Την 31η Δεκεμβρίου 2016 λήγει η θητεία του νυν Γενικού Γραμματέα (ΓΓ) του ΟΗΕ, του Κορεάτη Ban Ki-Moon. Εννέα υποψήφιοι έχουν μέχρι σήμερα παρουσιαστεί για τη θέση, τέσσερεις γυναίκες και πέντε άνδρες. Επτά υποψήφιοι προέρχονται από την ανατολική Ευρώπη, περιοχή από την οποία δεν υπήρξε μέχρι σήμερα ΓΓ του διεθνούς οργανισμού. Οι επτά υποψήφιοι είναι οι ακόλουθοι: Pusic (Κροατία), κα Gherman (Μολδαβία), Kerim (ΠΓΔΜ), Jeremic (Σερβία), Luksic (Μαυροβούνιο), η Διευθύντρια της Ουνέσκο Bokova (Βουλγαρία) και ο Turk (Σλοβενία). Οι άλλοι δύο υποψήφιοι είναι ο Guterres (Πορτογαλία) και η Helen Clark (Νέα Ζηλανδία). Ένα άλλο όνομα που ακούγεται είναι αυτό της S. Malcorre από την Αργεντινή, που ήταν βοηθός του Ban Ki-Moon (Βλ. Marie Borerreau «Premier oral des candidats a la direction de l’ONU», «Le Monde», 15 Απριλίου 2016, σελ. 5).

Εκείνο που άλλαξε αυτή τη φορά στη διαδικασία επιλογής είναι η περισσότερη διαφάνεια. Οι υποψήφιοι υπέβαλαν ένα βιογραφικό σημείωμα και υποβλήθηκαν σε μια πολύωρη συνέντευξη, σε θέματα όπως ο ρόλος του ΟΗΕ στην επίλυση των διαφορών μεταξύ των κρατών, στο προσφυγικό και στο θέμα της αναμόρφωσης του ΟΗΕ. Θα έχουν, βέβαια, πάλι τον κύριο λόγο τα πέντε Μόνιμα Μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, αλλά τουλάχιστον γίνεται μια αρχή προς μια περισσότερο δημοκρατική εκλογή.

Έχουν επίσης ακουστεί φωνές για μια γυναίκα, ως πρώτη ΓΓ της παγκόσμιας αμφικτυονίας. Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι το φύλο, η εθνικότητα ή η γεωγραφική διανομή. Το πρόβλημα είναι η ποιότητα του υποψηφίου.

Είναι γνωστή η ρήση του Trygve Lie για τη θέση του ΓΓ, ότι είναι η πιο «αδύνατη» (impossible) του κόσμου. Ο ΓΓ έχει να κάνει με 193 κράτη, μεταξύ των οποίων τα πέντε Μόνιμα Μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, εθνικά συμφέροντα 193 κρατών. Διεθνείς διαμάχες, κρίσεις σε όλα τα μέρη του πλανήτη - άλυτα προβλήματα όπως το Μεσανατολικό, το Ιράκ, το Αφγανιστάν, η Βόρειος Κορέα, η μάστιγα του Ισλαμικού Κράτους (ΙΚ) και των τζιχαντιστών, η πείνα στον κόσμο, οι ασθένειες, η φτώχια, η κλιματολογική αλλαγή, οι σκοποί της αειφόρου ανάπτυξης. Το αιώνιο πρόβλημα της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον κόσμο. Τι πρέπει, λοιπόν, μέσα σε αυτές τις εξοντωτικές συνθήκες να είναι ο μέλλων ΓΓ? Όχι βέβαια ένας υπεράνθρωπος. Όλοι οι υποψήφιοι έχουν την απαιτούμενη πείρα στη πολυμερή διπλωματία και στις διεθνείς σχέσεις.

Εκείνο, όμως, που χρειάζεται περισσότερο ο μέλλων ΓΓ είναι κάτι το πολύ περισσότερο terre a terre: να είναι άνθρωπος, φίλος του απλού ανθρώπου, από όπου κι αν αυτός προέρχεται και όποιας φυλής κι αν είναι, και κυρίως έντιμος και δίκαιος. Και επιπλέον διατεθειμένος να κάνει αυτό που πιστεύει και να αντισταθεί στις αφόρητες πιέσεις των κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένων και των 5 Μονίμων Μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας. Αυτό, βέβαια, δεν είναι καθόλου εύκολο.

ΔΡ ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΧΙΛΛΕΩΣ ΘΕΟΔΟΥΛΟΥ
[email protected]
Πρόεδρος του Συνδέσμου Ηνωμένων Εθνών Κύπρου και
Αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας των Συνδέσμων Ηνωμένων Εθνών (WFUNA)