Κατά καιρούς εκφράστηκαν διάφορα αποφθέγματα για τον πατριωτισμό και τη φιλοπατρία, όπως τα πιο κάτω:
* Εις οιωνός άριστος, αμύνεσθαι πέρι πάτρης. (Όμηρος)
* Κάθε φορά που ακούω έναν άνθρωπο να μιλά για την πατρίδα του, είναι ένα σημάδι ότι ο ίδιος αναμένει να πληρωθεί γι’ αυτό. (Χένρι Λούις Μένκεν)
* Ο κάθε πολίτης έχει την υποχρέωση να πεθάνει για την πατρίδα του, όμως κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να ψεύδεται για χάρη της. (Μοντεσκιέ Σ.)
*Πρέπει ν' αγαπάς τη χώρα σου, όσο κι αν σε εμποδίζει το κράτος. (Μπάτσιτς Μ.)
* Έπαρση, αλαζονεία και εγωισμός είναι τα βασικά συστατικά του πατριωτισμού. (Έμμα Γκόλντμαν)

Τι είναι λοιπόν Πατριωτισμός και τι Φιλοπατρία και ποιο από τα δύο έχει σήμερα ανάγκη η Κύπρος; Για να απαντήσουμε στο πιο πάνω ερώτημα, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε τις διαφορές μεταξύ των δύο εννοιών.
Ο Πατριωτισμός χαρακτηρίζει έναν ιδιαίτερα ισχυρό δεσμό προς την πατρίδα και μια συμπεριφορά (αγάπη προς την πατρίδα) που απορρέει από δέσμευση και υποχρέωση προς αυτήν.

Ο Πατριωτισμός χαρακτηρίζεται σαν μια ανιδιοτελής και ειλικρινής σχέση προς το κράτος, σε αντίθεση με τον εθνικισμό, που μπορεί να σημαίνει αγάπη του ανθρώπου προς το έθνος, αλλά συνδέεται και με το μίσος προς τους άλλους. Πατριωτισμός και εθνικισμός δεν έχουν ορατές διαφορές, γι’ αυτό και οδήγησαν και οδηγούν σε εθνικές και παγκόσμιες καταστροφές, όπως η Μικρασιατική Καταστροφή την οποία ονόμασαν Μεγάλη Ιδέα, η Κυπριακή Καταστροφή την οποία ονόμασαν Ένωση, οι Παγκόσμιοι Πόλεμοι και σήμερα η παγκόσμια απειλή λόγω ISIS.

Αντίθετα η Φιλοπατρία είναι η αγάπη προς την πατρίδα, και φιλόπατρις είναι αυτός που αγαπά την πατρίδα του και το εκφράζει έμπρακτα. Η Φιλοπατρία δεν είναι προνόμιο οικογενειακής, κομματικής, κοινωνικής ή οικονομικής προέλευσης. Δεν κληρονομείται, ούτε απονέμεται, αντίθετα είναι τρόπος σκέψης και ζωής, είναι το βίωμα του καθενός.

Η χώρα μας φτωχαίνει επικίνδυνα σε πράξεις Φιλοπατρίας από αυτούς στους οποίους ο λαός προσβλέπει. Τα περιστατικά ηθικής ένδειας πληθαίνουν τον τελευταίο καιρό, εντός και εκτός της Κυβέρνησης. Η έννοια της φιλοπατρίας έχει χάσει τον χαρακτήρα που έπρεπε να έχει. Φιλοπατρία σημαίνει όλοι μαζί να ανατρέψουμε τον επιθετικό φανατισμό που μας οδήγησε σε αυτές τις άσχημες εποχές. Φιλοπατρία σημαίνει να επιτρέψουμε να ανθίσουν οι ικανότητες των νέων γενεών. Να αντιληφθούμε ότι θα ζήσουμε σε ένα πολυεθνικό κράτος και να αναγνωρίσουμε ότι οι διαδικασίες της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης απαιτούν οικουμενικότητα και όχι στείρο Πατριωτισμό.

Να είμαστε περήφανοι για την καταγωγή και τη θρησκεία μας, αλλά ταυτόχρονα να σεβόμαστε την προσωπικότητα του άλλου, ανεξαρτήτως ιδεολογίας, καταγωγής ή θρησκείας. Να είμαστε έτοιμοι να ζήσουμε σε μια κοινωνία πολύ πιο μεγάλη και ανοιχτή από αυτήν που συνηθίσαμε. Να καλλιεργήσουμε το αίσθημα της αποδοχής, της ανεκτικότητας και της κατανόησης των ανθρώπων με τους οποίους θα ζήσουμε μαζί σε αυτό το νησί.

Μόνο τότε μπορούμε να ελπίζουμε σε μια δίκαιη λύση του Κυπριακού προβλήματος. Όλοι μαζί ενωμένοι να επιδιώξουμε μια λύση που θα εξασφαλίζει μια ενωμένη Κύπρο, χωρίς στρατεύματα κατοχής και συρματοπλέγματα. Μια λύση που θα εξασφαλίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως αυτό της ελεύθερης εγκατάστασης, της διακίνησης και της περιουσίας. Να γκρεμίζει τα τείχη του διαχωρισμού για να καταστεί η Κύπρος μας το νησί της ειρήνης και της προόδου, όπου όλοι οι κάτοικοί της θα απολαμβάνουν τα πιο πάνω δικαιώματα, όπως όλοι οι λαοί της Ευρώπης.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ
Συνταξιούχος εκπαιδευτικός, ανάπηρος πολέμου του 1974