Ο μακροχρόνιος μαρασμός και κατ’ επέκταση η ανεπαίσθητη άλωση και αλλοτρίωση της ελληνικής κυπριακής υπαίθρου που θα ακολουθήσουν, μπορούν να αναστηθούν μόνο με την άμεση θέσπιση, σύσταση και στιβαρή ηγεσία ενός Υφυπουργείου Υπαίθρου, στο πρότυπο των ελλαδικών Υπουργείων «Μακεδονίας - Θράκης» και «Αιγαίου».
Η διαμόρφωση της πρότασης
Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξα ευθύς μετά τις πρώτες επαφές μου με τις Κοινότητες της Λεμεσού, στη διάρκεια των προεκλογικών μου δραστηριοτήτων.
Έκτοτε, επεξεργάσθηκα με επιμέλεια την ιδέα αυτή και τελικά την υιοθέτησα και την ενέταξα ως ένα σημαντικό κεφάλαιο του πολιτικού μου προγράμματος.
Η ιδέα για σύσταση Υφυπουργείου Υπαίθρου ήταν απόρροια και των ευρύτερων μελετών μου για το μακρόπνοο πρόγραμμά μου «Λεμεσός - Πρωτεύουσα της Μέσης Ανατολής και της ανατολικής Μεσογείου». Οι επιμέρους εκτιμήσεις μου για την πόλη και την προς Βορρά επέκτασή της, μέχρι το παρθένο ορεινό συγκρότημα του Κακομάλλη, με οδήγησαν στη διαπίστωση ότι η ανάπτυξη της πόλης αποτελεί αναπόσπαστη προοπτική με την ταυτόχρονη και ισόρροπη ανάπτυξη της υπαίθρου.
Διαφορετικά ο άναρχος εγκλωβισμός όλων των αναπτυξιακών σχεδίων στα όρια της σημερινής πόλης όχι μόνο θα επιδείνωνε τη γενική εικόνα της ίδιας της πόλης, αλλά θα αποτελούσε και ταφόπλακα στη θνήσκουσα ύπαιθρο. Με βάση αυτές τις διαπιστώσεις προχώρησα στη δημοσιοποίηση της πρότασής μου, επωφελούμενη των περιφερειακών συγκεντρώσεων ενώπιον του Προέδρου του Δημοκρατικού Συναγερμού και όλων των υποψηφίων και τέλος ενώπιον και του Προέδρου της Δημοκρατίας. Η πρότασή μου έτυχε πολύ ευμενούς και καθολικής αποδοχής, ακόμη και από άλλους πολιτικούς χώρους.
Ο μαρασμός
Χωρίς να καταφύγω σε ιστορική ή όποια άλλη βιβλιογραφία, μπορώ να υποθέσω ότι ο μαρασμός της υπαίθρου κατέστη συνώνυμος με το φαινόμενο της αστυφιλίας.
Φαινόμενο που πήρε μορφή πλημμυρίδας μετά την απελευθέρωση από το μεσαιωνικό αποικιακό καθεστώς και τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους.
Οι περήφανοι, βασανισμένοι γεωργοί και κτηνοτρόφοι, οι στυλοβάτες του έπους της ΕΟΚΑ, κατηφόριζαν και συνέρρεαν στις πόλεις. Παρατούσαν τα άροτρα με τα βόδια, τα δρεπάνια και τα μαγγανοπήγαδα, έκλειναν τις μάνδρες, για να γίνουν βιομηχανικοί εργάτες και γκαρσόνια.
Αρκεί που θα αποκτούσαν τα παιδιά τους πρόσβαση στα γυμνάσια, και οι ίδιοι στους γιατρούς, τα νοσοκομεία και τα φάρμακα, σε σύγχρονες κατοικίες, ωράρια εργασίας ανθρώπινα, σε ευκαιρίες απασχόλησης και αμοιβής, σε πιστωτικά ιδρύματα αντί σε τοκογλύφους, στην προστασία του νόμου και όχι σε πλιατσικολόγους, στη δικαιοσύνη και όχι στο εθιμικό δίκαιο, σε κανόνες εμπορίου και όχι σε ανήθικους μεσάζοντες, σε αυτοκίνητο και όχι στο κάρο και το υποζύγιο και, συνολικά, σ' αυτό που αργότερα το είπανε «ποιότητα ζωής».
Η καταστροφή του 1974 επιδείνωσε την κατάσταση, σε τραγικά επίπεδα. Το «οικονομικό θαύμα» που ακολούθησε όχι μόνο δεν ανέκοψε τον «μαρασμό» της υπαίθρου, αλλά τον ολοκλήρωσε.
Το ανθρώπινο δυναμικό, καταρτισμένο πλέον και εξειδικευμένο, ήταν αναγκαίο για τη στελέχωση και επάνδρωση των ντόπιων και φιλοξενούμενων επιχειρήσεων, που όλες εδρεύουν στις αστικές περιοχές. Η έκρηξη του τουρισμού και η ένταξή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έφεραν τις πάρα πολλές χιλιάδες των ξένων, αφού προηγουμένως είχαν απομυζήσει όλη την ικμάδα της υπαίθρου.
Ευτυχώς, τα χωριά μας απέκτησαν Συνδέσμους Αποδήμων, που κάθε Σαββατοκύριακο ανηφορίζουν στις «πατρογονικές εστίες», εκκλησιάζονται με κατάνυξη στους ναούς των προγόνων τους, συναντούν τους αγαπημένους συγγενείς τους, συντηρούν και εξωραΐζουν το «πατρικό» τους σπίτι, ανάβουν τα καντήλια στα κοιμητήρια και το βράδυ επιστρέφουν «σπίτι τους» στην πόλη.
Φυσικά, υπάρχουν και σε αυτό το ζήτημα οι φωτεινές εξαιρέσεις κοινοτήτων, που σφύζουν από ζωή. Σε απόλυτους αριθμούς κατοίκων δεν προσεγγίζουν, βέβαια, τους παλαιούς, αλλά αποτελούν αυτοτελείς, ίσως και αυτάρκεις κοινωνίες. Κύρια και κοινά χαρακτηριστικά -προϋποθέσεις είναι το σύγχρονο οδικό δίκτυό τους, η εγγύτητά τους προς αστικά κέντρα, η ύπαρξη και αποδοτική λειτουργία οικονομικών παραγωγικών μονάδων, ικανοποιητικές υποδομές και εύρυθμες κοινωνικές υπηρεσίες.
Η αναζωογόνηση-ανόρθωση
Ένα Υφυπουργείο Υπαίθρου θα έχει ως κύρια αποστολή του να σχεδιάζει και να υλοποιεί προγράμματα, με χειροπιαστά κίνητρα, που θα ελκύουν τη δημιουργία και εγκατάσταση πρωτογενών ή μεταποιητικών παραγωγικών μονάδων, σε οργανωμένες βιοτεχνικές περιοχές, που θα παρέχουν τα εχέγγυα και για μόνιμη εγκατάσταση ή επανεγκατάσταση οικογενειών στις κοινότητες.
Να μην μας διαφεύγει πως κάποιες από τις υφιστάμενες βιομηχανικές περιοχές έχουν, ήδη, κυκλωθεί, σε πολύ μεγάλη περίμετρο, από οικιστικές ζώνες και είναι φυσικό πως σύντομα θα τις πολιορκούν «αγανακτισμένοι πολίτες» με πλακάτ, που θα απαιτούν την απομάκρυνσή τους. Να μελετηθούν, συνεπώς, έγκαιρα οι λύσεις και τα μέτρα αποκέντρωσης και διασποράς, με όλα τα συνεπακόλουθα προγράμματα για τους εργαζομένους. Το Υφυπουργείο Υπαίθρου θα έχει σημαίνοντα λόγο. Προσωπικά εκτιμώ ότι είναι σχετικά προβλέψιμη η ανάπτυξη που θα ακολουθήσει την ήρεμη αξιοποίηση των υποθαλάσσιων κοιτασμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Πρέπει να αποφευχθεί η άναρχη ανάπτυξη. Ειδικά στην πόλη και την επαρχία της Λεμεσού, που, νομοτελειακά, θα εξελιχθεί σε πρωτεύουσα του ευρύτατου αυτού χώρου.
Θεσμικά θέματα
Το προτεινόμενο Υφυπουργείο Υπαίθρου, εκτιμώ πως θα πρέπει να έχει τη δομή ενός επιτελικού και συντονιστικού οργάνου και όχι ενός υδροκέφαλου Υφυπουργείου.
Οι διευθύνσεις-υπηρεσίες που, αρμοδίως, χειρίζονται ώς τώρα τα διάφορα θέματα που αφορούν την Ύπαιθρο θα πρέπει να παραμείνουν εκεί που είναι.
Το νέο Υφυπουργείο, που μπορεί να υπάγεται στον Υπουργό Γεωργίας ή στον Υπουργό Εσωτερικών, θα παρακολουθεί, θα επιταχύνει τη διεκπεραίωση υφιστάμενων προγραμμάτων, θα αναζητά, θα εξερευνά, θα εφευρίσκει καινοτόμες δραστηριότητες και χρηματοδοτήσεις και θα επεξεργάζεται ταχύτατες εφαρμογές.
Ως χώρα, σίγουρα, διαθέτουμε το αναγκαίο στελεχιακό δυναμικό. Να μας λείπουν οι ξένοι «ειδικοί».
Ευελπιστώ πως με πρωτοβουλία του Δημοκρατικού Συναγερμού, προς τον οποίο και παράλληλα την υποβάλλω, η πρόταση αυτή θα λάβει σάρκα και οστά, επ' ωφελεία της πατρίδας ως σύνολο. Για να μη δούμε τα «χωρκά» μας να αλλοτριώνονται σε ησυχαστήρια Ευρωπαίων, ή σε άθλια καταφύγια εποίκων και πάσης φύσεως Ισλαμιστών «προσφύγων». Η αποτροπή τέτοιων τραγωδιών αποτελεί την εθνική διάσταση της αποστολής του Υφυπουργείου Υπαίθρου.
ΕΛΕΝΗ ΣΤΑΥΡΟΥ
Βουλευτής ΔΗΣΥ στην επαρχία Λεμεσού




