Για να τονίσουμε τη σημασία της υπευθυνότητας που πρέπει να έχει ο κάθε πολίτης, παραφράζουμε τον κοινωνικό ψυχολόγο ERICH FROMM: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες έκαμαν ένα μεγάλο λάθος όταν τοποθέτησαν το άγαλμα της Ελευθερίας στην ανατολική ακτή και ξέχασαν να τοποθετήσουν το άγαλμα της υπευθυνότητας στη δυτική ακτή».

Σε μια επιτυχημένη δημοκρατία χρειάζεται να γνωρίζουν οι πολίτες της πώς να χρησιμοποιούν την ελευθερία τους και μαζί με αυτή να αναγνωρίζουν τις υπευθυνότητές τους. Δικαιώματα και υπευθυνότητες δεν μπορούν να είναι δύο ξεχωριστά ζητήματα.
Ο σκοπός κάθε οικογένειας είναι να φτιάξει παιδιά που γύρω στην ηλικία των 18 να είναι αυτάρκη και να μπορούν να ζουν με άλλους με έναν υπεύθυνο και πολιτισμένο τρόπο.

Για να φτάσουν σ’ αυτόν τον στόχο, η ελευθερία και τα δικαιώματα καθώς και οι περιορισμοί και οι υπευθυνότητες του κάθε ατόμου πρέπει να φτάνουν ώς εκεί σύμφωνα με την ανάπτυξή του και τις ικανότητές του.

Για να βοηθήσουμε την ανάπτυξη, παρουσιάζουμε ένα δείγμα σε συνδυασμό με την υπευθυνότητα, αρχίζοντας από τη μικρή ηλικία μέχρι την εφηβεία.

Ηλικία κάτω των πέντε ετών: Οι γονείς προσφέρουν «δομή», ασφάλεια, περιορισμούς, κανόνες. Τα παιδιά μπορούν να βγαίνουν έξω στην αυλή, να επιλέγουν το πρόγευμά τους, να παρακολουθούν ολιγόλεπτη τηλεόραση.

Ηλικία πέντε έως επτά ετών: Οι γονείς δίδουν περισσότερες ευκαιρίες για ανεξαρτησία και υπευθυνότητα. Τα παιδιά επιλέγουν τι θα φορούν στο σχολείο, στο γυμναστήριο, στα παιγνίδια τους. Επιλέγουν “hobbies” και δραστηριότητες, διατηρώντας σεβασμό προς εαυτόν και στους άλλους.

Ηλικία οκτώ έως δώδεκα ετών: Οι γονείς αρχίζουν να διδάσκουν τα παιδιά συστηματικά για αυτοπροστασία. Οτιδήποτε παράξενο να το αναφέρουν στους γονείς τους, αποφεύγοντας να εμπιστεύονται τον όποιο ξένο ή άγνωστο.

Αυτή είναι η πιο κατάλληλη ηλικία αφού έχει αναπτυχθεί η σκέψη τους. Εκλέγουν την ώρα για οικιακή εργασία, για παιχνίδι, για βοήθεια στην οικογένεια με μικροδουλειές πριν από το δείπνο ή πριν πάνε για ύπνο. Γίνεται νύξη για ναρκωτικά.

Προεφηβική-Εφηβική ηλικία: Η σύνδεση με στενό δεσμό (οικειότητα) γονιών-εφήβου και στήριξή του στη δύσκολη μετάβασή του στην ενηλικίωση βοηθά στην ψυχολογική ωρίμανση και στην ανάπτυξη μιας ασφαλούς, σταθερής και προσωπικής ταυτότητας.

Αυτά είναι προαπαιτούμενα για την ομαλή αυτονομία του και τον αποτελεσματικό χωρισμό του.
Οι γονείς συνεχίζουν να διδάσκουν τα παιδιά για τους κινδύνους που εμφωλεύουν μέσα στην κοινωνία. Βασική εντολή: Να προσέχουν να μην περιπέσουν στο αλκοόλ και στα ναρκωτικά. Προχωρούν στην ενθάρρυνση για αυτάρκεια και σύνδεση με τις υπευθυνότητες του εφήβου.

Ο έφηβος επιλέγει την ώρα του ύπνου, πότε να είναι στο κρεβάτι του με όχι δυνατή μουσική, με όχι ποτά ή επικίνδυνες ουσίες. Είναι σε θέση πια -ή πρέπει να είναι σε θέση- να γνωρίζει τι δικαιούται μέσα στην κοινωνία και τι οφείλει στην κοινωνία.

Οι βουλευτές που εξελέγησαν έχουν βαριά ευθύνη απέναντι στην ιστορία, στον πολιτισμό, στη γη μας, στις συνιστώσες της ελληνικής μας υπόστασης. Να θυμούνται τα όσα βίωσε και υπέστη ο ελληνικός λαός εξαιτίας της τουρκικής επεκτατικότητας και να αγωνίζονται ή να δρουν σαν ασπίδες άμυνας και προστασίας του κράτους μας.
Παντού και πάντοτε να αντιπροσωπεύουν την έννοια του Δικαίου.

ΛΟΙΖΟΣ ΠΙΠΗΣ