Το άρθρο αυτό σχετίζεται με τα προηγούμενα άρθρα μας, που κατέληξαν σε εισήγηση στις πιο πάνω επικεφαλίδες για δύο σχέδια επίλυσης του πολιτικού μας προβλήματος, με βάση τύπο πολυ-περιφερειακής Ομοσπονδίας, που σε λίγο διάστημα μετά τις δύο τουρκικές εισβολές είχαν πιθανότητα να τύχουν διεθνούς απήχησης. Η έμπνευσή μας για «Ηνωμένη Δημοκρατία της Κύπρου» (Σχέδιο 1) με 5 καντόνια για την τουρκοκυπριακή κοινότητα και στη συνέχεια «Ηνωμένες Πολιτείες της Κύπρου» (Σχέδιο 2), με βάση τύπο πολυ-περιφερειακής Ομοσπονδίας, προήλθε από δηλώσεις του εισβολέα Τούρκου Πρόεδρου (Ετζεβίτ) που μιλούσε περί Διοικητικού Διαχωρισμού (Administrative Separation).

Σχεδόν παρόμοιο Σχέδιο Λύσεως του Κυπριακού με 5 Καντόνια για την τουρκοκυπριακή κοινότητα με πρόσβαση στη Λεωφόρο Αμμοχώστου και Μόρφου, ετοιμάστηκε από τον κ. Κίσινγκερ και δημοσιοποιήθηκε αργότερα στην εφημερίδα «Αγώνας» ως «Σχέδιο Κίσινγκερ». Έγινε γνωστό ότι ο αείμνηστος Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ' ήτο ενήμερος γι’ αυτό το Σχέδιο λύσης, σε επίσκεψή του στην Αμερική και συνάντησή του με τον Κίσινγκερ, πολύ πριν την πιο πάνω δημοσιοποίηση.

Τα δύο πιο πάνω Σχέδια στάληκαν σε διαφορετικές ημερομηνίες στον Υπουργό Εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας κ. Calaghan, στον Πρόεδρο των Η.Π.Α. (Νίξον), στον Υπουργό Εξωτερικών των Η.Π.Α. (Κίσινγκερ) και δόθηκε στους «Φίλους της Κύπρου», σε εφημερίδες (Guardian και άλλες), δημοσιογράφους και ενδιαφερόμενους να προωθήσουν το Κυπριακό και οι επιστολές μας που στέλλονταν από την Αγγλία, υπογράφονταν ως «John Wood» on behalf of a group of Britons.

Επίσης και τα δύο Σχέδια στάληκαν σε διαφορετικές ημερομηνίες στον Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Dr. K. Walheim, ως επίσης στον Μακαριότατο Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, στον Πρόεδρο της Βουλής κ. Γλαύκο Κληρίδη και Πρόεδρο της Ελλάδος κ. Κ. Καραμανλή. Μετάφραση από τα αγγλικά για περιγραφή των δύο πιο πάνω Σχεδίων λύσεως είναι:

Σχέδιο 1: Μία λύση του πολιτικού προβλήματος της Κύπρου με τις ελάχιστες κακουχίες (hardship) για όλες τις Κοινότητες.
Προτεινόμενο σύστημα Διοίκησης (Administration) σε μορφή Καντονιών εντός της Ηνωμένης Δημοκρατίας της Κύπρου.
Σχέδιο Α. Τουρκοκυπριακά Καντόνια - Υπό Τουρκοκυπριακή Διοίκηση
(με συνολική τουρκοκυπριακή Πλειοψηφία)
- Λευκωσία - Περιοχές Κερύνειας -: Καντόνιο Αρ. 1
- Περιοχές Πενταδακτύλου (γνωστά ως Χωριά Ντενκτάς) και Καρπασίας: Καντόνιο Αρ. 2
- Αμμόχωστος, Παλιά Πόλη και Προάστια: Καντόνιο Αρ. 3
- Λουρουτζίνα - Περιοχή Τύμπου: Καντόνιο Αρ. 4
- Λεύκα - Κόκκινα - Περίχωρα Πόλης προς Κόκκινα: Καντόνιο Αρ. 5

Τουρκοκυπριακοί θύλακοι ή ανεξάρτητες ή αυτόνομες Διοικήσεις
Εντός της ελληνοκυπριακής ελεγχόμενης Διοίκησης ή Κυβέρνησης Τουρκοκυπρίων μπορούν να εγκατασταθούν μέσα και στα περίχωρα των πόλεων - (α) Πάφος (β) Λεμεσός (γ) Λάρνακα, ακριβώς με τον ίδιο τρόπο όπως και οι Ελληνοκύπριοι μπορούν να εγκατασταθούν σε μιαν «ανεξάρτητη ή αυτόνομη Διοίκηση» (π.χ. Καρπασία), στο πλαίσιο των «Τουρκυπριακών Καντονίων», όταν ένας σημαντικός αριθμός ανθρώπων (ας πούμε 3.000 και άνω) μείνει και ζει εκεί στην περιοχή, ειδικά αν οι Τουρκοκύπριοι επιμένουν να έχουν περισσότερη περιοχή υπό τον έλεγχόν τους από εκείνη που προσφέρεται.
Β. Ελληνοκυπριακά Καντόνια υπό Ελληνοκυπριακή Διοίκηση (με συνολική Ελληνοκυπριακή Πλειοψηφία), 6 Επαρχίες (Πολιτείες) με τις υφιστάμενες 5 Επαρχίες και Νέα Επαρχία Μόρφου (βλέπε Σχέδιο 2).

Σχέδιο 2: Προτεινόμενη λύση του κυπριακού προβλήματος με τις ελάχιστες κακουχίες (hardship) για όλες τις Κοινότητες.
Η Κύπρος χωρισμένη σε Πολιτείες διοικούμενες από Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους εντός της (Ηνωμένης) Δημοκρατίας της Κύπρου, παρόμοιες με εκείνες των ΗΠΑ με ειδικές εξουσίες. Μπορεί ακόμη και να ονομαστούν «Ηνωμένες Πολιτείες της Κύπρου». Οι προτεινόμενες 9 Πολιτείες θα μπορούσαν να διοικηθούν ως εξής:
Α. Τουρκοκυπριακές Διοικούμενες Πολιτείες - Τρεις Πολιτείες με πληθυσμό τουρκοκυπριακής πλειοψηφίας:

1) Κερύνεια - Περιοχές Λευκωσίας: Τουρκοκύπριοι 27.726 - Ελληνοκύπριοι 11.123 (σύμφωνα με λεπτομερή κατάλογο) και καλύπτει έκταση λίγο περισσότερο από αυτό που έλαβαν οι τουρκικές δυνάμεις κατά τη διάρκεια του πρώτου γύρου των επιχειρήσεων.
2) Παλαιά Πόλις Αμμοχώστου - Καρπασίας - Περιοχές Πενταδακτύλου: Τουρκοκύπριοι 16.889, Ελληνοκύπριοι 16.495 (σύμφωνα με αναλυτική λίστα).
3) Λεύκα - Περιοχές Πόλης προς Κόκκινα: 10.212 Τουρκοκύπριοι - Ελληνοκύπριοι 5.672 (σύμφωνα με αναλυτική λίστα).

Ο πληθυσμός στις πιο πάνω ως και πιο κάτω περιοχές είναι σύμφωνα με την απογραφή του 1960. Σε όλες τις περιοχές, ιδίως στον Αρ. 1 και Αρ. 2 μια μεγάλη μετακίνηση του τουρκοκυπριακού πληθυσμού προς τα μέσα και μετακίνηση του ελληνοκυπριακού πληθυσμού προς τα έξω έχει ήδη γίνει.
Β. Ελληνοκυπριακές Διοικούμενες Πολιτείες - Έξι Πολιτείες με πληθυσμό ελληνοκυπριακής πλειοψηφίας:
1) Λευκωσία: Μέρος της υπάρχουσας Επαρχίας Λευκωσίας και μέρος της Επαρχίας Κερύνειας, στο Βορρά, με ανοιχτό χώρο στις θάλασσες του Βορρά.
2) Αμμόχωστος: Μέρος της υπάρχουσας Επαρχίας Αμμοχώστου.
3) Λάρνακα: Όλη η Επαρχία Λάρνακας, όπως υπάρχει σήμερα.
4) Λεμεσός: Όλη η Επαρχία Λεμεσού, όπως υπάρχει σήμερα.
5) Η Πόλη της Πάφου ως και το μεγαλύτερο μέρος της υπάρχουσας Επαρχίας Πάφου (πλην των τουρκοκυπριακών χωριών πέριξ της Πόλης Χρυσοχούς)
6) Μόρφου: Νέα Επαρχία Μόρφου. Η Πόλη της Μόρφου και γύρω περιοχές (δηλ. τμήμα της Λευκωσίας και μέρος των Δυτικών Επαρχιών Κερύνειας).

Μερικές απόψεις και προτερήματα των προτεινόμενων λύσεων
Να επιτραπεί σε όλους τους πρόσφυγες να επιστρέψουν στα σπίτια και τις περιουσίες τους, αλλά η διακίνηση των ανθρώπων να είναι ελεύθερη και χωρίς τη χρήση βίας ή προτροπής. Οποιαδήποτε απώλεια ή ζημιά (και λεηλασία) θα πρέπει να αποζημιωθεί χωρίς καθυστέρηση.
- Η ασφάλεια και η εγγύηση των ανθρώπων και των περιουσίων θα πρέπει να αφεθεί στον ΟΗΕ, στα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, (ίσως με διεύρυνση με Τουρκία και Ελλάδα).
- Οικονομικά και βιώσιμα προγράμματα θα πρέπει αμέσως να εκπονηθούν έτσι ώστε το κάθε Καντόνιο, ή Επαρχίες (States) (συμπεριλαμβανομένων και των θυλάκων), είτε τουρκοκυπριακά ή ελληνοκυπριακά, θα πρέπει μάλλον να συμμετέχουν σε αυτά και να παρέχονται δίκαια με όλες τις ανέσεις, βελτιώσεις και κρατικές επιχορηγήσεις.
- Θα ήταν, χωρίς αμφιβολία, πιο οικονομικά και επωφελή για όλους, αν όλες αυτές οι υπηρεσίες ρυθμίζονται και παρέχονται και καταβάλλονται από την Κεντρική Κυβέρνηση.
- Οι αποβάθρες και τα λιμάνια (docks and ports) θα πρέπει να πάνε στην παραπάνω κατηγορία, αν και μπορεί κατά κάποιο τρόπο να διαφοροποιούνται και να διοικούνται σαν Τοπικές Αρχές. Μια λύση για το Διεθνές Αεροδρόμιο και τo λιμάνι Αμμοχώστου μπορεί να γίνει πολύ πιο εύκολα σε αυτήν τη βάση. Το τελευταίο θα μπορούσε εύκολα να λυθεί αν οι Τουρκοκύπριοι μπορούσαν να αναπτύξουν ένα μεγάλο λιμάνι στην περιοχή της Πόλης Χρυσοχούς (εκτός της Πόλεως), υπό Τουρκοκυπριακή Διοίκηση.
- Με κοινή προσπάθεια και καλή θέληση οι εξουσίες και οι αρμοδιότητες της Κεντρικής Κυβέρνησης μπορούν να συμφωνηθούν και να τηρηθούν.
- Τα πιο πάνω προτεινόμενα συστήματα λύσεως ως τύπος «Πολυ-Περιφερειακής Ομοσπονδίας» θα επιφέρουν αναμφίβολα πολύ λιγότερες δυσκολίες/κακουχίες και στις δύο Κοινότητες παρά από μία λύση Διζωνικής ή Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, η οποία θα προκαλέσει αναμφίβολα τον διαχωρισμό και τη σύγκρουση μεταξύ των δύο κοινοτήτων και κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι θα υπάρξει ποτέ μία τελική λύση και ειρήνη στο διηνεκές. (Αναφέρονται αρκετά άλλα προτερήματα για επηρεασμό των αποδεκτών των πιο πάνω).

Επίλογος αυτού ως και των προηγούμενων τεσσάρων άρθρων μας
Τα πιο πάνω δύο Σχέδια επίλυσης του πολιτικού μας προβλήματος παρουσιάζονται μετά από τόσα χρόνια για να επιβεβαιωθεί η διαχρονική ευθύνη όλων μας και ειδικώς των ηγεσιών μας, για έλλειψη από τότε πραγματικού ενδιαφέροντος επίλυσης του πολιτικού μας θέματος, ως και για τις συνεχιζόμενες καθημερινές αντιπαραθέσεις από τους πολιτικούς μας είτε για τυχόν προβλήματα που προβλέπονται να υπάρξουν λόγω Δ.Δ.Ο. ή για άλλους λόγους, τώρα που μπήκαμε στα βαθιά νερά
στις διακοινοτικές διαπραγματεύσεις.
Αν όχι όλοι μας, οι περισσότεροι από εμάς με τον έναν ή τον άλλον τρόπο και ειδικώς η πολιτική μας ηγεσία (η υπάρχουσα ή διάδοχοι των προηγουμένων ηγεσιών) είμαστε υπεύθυνοι γιατί φτάσαμε εδώ, χωρίς να τύχουμε μιας διαχρονικής συστρατευόμενης ενότητας. Αντ’ αυτής είχαμε σχεδόν καθ’ όλη την περίοδο της Δημοκρατίας διαχρονική διχόνοια, την κατάρα του Ελληνισμού, με εξαίρεση μόνο τη μεγαλύτερη δυνατή εθνική ενότητα που είχαμε, κατά την περίοδο του Απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-59, πριν από τη δημιουργία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ας αναλογιστούμε όλοι μας τις διαχρονικές μας ευθύνες και η έκκλησή μας απευθύνεται περισσότερο στην πολιτική μας ηγεσία, έστω για τα δύο χρόνια που απέμειναν στην τωρινή διακυβέρνηση, για να λυτρωθεί ο πολυ-αδικημένος Ελληνισμός της Κύπρου μας από τα χειρότερα, εκτός αν ακολουθήσουμε, έστω και τώρα, μία εθνική ενότητα και συστράτευση λαού και ηγεσίας. Ο Θεός μαζί μας!

ΠΕΤΡΟΣ ΚΑΛΟΠΕΤΡΙΔΗΣ
Εγκεκριμένος Λογιστής - Σύμβουλος, Μέλος Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου-ΣΕΛΚ