Τα αποτελέσματα - Μέρος Γ

Το κόμμα είχε αναλογικά τις μεγαλύτερες απώλειες σε ποσοστό ψήφων. Έχασε το 30% της εκλογικής του δύναμης του 2011. Η συσπείρωσή του μόλις άγγιξε το 54%. Από κάπου 36.000 ψήφους το 2001 μόλις ακούμπησε τις 21.000 το 2016. Προφανώς πρόκειται για πολύ ηχηρό μήνυμα αποδοκιμασίας. Τι αποδοκίμασε όμως το εκλογικό σώμα από την πολιτική παρουσία και συμπεριφορά του κόμματος;

α. Τη γραμμή στο Κυπριακό; Κάθε άλλο. Η γραμμή της ΕΔΕΚ στο εθνικό θέμα δικαιώθηκε με την αφαίρεση 11 σχεδόν μονάδων από τα διζωνικά κόμματα ΔΗΣΥ-ΑΚΕΛ. Μόνο που η ΕΔΕΚ δεν μπορούσε να καρπωθεί το παραμικρό από αυτήν τη μεγάλη στροφή του εκλογικού σώματος. Απεναντίας είχε και πολύ σοβαρές απώλειες.

β. Από τη μη επαρκή ενασχόληση με τα κοινωνικά και οικονομικά θέματα; Είναι πιθανόν. Κατ’ αρχάς, είναι γεγονός ότι το Κυπριακό κυριάρχησε στον πολιτικό λόγο της ΕΔΕΚ. Σχεδόν τον μονοπώλησε. Γεγονός είναι επίσης ότι η αντιμνημονιακή μας πολιτική ταυτίστηκε στη συνείδηση του κόσμου με τη στείρα και αλλοπρόσαλλη πολιτική του ΑΚΕΛ. Ίσως χρειαζόταν επίδειξη μεγαλύτερης υπευθυνότητας. Θα έπρεπε να είχαμε συνειδητοποιήσει εξ αρχής ότι το απόλυτο ζητούμενο ήταν να μη φτάναμε στο χείλος της χρεοκοπίας. Κι ότι όντως στην Ε.Ε. ένας δρόμος υπήρχε για την αποφυγή των χειρότερων.

Τα μνημόνια, τα δανεικά των εταίρων μας που, φυσικά, τα δίνουν με τους δικούς τους όρους. Και να μην ξεχνάμε ότι η Ε.Ε. ελέγχεται πολιτικά και οικονομικά από τους νεοφιλελεύθερους κύκλους, που σε αντίθεση με τις ΗΠΑ πιστεύουν στη σκληρή λιτότατα. Άπαξ και μπήκαμε στα μνημόνια, η πορεία μας ήταν ήδη προδιαγεγραμμένη ό,τι και να κάναμε. Αυτό βέβαια δεν σήμανε ότι θα δεχόμαστε τα πάντα. Όμως τα περιθώριά μας ήταν πολύ στενά.

Ο άλλος δρόμος ήταν η επιστροφή στη λίρα. Που κανένας δεν την τολμούσε. Συνεπώς έπρεπε επί διακυβέρνησης Χριστόφια η κριτική μας να ήταν πολύ πιο δυνατή, πολύ πιο σκληρή για τη διαχείριση της οικονομίας, παρά επί διακυβέρνησης Αναστασιάδη. Ή μάλλον σκληρή και στους δύο, αλλά με διαφορετικό περιεχόμενο.

Στον Χριστόφια για την ανικανότητά του και στον Αναστασιάδη γιατί πήρε την ευκαιρία από τον Χριστόφια να εφαρμόσει τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές του.

Αυτό εξάλλου συνάγεται και από το αποτέλεσμα των δύο μεγάλων κομμάτων. 3,7% έχασε ο ΔΗΣΥ, 7,1% έχασε το ΑΚΕΛ. Νομίζω ότι οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους.

Επ’ αυτού θα πρέπει να τονιστεί, για να μην το ξεχνούμε, ότι η ΕΔΕΚ είναι κόμμα σοσιαλιστικό, κόμμα των εργαζομένων και των μη προνομιούχων. Και το κόμμα πρέπει διαχρονικά να κινείται γύρω από αυτό τον άξονα. Το Κυπριακό και η στάση μας επ’ αυτού απορρέει από την ιδεολογική μας φυσιογνωμία. Ο σοσιαλιστής δεν μπορεί να είναι απλώς διεθνιστής. Πρέπει πρώτα να είναι πατριώτης.

Η οικογένειά μας είναι το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα με τα καλά του και με τα κακά του. Παλεύουμε για να το κάνουμε καλύτερο.

Η «αποκάλυψη» των πρακτικών του Εθνικού Συμβουλίου; Ας δούμε ποιας υποδοχής έτυχε αυτή η ενέργεια. Το κατεστημένο μάς κτύπησε με όλες του τις δυνάμεις. Παρουσίασε την κίνηση αυτή ως ύψιστο δείγμα ανευθυνότητας και αναξιοπιστίας. Από την άλλη, όμως, ο κόσμος έσπευδε να ακούσει τις καταγγελίες του Σιζόπουλου στις συγκεντρώσεις που το κόμμα είχε διοργανώσει. Με θετικές αντιδράσεις. Και οι δημοσιογράφοι, τόσο του «Φιλελεύθερου» όσο και της «Σημερινής», υπερασπίστηκαν στη μεγάλη πλειοψηφία τους αυτή την κίνηση.

Και όχι μόνο αυτή, αλλά και τη συνολική στάση του κόμματος για το Κυπριακό. Ποτέ προηγουμένως η πολιτική μας δεν είχε τέτοια υποστήριξη από πλήθος τακτικών και έκτακτων αρθρογράφων όχι μόνο στις δύο πιο πάνω εφημερίδες, αλλά και σε άλλες (π.χ. Άρθρα των Τζιωνή στον «Πολίτη», άρθρα του Σενέρ Λεβέντ στην ίδια εφημερίδα κ.ά).

Ο εξωτερικός πόλεμος; Και πότε το κόμμα δεν είχε αυτό τον πόλεμο από τα κόμματα του κατεστημένου; Έτσι και τώρα. Μα αυτή ήταν η ουσία των εκλογών του Μαΐου. Ο πόλεμος ανάμεσα στα κόμματα του κατεστημένου και στην ΕΔΕΚ. Τόσο για το Κυπριακό όσο και για την οικονομία.

Το θέμα είναι ότι τα δύο κόμματα ΔΗΣΥ - ΑΚΕΛ έχασαν σ’ αυτό τον πόλεμο, ή μάλλον σ’ αυτήν τη μάχη. Εμείς που τους πολεμήσαμε γιατί χάσαμε;

O «εσωτερικός πόλεμος»; Είναι γεγονός ότι «η υποχρέωση σε παραίτηση» του Γιαννάκη Ομήρου, οι πραγματικοί λόγοι που ποτέ δεν αποκαλύφθηκαν, ο τρόπος που έφυγε (πυροβολώντας), η προσβολή στο κόμμα που τον έκανε Βουλευτή 35 χρόνια, Πρόεδρό του 15 χρόνια και Πρόεδρο της Βουλής 5 χρόνια τραυμάτισαν και τον ίδιο και το κόμμα, προπάντων όμως την προς τα έξω εικόνα του.

Ακολούθησαν συλλογικές αποφάσεις σε συνέδριο, που είχαν αποτελέσματα αντίθετα από τα επιδιωκόμενα. Αντί να πετύχουν την επιδιωκόμενη ανανέωση με νέους θεσμούς, βάθυναν στο τέλος τον διχασμό στο κόμμα. Η εικόνα που εκπέμπαμε ήταν εικόνα διαλυτικής εσωστρέφειας. Παλεύαμε με τους εαυτούς μας.

Με αφορμή τις συνεδριακές αποφάσεις αναδείχθηκαν νοοτροπίες που καμία σχέση έχουν με την κομματική μας ιδιότητα. Νοοτροπίες ατομικισμού, προσωπικών ατζέντων, προσωπικής επικράτησης, εκδίκησης, αυτοδικαίωσης.

Στο τέλος οι πολιτικοί λόγοι και η αντιπαλότητα και ιδιαίτερα η θέση για διζωνική υπό όρους, όχι μόνο δεν δικαιώθηκαν, αλλά και καταδικάστηκαν από το εκλογικό σώμα. Κι έμειναν μόνο τα υπόλοιπα, που σίγουρα δεν τιμούν το κόμμα. Απεναντίας το έβλαψαν. Πολύ.

Προσωπικά δεν αμφιβάλλω ότι αυτός ο «εσωτερικός πόλεμος» ήταν η κύρια αιτία της αποτυχίας μας.
Και είναι με λύπη μου που είδα και διαπίστωσα να συνεχίζονται αυτά τα φαινόμενα κατά τη διάρκεια των εκλογών της 22ας Μαΐου και να συνεχίζουν το έργο της διάσπασης και του παραπέρα τραυματισμού του ήδη τραυματισμένου κόμματος.

Αναφέρομαι σε εκείνους τους συναγωνιστές που εκμεταλλευόμενοι θέση που το κόμμα τους εμπιστεύτηκε, και μάλιστα με πολύ υψηλές αμοιβές, συνεχίζουν την πρακτική των προσωπικών ατζέντων, χρησιμοποιώντας τους εμμίσθους για να καθορίζουν τη σειρά επιτυχίας των υποψηφίων.

Τελικά αν υπολογίσουμε πόσοι πέρασαν απ’ αυτό το κόμμα και πόσοι έφυγαν απογοητευμένοι, θα διερωτηθούμε αν έχουμε μέσα μας το σπέρμα της αυτοκαταστροφής. Και αν για κάποιους είναι αρκετό να έχουν στα χέρια τους ένα κόμμα και ας είναι του 3%.

Και κάτι που πρέπει να προσέξουν τα απλά μέλη.
Πάντα οι διασπάσεις ξεκινούν από τα υψηλά στελέχη. Επομένως ας προσέχουν ποιους εκλέγουν.
Ο πολυκερματισμός του χώρου;

Αν η ΕΔΕΚ ήταν ενωμένη κι αξιόπιστη, ο πολυκομματισμός θα ήταν άνευ σημασίας. Τους δώσαμε σημασία με τη διάσπασή μας. Εξάλλου αργά ή γρήγορα θα αποκαλύψουν τους πραγματικούς τους σκοπούς, που δεν είναι άλλοι από τις μεγάλες καρέκλες. Κόμματα που έρχονται από το πουθενά, χωρίς ιδεολογικό υπόβαθρο, με ανακυκλωμένα υλικά δεν έχουν καμιά προοπτική. Πριν απ’ αυτούς υπήρξαν κι άλλοι παρόμοιοι.

Έχει μέλλον η ΕΔΕΚ;
Το κόμμα έχει μια ιστορία 47 χρόνων. Είναι το δεύτερο αρχαιότερο κόμμα.
*Αν εμμείνει στην ορθή και επιβεβαιωμένη ιστορικά θέση της για το Κυπριακό.
*Αν προβάλει με σωστές πολιτικές κινήσεις τη σοσιαλιστική της ιδεολογία.
*Αν περιφρουρήσει την ενότητά της όχι μέσω συγκρούσεων, αλλά μέσω συνθέσεων.
*Αν τα μέλη της μπορέσουν να εντοπίζουν και να απομονώνουν εκείνα τα φιλόδοξα στελέχη που δεν έχουν ηθικούς φραγμούς για την αναρρίχησή τους.
*Αν υπάρξει αγαπητική σχέση και όχι αλληλοϋπόσκαψη μεταξύ των στελεχών, το κόμμα έχει μέλλον. Γιατί τώρα δικαιώνεται.

ΔΩΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ
Πρώην Βουλευτής, πρώην Υπ. Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξης και ιστορικό στέλεχος της ΕΔΕΚ