσωτερικά της προβλήματα και θα πρέπει να στραφεί στην υπεράσπιση του δημόσιου διεθνούς δικαίου και των υφιστάμενων συνθηκών.
Για να υπάρξει εσωτερική ηρεμία αυτή θα πρέπει να προωθήσει τις δημοκρατικές εκλογές, τη βελτίωση των σχέσεών της με όλα τα κράτη και τη λύση των υφιστάμενων ποικίλων προβλημάτων που υπάρχουν με τους γείτονές της.
Εάν ο Τούρκος Πρόεδρος δεν ακολουθήσει τις μόνιμες διαδικασίες και επιδιώξει την ισχυροποίηση της προσωπικότητάς του διά των γνωστών επαγγελιών περί διώξεων, φυλακίσεων, θανατικής καταδίκης και άλλων, τότε θα οδηγήσει την Τουρκία στον διχασμό και στην εσωτερική ανασφάλεια, καθώς επίσης και στην απομάκρυνσή της από την ΕΕ και την υπόλοιπη Δύση.
Η αυτοκριτική είναι η μόνη διέξοδος για να ενισχύσει το λαϊκό έρισμά του.
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΕΡΑΚΛΗΣ
